Przekształcenia szpitali odbywają się na granicy prawa

- Tak zwany plan B jest jedynym pomysłem Ministerstwa Zdrowia na wsparcie samorządów prowadzących SP ZOZ, które znajdują się w złej kondycji finansowej. Jednak bez udzielenia takiej pomocy nie będą one w stanie zapewnić na swoim terenie dostępu do świadczeń zdrowotnych. Zgodnie z prawem samorządy nie mogą spłacać zobowiązań za istniejące SP ZOZ. Jest on bowiem traktowany jak przedsiębiorca i udzielenie mu pomocy publicznej, ze względu na przepisy unijne, jest praktycznie niemożliwe.

- Konieczne jest przeprowadzenie formalnej likwidacji zadłużonego SP ZOZ. W takiej sytuacji wsparcia finansowego udziela się nie jemu samemu, ale jego organowi założycielskiemu. Jednak formalne uzależnienie uzyskania pomocy publicznej od dokonania takiej likwidacji i powołania w jego miejsce przez samorząd niepublicznego ZOZ może budzić wątpliwości konstytucjonalistów.

- Nie ma w obecnym ustawodawstwie przepisów pozwalających na przeprowadzenie przekształceń SP ZOZ w spółki. Te, do których już doszło, są dokonywane na granicy prawa. Procedura przekształceń została zawarta w ustawach zawetowanych w listopadzie 2008 r. przez prezydenta.

- Sam należę do zwolenników powołania spółek użyteczności publicznej. Dostęp do świadczeń zdrowotnych nie powinien być oparty tylko na zasadach rynkowych. Doprowadzenie docelowo do sytuacji funkcjonowania w systemie publicznym tylko niepublicznych zakładów opieki zdrowotnej nie jest, moim zdaniem, zgodne z art. 68 Konstytucji RP. W tej sprawie jasno wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 27 czerwca 2000 r. (sygn. akt K. 20/99 OTK 2000/5/140) oraz NSA w wyroku z 7 lutego 2006 r. (II OSK 566/05 - Legalis).

- Udzielenie wsparcia odnoszącego się do zobowiązań publicznoprawnych związane jest z aktualnymi możliwościami budżetu, ale też z uwarunkowaniami unijnymi. Szkoda jednak, że pomocy nie otrzymają wszyscy jej potrzebujący. Spłacenie publicznych zaległości jest oczekiwane, ale sytuacja w publicznym systemie ochrony zdrowia jest uzależniona od kondycji całej gospodarki. Kryzys i tej sfery nie ominie. Pewne nadzieje można wiązać z umożliwieniem funkcjonowania dodatkowych ubezpieczeń zdrowotnych.

Fot. Wojciech Górski

Maciej Dercz, radca prawny, ekspert zajmujący się ochroną zdrowia. Autor i współautor m.in. Komentarza do ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, Samorząd terytorialny w systemie ochrony zdrowia