Jaki przebieg ma postępowanie o wydanie zaświadczenia

radca prawny z Warszawy

W postępowaniu o wydanie zaświadczenie mają zastosowanie przede wszystkim przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy dotyczące wydawania zaświadczeń zawarte są również w Ordynacji podatkowej. Częściowo powtarzają one zapisy kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy te są stosowane przez organy podatkowe, np. urzędy skarbowe czy jednostki samorządu terytorialnego.

W postępowaniu w sprawach wydawania zaświadczeń zastosowanie mają przede wszystkim zasady ogólne postępowania administracyjnego. Są to zasady odnoszące się bezpośrednio do stron postępowania. W pierwszej kolejności chodzi o zasadę praworządności i pisemności. Organ administracji publicznej, wydając zaświadczenie, powinien uwzględnić zasady dotyczące uwzględnienia z urzędu interesu państwowego i społecznego oraz słusznego interesu obywateli, dochodzenia prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej i zwiększania świadomości i kultury prawnej obywateli, udzielania pomocy prawnej, szybkości i prostoty.

Jak wynika z kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o nie. Nie oznacza to, że o wydanie zaświadczenia może ubiegać się tylko osoba fizyczna. Przepis dotyczy osób prawnych, jak również państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych, organizacji społecznych czy innych podmiotów nieposiadających osobowości prawnej. Przesądza o tym treść art. 29 kodeksu postępowania administracyjnego, który określa strony tegoż postępowania.

Należ zwrócić uwagę, że przepisy kodeksu określają różne przesłanki wymagane, których spełnienie warunkuje wydanie zaświadczenia. W pierwszym przypadku, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa - organ obowiązany jest zaświadczenie wydać. Oznacza to, że interes osoby ubiegającej się o wydanie zaświadczenia jest wprost określony przepisami sprawa. Drugi przypadek dotyczy sytuacji, w których organ obowiązany jest najpierw stwierdzić, czy osoba ubiegająca się o zaświadczenie ma interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W konsekwencji obowiązek wydania zaświadczenia po stronie organu powstaje w momencie stwierdzenia istnienia interesu prawnego osoby ubiegającej się o zaświadczenie. W sytuacji gdy organ administracji publicznej dojdzie do przekonania, że osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia nie ma interesu, o którym mowa w przepisach, to wówczas postanowieniem odmawia wydania zaświadczenia lub zaświadczenia o żądanej treści. Na takie rozstrzygnięcie przysługuje zażalenie.

Termin do wydania zaświadczenia liczony jest od dnia od dnia doręczenia organowi administracji publicznej żądania wydania zaświadczenia. W przypadku niedochowania tego terminu osobie ubiegającej się o wydanie zaświadczenia zażalenie co do zasady nie przysługuje.

W pewnych sytuacjach możliwe jest jednak złożenie skargi, o której mowa w art. 227 k.p.a., której przedmiotem może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw.