Zaświadczenie potwierdza tylko, że dziecko się uczy

II SA/Bk 809/07

We wrześniu 2007 r. Małgorzata M. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, rozpoczęcia roku szkolnego i podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania. Organ przyznał wnioskowane świadczenia. Jednocześnie wskazał, że wnioskodawczyni spełnia przesłanki do korzystania ze świadczenia rodzinnego wraz z dodatkami do końca kwietnia 2008 r. Taka data wynikała z zaświadczenia ze szkoły.

Matka odwołała się od tej decyzji. Wskazała, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Jej syn w roku szkolnym 2007/2008 kończy szkołę średnią i na przełomie maja i czerwca będzie zdawał maturę i musi w tym czasie dojeżdżać do szkoły. Po jej ukończeniu wybiera się do szkoły policealnej i okres od maja do sierpnia bez zasiłku będzie ciężki do przeżycia. Podniosła też, że w innych szkołach zaświadczenia wydawane są do końca sierpnia lub bez określenia miesiąca. Jednak organ nie zmienił zdania i wskazał, że z zaświadczenia jasno wynika, jaki jest termin ukończenia szkoły.

Sprawą ostatecznie zajął się sąd administracyjny. Sąd przypomniał, że skarżącej przysługuje prawo do zasiłku rodzinnego do ukończenia przez jej syna nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia. Pojęcie ukończenie nauki w szkole nie ma definicji ustawowej ani w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych, ani innych ustaw.

Sąd zauważył, że okres zasiłkowy pokrywa się z pojęciem roku szkolnego w rozumieniu przepisów ustawy o systemie oświaty. W ocenie sądu należy przyjąć, że okres nauki w szkole to okres roku szkolnego - stanowiącego prawną formę organizacji czasu nauki w szkole. Nauka ta kończy się z dniem 31 sierpnia i do tej daty przysługuje wypłacany w okresie zasiłkowym zasiłek rodzinny. Niewątpliwie ustawa o świadczeniach rodzinnych nie wiąże prawa do zasiłku rodzinnego z uczestniczeniem w zajęciach dydaktyczno- -wychowawczych. Sąd zaznaczył, że świadczenie, jakim jest zasiłek rodzinny, ma charakter świadczenia pomocowego i przysługuje z tytułu spełnienia kryterium dochodowego, a nie z tytułu uczestniczenia w zajęciach szkolnych. Kwestia nauki w szkole ma znaczenie jedynie dla określenia końcowej daty jego przyznania.

W ocenie sądu zaświadczenie ma jedynie potwierdzać, że dziecko uczy się w danej szkole i w tym zakresie wiąże organ orzekający w sprawie zasiłku rodzinnego. Szkoły nie zostały natomiast upoważnione do określania (w szczególności dla celów ustawy o świadczeniach rodzinnych) terminu ukończenia nauki w szkole. Termin ten określają wyłącznie przepisy oświatowe. Wydane zaświadczenie może natomiast określać datę ukończenia nauki jedynie w przypadku faktycznego zaprzestania tej nauki w danej szkole w trakcie roku szkolnego.