Nie można wymagać odbycia ponownie stażu, gdy nauczyciel spełnił wymagania kwalifikacyjne

Ocena spełnienia przez nauczyciela ubiegającego się o awans zawodowy wymagań kwalifikacyjnych powinna być dokonana na dzień złożenia przez niego wniosku, a nie na dzień rozpoczęcia stażu. W sytuacji gdy nauczyciel odbył staż, a w tym czasie kierunek ukończonych przez niego studiów nie zgadzał się z nauczanym przedmiotem, lecz w dniu złożenia wniosku o nadanie stopnia awansu zawodowego spełnił wymagania kwalifikacyjne, to brak jest uzasadnienia do nałożenia na niego obowiązku odbycia kolejnego stażu. Taką tezę można wysnuć z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2009 r. (I OSK 495/08), wydanego wskutek skargi kasacyjnej kuratora oświaty od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Orzeczenie to zapadło na tle następującego stanu faktycznego.

Ewa D.-B. posiada stopień nauczyciela kontraktowego. Zatrudniona jest w gimnazjum publicznym w pełnym wymiarze zajęć. W okresie od 1 września 2001 r. do 31 maja 2004 r. odbyła staż zakończony pozytywną oceną dorobku zawodowego oraz zdała 20 lipca 2004 r. egzamin na stopień nauczyciela mianowanego. 28 lipca 2004 r. burmistrz odmówił nadania jej stopnia zawodowego nauczyciela mianowanego. Stwierdził brak kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela języka angielskiego, bowiem nie posiadała w tym czasie co najmniej zaawansowanej znajomości tego języka, a jedynie podstawę znajomości. Braki w wymaganiach kwalifikacyjnych Ewa D.-B. uzupełniła, zdając egzamin potwierdzający znajomość języka angielskiego w stopniu zaawansowanym.

Ponownie więc 19 grudnia 2007 r. wystąpiła do burmistrza o nadanie jej stopnia zawodowego nauczyciela mianowanego. Burmistrz wydał decyzję odmowną, uznał bowiem, że wnioskodawczyni nie spełniała kwalifikacji do zatrudnienia w gimnazjum, a zatem odbywanie przez nią stażu i dalsze etapy postępowania były obarczone wadą. Ewa D.-B. odwołała się do kuratora oświaty. Organ ten podzielił argumenty I instancji i utrzymał dezycję burmistrza w mocy. Stwierdził ponadto, że ani rozpoczęcie stażu mimo braku kwalifikacji, ani dopuszczenie do egzaminu, jak to miało miejsce w przypadku odwołującej się nauczycielki, nie powoduje sanacji braku kwalifikacji nauczyciela do zatrudnienia na danym stanowisku. Stąd też nie ma w sprawie znaczenia uzupełnienie przez nauczycielkę kwalifikacji w okresie przypadającym po rozpoczęciu stażu.

Od tej decyzji Ewa D.-B. wniosła skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Sąd ten uchylił decyzję kuratora oświaty oraz poprzedzającą ją decyzję burmistrza wydaną w sprawie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Powołując się na regulację art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela, w uzasadnieniu WSA stwierdził, że przepis ten nie określa kolejności, w jakiej przesłanki w nim wskazane powinny być spełnione. Ponadto wskazał, że przepisy tej ustawy nie przewidują podejmowania przez jakikolwiek organ decyzji o dopuszczeniu do rozpoczęcia stażu. Jedynym bowiem warunkiem jego rozpoczęcia jest złożenie wniosku w tej sprawie do dyrektora szkoły. Jest to w istocie zawiadomienie o jego rozpoczęciu. W ocenie tego sądu należało uznać, że w świetle wskazanego przepisu określenie, czy nauczyciel ubiegający się o awans zawodowy spełnia wymagania kwalifikacyjne, powinno być dokonane na dzień złożenia wniosku, a nie na dzień rozpoczęcia stażu. Sąd podkreślił ponadto, że rozdział 3a Karty Nauczyciela dotyczący awansu zawodowego nauczycieli tylko w dwóch przypadkach zawiera nakaz powtórnego odbycia stażu, gdy ostateczna ocena dorobku zawodowego jest negatywna (art. 9c ust. 11) lub gdy nauczyciel nie zda egzaminu (art. 9g ust. 8).

Od tego wyroku kurator oświaty wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten skargę oddalił, podzielając poglądy wojewódzkiego sądu administracyjnego, że w świetle art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela ocena spełnienia przez nauczyciela ubiegającego się o awans zawodowy wymagań kwalifikacyjnych powinna być dokonana na dzień złożenia przez niego wniosku, a nie na dzień rozpoczęcia stażu.