Odblokowane pieniądze ułatwią uzyskanie kredytu

Listę czynności, które przy likwidacji książeczki uprawniają do wypłaty premii gwarancyjnej, rozszerzyła nowelizacja ustawy o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, która czeka już tylko na podpis prezydenta. Nowe przepisy zaczną obowiązywać za kilka miesięcy, dokładnie od 1 kwietnia 2009 r. Wypłaty premii w związku z remontami będą rozłożone na lata, zgodnie z ustawowymi harmonogramami. Nie od razu więc wszyscy uprawnieni do skorzystania z nowych rozwiązań będą mogli liczyć na premię.

Przede wszystkim prawo do premii gwarancyjnej nabędą wszyscy ci, którzy przeprowadzą remonty lokali i domów jednorodzinnych. Nie chodzi jednak o każdy remont, lecz tylko o wymianę stolarki okiennej, instalacji elektrycznej lub gazowej. Do premii nie będzie więc miał prawa ten, kto zdecyduje się na malowanie ścian, wymianę kafelków czy położenie nowych paneli.

Remonty nie będą jednak upoważniały do wnioskowania o premię gwarancyjną ani najemców, ani lokatorów komunalnych. Wprowadzono bowiem warunek, że właściciel książeczki mieszkaniowej musi mieć do remontowanej nieruchomości tytułu własności lub chociaż spółdzielcze prawo do lokalu (własnościowe lub lokatorskie). Z premii skorzystają natomiast zarówno ci z uprawnionych, którzy mają mieszkania, jak i ci, którzy przeprowadzają remont w domu jednorodzinnym.

Premię gwarancyjną będzie można otrzymać także w razie dokonania wpłaty przez właściciela książeczki mieszkaniowej na fundusz remontowy we wspólnocie mieszkaniowej lub spółdzielni kwoty funduszu za okres 12 miesięcy. To jednak nie wystarczy, aby skorzystać z nowych uprawnień. W tym wypadku bowiem dodatkowo konieczne będzie, aby kwota wydatków wspólnoty lub spółdzielni mieszkaniowej poniesionych na remont części wspólnych budynku przez ostatnie dwa lata w części odpowiadającej udziałowi właściciela była co najmniej równa dokonanej wpłacie.

Remontujący mieszkania nie od razu otrzymają jednak premię. Nowela wprowadza specjalny harmonogram uzyskiwania uprawnień do premii w związku z remontem i wpłatami na fundusz remontowy. Termin nabycia praw do premii będzie zależał od momentu wystawienia książeczki mieszkaniowej. Przykładowo ci, którzy mają najstarsze książeczki wystawione do roku 1968, uzyskają prawo do premii przy wymianie okien od 1 kwietnia 2009 r. A wszyscy ci, których książeczki wystawiono w latach 1989-1990, uprawnienia do premii nabędą dopiero 1 stycznia 2017 r. Harmonogram wprowadzono po to, aby wypłaty premii równomiernie obciążały budżet państwa w kolejnych latach.

Jeśli remont lub wpłata na fundusz remontowy zostanie dokonana po 1 kwietnia 2009 r., ale przed uzyskaniem przez właściciela książeczki uprawnienia do złożenia wniosku o likwidację książeczki, warunkiem otrzymania premii będzie złożenie przez właściciela książeczki mieszkaniowej wniosku o likwidację książeczki i wypłatę premii gwarancyjnej w terminie sześciu miesięcy od dnia uzyskania uprawnienia do złożenia wniosku o likwidację książeczki mieszkaniowej i wypłatę premii gwarancyjnej.

Od 1 kwietnia prawo do premii gwarancyjnej będzie można nabyć także w razie całkowitej spłaty zadłużenia obciążającego lokal właściciela książeczki mieszkaniowej. Dotyczy to spłaty kredytów tzw. starego portfela, czyli zaciągniętych przez spółdzielnie mieszkaniowe przed 31 maja 1992 r.

Z tej możliwości będą mogli skorzystać także ci, którzy całkowitej spłaty kredytów starego portfela dokonali wcześniej, przed wejściem w życie nowelizacji, czyli przed 1 kwietnia 2009 r. Wówczas jednak realizacja ich uprawnień do premii gwarancyjnej będzie odbywać się według specjalnego harmonogramu, podobnie jak w przypadku ubiegania się o premię w związku z przeprowadzonymi remontami. I ten harmonogram określa bowiem lata, w których właściciel książeczki będzie mógł realizować prawo do premii gwarancyjnej, uzależniając je od dat wystawienia książeczek.

Przy spłacie kredytu przed 1 kwietnia 2009 r. właściciel książeczki mieszkaniowej musi złożyć wniosek o likwidację książeczki i wypłatę premii gwarancyjnej w terminie pierwszych sześciu miesięcy roku realizacji uprawnienia do premii gwarancyjnej, który wynika z harmonogramu.

Pieniądze z książeczki będzie można od 1 kwietnia wykorzystać również jako wkład własny przy kredycie mieszkaniowym. Dotąd przy zakupie mieszkania lub budowie domu wkład i premia gwarancyjna były wypłacane co do zasady po dokonaniu inwestycji. Wkrótce to się zmieni. Po wejściu w życie nowelizacji środki z książeczki będzie można uzyskać także wcześniej na wkład własny przy ubieganiu się o kredyt mieszkaniowy. Chodzi przykładowo o kredyt na zakupu lokalu, budowę własnego domu jednorodzinnego czy przebudowę budynku mieszkalnego. Taki wkład to duża pomoc przy kredycie. Zwłaszcza teraz gdy bez własnych środków nie ma co w ogóle marzyć o kredycie mieszkaniowym.

Środki na wkład własny nie będą wypłacane właścicielowi książeczki do ręki. Bank PKO BP - który ma realizować w praktyce wprowadzane uprawnienia - przekaże je bankowi udzielającemu kredytu mieszkaniowego. Właściciel książeczki będzie musiał najpierw uzyskać w PKO BP zaświadczenie o wysokości premii gwarancyjnej i wkładu zgromadzonego na książeczce. Potem powinien zawrzeć z wybranym bankiem umowę kredytu mieszkaniowego. Zaciągany kredyt powinien pokrywać różnicę między kosztami zakupu mieszkania czy budowy domu a środkami własnymi właściciela z książeczki. Potem właściciel książeczki będzie musiał złożyć wniosek o likwidację książeczki i wypłatę premii w PKO BP, jednocześnie przedstawiając umowę kredytu. Umowa musi wskazywać m.in. numer rachunku w banku, na który ma być przekazana premia gwarancyjna. Gdy PKO BP zlikwiduje książeczkę mieszkaniową, przekaże z niej środki właśnie na rachunek w banku kredytującym zakup mieszkania. Całość środków z tytułu premii gwarancyjnej będzie musiała być wykorzystana jako wkład własny kredytobiorcy.

Nowelizacja wprowadza jeszcze jedną korzystną zmianę. Prawo do premii gwarancyjnej od 1 kwietnia będą bowiem miały także te osoby, które przekształcają spółdzielcze mieszkania własnościowe w odrębną własność. Teraz wyjątkowo takie osoby nie mają prawa do premii. Po wejściu w życie zmienionych regulacji to się zmieni na ich korzyść, gdyż ich sytuacja zostanie zrównana z sytuacją osób, które obecnie uzyskują premie przy przekształcaniu spółdzielczych mieszkań lokatorskich w odrębną własność albo przy przekształcaniu spółdzielczych mieszkań lokatorskich w mieszkania o statusie własnościowym. Zatem od 1 kwietnia każdy, kto uzyska spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego (lokatorskiego i własnościowego), jak i odrębną własność w spółdzielni, będzie miał prawo do premii.

Prawo do premii gwarancyjnej tak jak dotychczas będą mieli ci posiadacze książeczek, którzy zrealizują jeden z celów mieszkaniowych wymienionych w przepisach. Wiążą się jednak one z dużo większymi wydatkami. Przykładowo prawo do premii otrzymują wszyscy, którzy nabywają na własność dom jednorodzinny lub lokal mieszkalny, stanowiący odrębną nieruchomość. Zarówno w przypadku zakupu, jak i zamiany. Z premii może skorzystać także osoba, która wybudowała własny dom jednorodzinny i przystąpiła do jego użytkowania. Wreszcie na premię może liczyć także ten, kto nabywa mieszkanie w TBS.