Czy sąsiad może zaskarżyć budowę

Czytelniczka mieszka na osiedlu domów jednorodzinnych. Na sąsiedniej działce ma powstać czteropiętrowy blok.

- Czy będę mogła zaskarżyć budowę takiego bloku - pyta pani Ewa z Warszawy.

Dziś do budowy domu jednorodzinnego lub bloku konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę. W tym celu przeprowadzane jest postępowanie administracyjne, o którym zawiadamiani są np. sąsiedzi działki, na której nowa inwestycja ma powstać. Są oni jednocześnie traktowani jak strona tego postępowania i mogą np. przeglądać wszystkie dokumenty. Jeżeli sprzeciwiają się danej budowie, np. dlatego, że planowana budowa będzie zasłaniała im światło lub powstanie za blisko ich działki, mogą wystąpić do starosty o niewydawanie pozwolenia na budowę. Jeżeli starosta nie przychyli się do ich wniosku i pozwolenie na budowę wyda, wówczas decyzję tę sąsiedzi mogą w terminie 14 dni zaskarżyć do wojewody. Jeżeli także wojewoda nie uwzględni skargi sąsiadów, pozostaje odwołanie do sądu administracyjnego. Nowelizacja prawa budowlanego na etapie rozpoczynania inwestycji budowlanych nie przewiduje prowadzenia postępowania administracyjnego.

Do budowy domu czy bloku wystarczająca będzie rejestracja inwestycji u starosty. Ten nie będzie miał obowiązku wydawania decyzji administracyjnej. Sąsiedzi nie będą więc traktowani jak strona postępowania administracyjnego i na tym etapie nie będą mogli sprzeciwić się danej inwestycji. Jeżeli uznają, że mogłaby ona naruszać ich posiadanie albo grozi wyrządzeniem im szkody, to na podstawie art. 347 kodeksu cywilnego mogą wystąpić do sądu cywilnego o wstrzymanie budowy. Mają na to miesiąc od rozpoczęcia inwestycji. Sąsiedzi, którzy będą chcieli skorzystać z tego prawa, muszą jednak pamiętać, że występując do sądu trzeba ponieść opłatę sądową w wysokości 5 proc. wartości przedmiotu sporu. Opłata ta nie może być wyższa niż 100 tys. zł. Jeżeli więc wartość budowanego na sąsiedniej działce bloku będzie wynosiła np. 10 mln zł, to sąsiad, który będzie chciał wstrzymać jego budowę, będzie musiał zapłacić aż 100 tys. zł. Może on oczywiście wystąpić o zwolnienie go od kosztów sądowych, jednak sąd nie ma obowiązku uwzględnienia tego wniosku.