Jakie zmiany czekają eksporterów w połowie roku

BARTOSZ BOŁTROMIUK

starszy konsultant w Grupie Akcyzowo-Celnej Ernst & Young

Zgodnie z rozporządzeniem Komisji 1875/2006 zmieniającym rozporządzenie wykonawcze do Wspólnotowego Kodeksu Celnego (RWKC), od 1 lipca 2009 r. zgłoszenia (komunikaty) elektroniczne do procedury wywozu definitywnie zastąpią papierowe formularze SAD obsługiwane dotychczas przez system CELINA. Formularze SAD przyjmowane będą wyłącznie w przypadku awarii systemu oraz w ruchu podróżnych. Przypomnijmy, że od końca sierpnia 2007 r. trwa w tym zakresie okres przejściowy, w którym przedsiębiorcy mogą zgłaszać towary do wywozu na formularzu SAD bądź - jeśli dopełnili niezbędnych formalności - w formie elektronicznej za pośrednictwem Systemu Kontroli Eksportu (ECS). Ministerstwo Finansów wielokrotnie przekładało termin wyłączenia modułu systemu CELINA obsługującego zgłoszenia wywozowe na formularzach SAD z uwagi na zbyt wolne przechodzenie przedsiębiorców na system ECS, a także problemy w funkcjonowaniu tego systemu w niektórych państwach członkowskich UE. Przedsiębiorcy powinni mieć jednak świadomość, że data 1 lipca 2009 r. jest ostatecznym terminem na wycofanie formularzy SAD w wywozie, określonym w przepisach wspólnotowych, a Ministerstwo Finansów nie będzie już miało możliwości kolejnego przesunięcia tego terminu. W związku z tym, wszyscy eksporterzy, którzy do tego czasu nie uzyskają dostępu do systemu ECS (bezpośrednio bądź za pośrednictwem obsługującej ich agencji celnej) utracą możliwość zgłaszania towarów do wywozu. Dotyczy to również towarów zgłaszanych do procedury uszlachetniania biernego oraz towarów niewspólnotowych powrotnie wywożonych z obszaru celnego Wspólnoty.

Przy tej okazji eksporterzy powinni zadbać o odpowiednie dostosowanie procedur wewnętrznych związanych z uzyskiwaniem i przechowywaniem generowanych przez system ECS komunikatów potwierdzających wywóz m.in. dla celów podatkowych. Natomiast w sytuacji gdy eksportowane towary zgłaszane są do odprawy za pośrednictwem agencji celnej, należy odpowiednio dostosować procedury współpracy z agencją, aby uniknąć ryzyka nieprawidłowego deklarowania wywozu dla celów VAT, tj. stosowania stawki 0-proc.

Oprócz przejęcia całości zgłoszeń wywozowych, system ECS zacznie także obsługiwać wywozowe deklaracje skrócone, które stosowane będą, co do zasady, w przypadkach, w których nie jest wymagane złożenie zgłoszenia celnego. Wywozowa deklaracja skrócona będzie składana wyłącznie w formie elektronicznej, z wyjątkiem awarii systemu informatycznego w urzędzie celnym lub u zgłaszającego.

Co istotne, zarówno zgłoszenia wywozowe, jak i wywozowe deklaracje skrócone od 1 lipca 2009 r. będą musiały być obowiązkowo składane z wyprzedzeniem, nie zaś, jak dotychczas, wraz z przedstawieniem towaru w urzędzie celnym. Podstawowe terminy raportowania uzależnione będą od rodzaju stosowanego środka transportu i wahać się będą od 24 godzin przed załadunkiem na statek (w morskim transporcie kontenerowym) do 30 minut przed odlotem samolotu (w transporcie lotniczym). Dzięki temu organy celne uzyskają więcej czasu na przeprowadzenie analizy ryzyka i potencjalne kontrole. Z jednej strony powinno to wpłynąć na przyspieszenie odprawy, z drugiej zaś wymagać będzie od eksporterów i spedytorów zmiany procedur raportowania i przyspieszenia obiegu informacji dotyczących wywożonych towarów.