Trzeba sprawdzić, czy zostały naruszone prawa właściciela lokalu

Jeżeli interes prawny wnioskującego o stwierdzenie nieważności pozwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych wywodzony jest z praw właścicielskich, to niezbędnym jest odniesienie się do konkretnych okoliczności sprawy i zbadanie, jakie prawa właściciela naruszają uprawnienia wynikające z decyzji zezwalającej na sprzedaż alkoholu.

Burmistrz wydał przedsiębiorcy zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. O stwierdzenie nieważności tej decyzji wystąpił właściciel lokalu w którym miała być prowadzona sprzedaż. Twierdził, że nie wyraził na to zgody. SKO stwierdziło nieważność pozwolenia na sprzedaż alkoholu. Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ podniósł, że zgodnie art. 18 ust. 6 pkt 2 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wnioskodawca w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych obowiązany jest dołączyć do wniosku dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży. W tej sprawie przedsiębiorca jako tytuł prawny do lokalu wskazał umowę użyczenia gruntu zawartą między spółką cywilną a użyczającym (właścicielem nieruchomości). Umowa użyczenia dotyczyła stron nieistniejących w chwili wydania zezwolenia. Ponadto wydając decyzję, nie zbadano, czy wskazany w załącznikach do wniosku tytuł prawny do lokalu rzeczywiście istnieje i znajduje odpowiednie umocowanie. Przedsiębiorca wniósł skargę, którą WSA oddalił. Sąd I instancji zaakceptował ustalenia faktyczne organu. Przedsiębiorca wniósł skargę kasacyjną do NSA.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną przedsiębiorcy za uzasadnioną i uchylił zaskarżony wyrok, a sprawę przekazał sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku zauważył, że sąd I instancji nie dostrzegł konieczności weryfikacji istnienia po stronie wnioskodawcy interesu prawnego w toku postępowania w przedmiocie nieważności decyzji. W ocenie NSA wystąpienie z wnioskiem podmiotu, który powołuje się na swój interes prawny, wymaga co do zasady wszczęcia postępowania w trybie art. 157 par. 2 k.p.a., w którym przede wszystkim należy ustalić istnienie interesu prawnego po stronie wnioskodawcy. Sąd kasacyjny stwierdził, że w sytuacji, gdy przesłanki istnienia po stronie wnioskodawcy interesu prawnego wymagają dokonania ustaleń obejmujących ustalenie ewentualnego wpływu decyzji, której stwierdzenia nieważności domaga się wnioskodawca, właściwy organ zobligowany jest do wszczęcia postępowania. W kontekście rozpoznawanej sprawy NSA uznał, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynikają przyczyny, dla których sąd I instancji przyjął, że doszło do pozytywnej weryfikacji istnienia po stronie współwłaściciela nieruchomości interesu prawnego w wyeliminowaniu w trybie nadzwyczajnym decyzji zezwalającej na sprzedaż alkoholu.

NSA zauważył, że nie ma jednoznacznych i uniwersalnych zasad w zakresie posiadania przymiotu strony i interesu prawnego na tle art. 28 k.p.a., które by można zastosować automatycznie w każdej sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Kwestie te należy rozważać indywidualnie przy przyjęciu kryterium ewentualnych skutków stwierdzenia nieważności decyzji dla praw i obowiązków podmiotu domagającego się stwierdzenia nieważności decyzji. Dla prawidłowego wyprowadzenia interesu prawnego właściciela nieruchomości, na której usytuowany jest pawilon wskazany w zezwoleniu jako miejsce sprzedaży napojów alkoholowych, wymagało rozważenia, czy wyeliminowanie z obrotu decyzji zezwalającej na sprzedaż alkoholu wpłynie na zakres uprawnień właścicielskich wynikających z przepisów prawa cywilnego.

Szczepan Borowski

asystent sędziego NSA