Eksporterzy wcześniej zadeklarują wywóz towarów

Obowiązki przedsiębiorców związane z wywozem towarów poza obszar celny Wspólnoty uzależnione będą m.in. od statusu celnego towarów, ich rodzaju, a nawet środka transportu wykorzystywanego do przewozu. Dzięki wykorzystaniu komunikacji elektronicznej z urzędami celnymi możliwe będzie dalsze uproszczenie i przyspieszenie odpraw. Pierwsze pozytywne skutki tych zmian w postaci szybszego uzyskiwania potwierdzeń wywozu towarów odczuwają już obecnie przedsiębiorcy korzystający z Systemu Kontroli Eksportu (ECS).

Konieczna deklaracja

Jak wskazuje Szymon Parulski, menedżer w Grupie Akcyzowo-Celnej Ernst & Young, bez względu na to, w jakim celu wywozić będziemy towary, ich wyprowadzenie poza obszar celny Wspólnoty wiązać się będzie, co do zasady, z obowiązkiem złożenia deklaracji poprzedzającej wyprowadzenie (ang. pre-departure declaration). Dane zawarte w tej deklaracji posłużą organom celnym do przeprowadzenia analizy ryzyka oraz w razie potrzeby do dokonania kontroli celnej wywożonych towarów.

Obowiązek złożenia deklaracji poprzedzającej wyprowadzenie nie będzie dotyczył towarów przemieszczanych przez wody terytorialne lub przestrzeń powietrzną w obrębie obszaru celnego Wspólnoty, w sytuacji gdy środki transportu służące do przewozu tych towarów nie będą zatrzymywać się na tym obszarze.

- Przykładowo deklaracja nie będzie wymagana dla towarów znajdujących się na statku przepływającym przez wody terytorialne państw członkowskich Wspólnoty bez zawijania do jakiegokolwiek portu znajdującego się na obszarze Wspólnoty - wyjaśnia Szymon Parulski.

Ważne terminy

Istotną kwestią dla przedsiębiorców będą terminy składania zgłoszeń celnych pełniących rolę deklaracji poprzedzających wyprowadzenie. Terminy te uzależnione będą od rodzaju środka transportu wykorzystywanego do przewozu towarów.

Terminy określone w projektowanych przepisach wykonawczych do ZKC są zbieżne z tymi, które zaczną obowiązywać przedsiębiorców od 1 lipca 2009 r. wraz z wejściem w życie zmian do przepisów wykonawczych do obecnie obowiązującego Wspólnotowego Kodeksu Celnego.

Jak podkreślają eksperci Ernst & Young, uchybienie obowiązkowi złożenia deklaracji poprzedzającej wyprowadzenie w przewidzianej do tego celu formie będzie mogło podlegać sankcjom na podstawie przepisów właściwego państwa członkowskiego. W przypadku przedsiębiorców zobowiązanych do dokonania takiego zgłoszenia w polskim urzędzie celnym będą to odpowiednie przepisy kodeksu karnego skarbowego.

Obowiązki przy eksporcie

Jak tłumaczy Ewelina Nowakowska, starszy konsultant w biurze Ernst & Young w Krakowie, obowiązki związane z eksportem towaru zależeć będą także od jego statusu celnego. W przypadku towarów wspólnotowych, co do zasady, eksport wiązać się będzie z obowiązkiem objęcia towaru procedurą wywozu, a tym samym dokonania zgłoszenia celnego do tej procedury. Procedura wywozu nie będzie natomiast stosowana, jeśli towary wspólnotowe objęte zostaną procedurą końcowego przeznaczenia, uszlachetniania czynnego, tranzytu wewnętrznego lub będą czasowo wywożone podczas rejsów regularnych linii żeglugowych zatwierdzonych przez organy celne.

W przypadku towarów niewspólnotowych zgłoszenie celne zastąpione będzie powiadomieniem o powrotnym wywozie. Powiadomienia nie będą miały jednak zastosowania w stosunku do niektórych kategorii towarów niewspólnotowych, takich jak towary przemieszczane jedynie przez obszar celny Wspólnoty w procedurze tranzytu zewnętrznego, towary przeładowywane w wolnym obszarze celnym lub bezpośrednio powrotnie wywożone z tego obszaru, jak również towary objęte procedurą czasowego składowania bezpośrednio powrotnie wywożone z magazynu czasowego składowania.

W przypadkach, w których nie będzie obowiązku złożenia zgłoszenia celnego ani powiadomienia o powrotnym wywozie, właściwy podmiot będzie zobowiązany do złożenia wywozowej deklaracji skróconej. W myśl przepisów ZKC podmiotem tym będzie osoba, która wyprowadza towary lub odpowiada za przewóz towarów poza obszar celny Wspólnoty, eksporter, nadawca lub inna osoba, w imieniu której działa osoba wyprowadzająca lub przewożąca towary, oraz każda inna osoba, która może przedstawić towary lub doprowadzić do ich przedstawienia właściwym organom celnym.

Z informacji ekspertów Ernst & Young wynika, że wywozowa deklaracja skrócona składana będzie, co do zasady, w formie elektronicznej z możliwością zastąpienia jej powiadomieniem organu celnego połączonym z udostępnieniem wywozowej deklaracji skróconej w systemie informatycznym zgłaszającego.

Dodatkowe wymagania

Innym obowiązkiem związanym z wyprowadzeniem towaru poza obszar celny Wspólnoty jest obowiązek przedstawienia towaru w urzędzie celnym właściwym dla miejsca, w którym towary opuszczają ten obszar. Jak wskazuje Ewelina Nowakowska, tego obowiązku powinna dopełnić osoba dokonująca wywozu, osoba, w imieniu lub na rzecz której działa osoba, która dokonuje wywozu (w przypadku gdy formalności związane z wywozem dokonywane są przez przedstawiciela), lub osoba, która odpowiada za przewóz towarów przed ich wyprowadzeniem poza obszar celny Wspólnoty (np. spedytor, przewoźnik).

Do momentu opuszczenia obszaru celnego Wspólnoty wywożone towary podlegać będą dozorowi celnemu. Ma on zapewnić, aby towary wywiezione zostały w takim samym stanie, w jakim znajdowały się w momencie przyjęcia deklaracji poprzedzającej wyprowadzenie. Bez spełnienia tego warunku towary nie będą mogły zostać zwolnione przez organy celne w celu wyprowadzenia ich poza obszar celny Wspólnoty.