Testy sprawdzą, czy funkcjonariusze utrzymują sprawność fizyczną niezbędną do realizacji zadań

Nadal funkcjonariusz Straży Granicznej pełniący służbę na określonych stanowiskach służbowych lub w określonych komórkach organizacyjnych albo przewidywany do takiej służby może być poddany testowi sprawności fizycznej, badaniu psychologicznemu lub badaniu psychofizjologicznemu, mającym na celu sprawdzenie jego przydatności i predyspozycji do służby na tych stanowiskach lub w tych komórkach organizacyjnych (art. 39b ust. 1 ustawy z 12 października 1990 r. o Straży Granicznej; dalej: ustawa).

Na podstawie dyspozycji ustawowej minister spraw wewnętrznych i administracji określił w rozporządzeniu z 7 kwietnia 2010 r.:

● tryb, warunki i właściwość komórek organizacyjnych do przeprowadzenia testu sprawności fizycznej, badania psychologicznego i badania psychofizjologicznego mających na celu sprawdzenie przydatności i predyspozycji funkcjonariusza Straży Granicznej do służby na określonych stanowiskach służbowych lub w określonych komórkach organizacyjnych albo do odbycia szkolenia,

● tryb, warunki i właściwość komórek organizacyjnych do przeprowadzania badań psychofizjologicznych, o których mowa w art. 31 ust. 1a pkt 5 i art. 44 ust. 3 ustawy,

● stanowiska służbowe oraz komórki organizacyjne, w których funkcjonariusze mogą być poddani badaniom i testom, o których mowa w punkcie 1.

Załącznik nr 1 do tego rozporządzenia określił wykaz stanowisk służbowych oraz komórek organizacyjnych, w których funkcjonariusze mogą być poddani testowi sprawności fizycznej, badaniu psychologicznemu lub badaniu psychofizjologicznemu, zwanych dalej "czynnościami oceniającymi". Odnaleźć go można na stronie www.kadry.gazetaprawna.pl w artykule "Sprawdzenie przydatności i predyspozycji do służby w Straży Granicznej".

Przepisy tego rozporządzenia obowiązują od 20 maja 2010 r. W zakresie procedur i warunków stosowanych przy przeprowadzaniu badań psychofizjologicznych i badań psychologicznych opiera się ono na rozwiązaniach ukształtowanych i sprawdzonych w dotychczasowej działalności służbowej. Przede wszystkim jednak obowiązujących wcześniej na mocy aktów prawnych o charakterze wewnętrznym, m.in. regulaminu nr 2 komendanta głównego Straży Granicznej z 8 czerwca 2007 r. w sprawie organizowania, przeprowadzania i dokumentowania badań psychofizjologicznych w Straży Granicznej (Dz.Urz. KGSG nr 6, poz. 66) oraz wytycznych komendanta głównego Straży Granicznej z 25 sierpnia 2008 r. w sprawie świadczeń psychologicznych w Straży Granicznej. W zakresie natomiast przeprowadzania testów sprawności fizycznej przepisy w dużej mierze wzorują się na przepisach rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji z 20 marca 2007 r. w sprawie trybu i warunków ustalania zdolności fizycznej i psychicznej policjantów do służby na określonych stanowiskach lub w określonych komórkach organizacyjnych jednostek Policji (Dz.U. nr 62, poz. 423).

Przeprowadzenie testu i badań w stosunku do funkcjonariuszy pełniących służbę lub ubiegających się o podjęcie służby w (art. 39b ust. 2):

● Komendzie Głównej Straży Granicznej zarządza komendant główny Straży Granicznej,

● oddziale Straży Granicznej albo ośrodku szkolenia Straży Granicznej zarządza komendant tego oddziału albo ośrodka szkolenia.

Natomiast zgodnie z art. 39b ust. 3 testami lub badaniami mogą być, na zarządzenie komendanta głównego Straży Granicznej, objęci również funkcjonariusze kwalifikowani do skierowania na określone szkolenia, w tym do szkoły podoficerskiej, szkoły chorążych lub na przeszkolenie specjalistyczne (o którym mowa w art. 55 ust. 1 ustawy).

Przełożony zarządzający czynności może zarządzić przeprowadzenie wszystkich albo niektórych czynności oceniających, którym mogą zostać poddani funkcjonariusze na stanowiskach służbowych lub w komórkach organizacyjnych określonych w wykazie zawartym w załączniku, albo kwalifikowani do skierowania na określone szkolenie. Komendant główny SG może ustalić, dla jakich stanowisk służbowych lub komórek organizacyjnych określonych w wykazie z załącznika czynności oceniające mają charakter okresowy, oraz wskazać okresy, w jakich mają być przeprowadzane.

Zarządzenie przeprowadzenia czynności oceniających następuje w przypadku, o którym mowa w art. 39b ust 1 ustawy:

a) z własnej inicjatywy albo

b) na pisemne polecenie komendanta głównego skierowane do komendanta oddziału albo komendanta ośrodka szkolenia Straży Granicznej, albo

c) na pisemny wniosek:

- kierownika komórki organizacyjnej Komendy Głównej Straży Granicznej - w przypadku czynności oceniających zarządzanych przez komendanta głównego,

- kierownika komórki organizacyjnej komendy oddziału Straży Granicznej lub komendanta placówki Straży Granicznej albo dywizjonu Straży Granicznej podległych komendantowi oddziału - w przypadku czynności oceniających zarządzanych przez komendanta oddziału Straży Granicznej,

- kierownika komórki organizacyjnej ośrodka szkolenia Straży Granicznej w przypadku czynności oceniających zarządzanych przez komendanta ośrodka szkolenia Straży Granicznej;

Zarządzenie przeprowadzenia czynności oceniających następuje w przypadku, o którym mowa w art. 39 b ust. 3 ustawy:

a) z własnej inicjatywy albo

b) na pisemny wniosek:

- kierownika komórki organizacyjnej Komendy Głównej właściwej w sprawach osobowych albo

- komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta ośrodka szkolenia Straży Granicznej albo kierownika komórki organizacyjnej Komendy Głównej prowadzącej dane szkolenie.

Test sprawności fizycznej służy do ustalenia predyspozycji fizycznych osoby badanej do służby na określonym stanowisku służbowym lub w określonych komórkach organizacyjnych wymienionych w wykazie zamieszczonym w załączniku albo kwalifikowanej do skierowania na określone szkolenia. Warunkiem przystąpienia do testu sprawności fizycznej jest uzyskanie przez funkcjonariusza zaświadczenia o zdolności do ćwiczeń fizycznych, wystawionego przez lekarza pełniącego służbę albo zatrudnionego w publicznym ZOZ wchodzącym w skład jednostki organizacyjnej, na podstawie badania wykonanego w dniu przeprowadzania testu.

Predyspozycje fizyczne ustala się według odpowiedniego poziomu cech motorycznych: szybkości, wytrzymałości, siły, zwinności, koordynacji. Natomiast test sprawności fizycznej składa się z siedmiu prób przeprowadzanych w jednym dniu w następującej kolejności: skok w dal z miejsca, bieg zwinnościowy, wyciskanie sztangi w leżeniu na ławeczce, uginanie ramion w zwisie na drążku (podciąganie na drążku), uginanie ramion w podporze na poręczach, siady z leżenia w czasie minuty, bieg w czasie 12 minut.

Uzyskanie przez funkcjonariusza wyników umożliwiających spełnienie minimalnych kryteriów odpowiadających uzyskaniu co najmniej 1 pkt w każdej z ww. prób jest warunkiem zaliczenia testu sprawności fizycznej.

W przypadku gdy pełnienie służby na określonym stanowisku służbowym lub w określonych komórkach organizacyjnych wymienionych w wykazie, albo odbycie szkolenia wymaga umiejętności pływania, test sprawności fizycznej może być rozszerzony o pływanie na dystansie 50 metrów. O takim rozszerzeniu testu decyduje przełożony zarządzający czynności oceniające. Pływanie przeprowadza się jako ostatnią próbę w dniu przeprowadzania danego testu. Przeprowadzanie testu sprawności fizycznej organizują komórki organizacyjne właściwe w sprawach osobowych, z zastrzeżeniem że test mogą przeprowadzać funkcjonariusze albo pracownicy także innych komórek organizacyjnych, którzy posiadają uprawnienia do prowadzenia zajęć z wychowania fizycznego. Odbywa się ono w obecności co najmniej jednej osoby przeszkolonej w zakresie udzielania pierwszej pomocy.

W terminie:

● 14 dni kalendarzowych od dnia przeprowadzenia badania psychofizjologicznego ekspert sporządza sprawozdanie,

● 5 dni od dnia przeprowadzenia testu sprawności fizycznej sporządza się sprawozdanie.

W przypadku badania psychologicznego, o którym mowa w art. 39b ust. 1 ustawy, psycholog sporządza opinię psychologiczną.

Na podstawie tych sprawozdań oraz opinii psychologicznych odpowiednio do zakresu zarządzonych czynności oceniających sporządza się ocenę końcową przydatności i predyspozycji do służby na określonym stanowisku służbowym lub w określonych komórkach organizacyjnych albo odbycia szkolenia (dalej: ocena końcowa).

Przedkłada się ją przełożonemu zarządzającemu czynności, który rozstrzyga o dalszym postępowaniu w stosunku do osoby poddanej czynnościom oceniającym. Udostępnia się ją z urzędu do wglądu podmiotom, na których wniosek czynności oceniające zostały zarządzone, lub osobom przez nie upoważnionym oraz osobie poddanej czynnościom oceniającym - na jej wniosek.

Ocenę końcową oraz sprawozdania i opinię psychologiczną, na podstawie których została sporządzona, z wyłączeniem opinii psychologicznych (o której mowa w par. 19 ust. 2 rozporządzenia), włącza się do akt osobowych funkcjonariusza.

Od 16 października 2010 r. w ustawie z 12 października 1990 r. o Straży Granicznej dodano nowy art. 39c. Zgodnie z nim funkcjonariusz ma obowiązek utrzymywać sprawność fizyczną zapewniającą wykonywanie przez niego zadań służbowych przez uczestnictwo w zajęciach z wychowania fizycznego lub zajęciach sportowych organizowanych przez jednostki organizacyjne Straży Granicznej. Sprawność fizyczną ocenia się na podstawie wyników jego testu sprawności fizycznej. Na podstawie delegacji ustawowej minister właściwy do spraw wewnętrznych ma określić, w drodze rozporządzenia, zakres, szczegółowe warunki, tryb i terminy przeprowadzania testu sprawności fizycznej oraz szczegółowy sposób oceniania testu, przypadki, w jakich można zwolnić funkcjonariusza z testu, a także przełożonych właściwych w tych sprawach, uwzględniając charakter służby w Straży Granicznej oraz okoliczności uzasadniające zwolnienie funkcjonariusza z testu. Natomiast komendant główny Straży Granicznej ma określić, w drodze zarządzenia:

● rodzaje zajęć z zakresu wychowania fizycznego lub zajęć sportowych realizowanych w jednostkach organizacyjnych Straży Granicznej oraz zadania jednostek w tym zakresie, mając na względzie charakter służby w Straży Granicznej oraz właściwe przygotowanie funkcjonariuszy do testu sprawności fizycznej,

● wymagania, jakie powinny spełniać osoby prowadzące zajęcia, mając na uwadze utrzymanie sprawności fizycznej funkcjonariuszy zapewniającej wykonywanie przez nich zadań służbowych, uwzględniając charakter służby w Straży Granicznej.

Przełożony zarządzający czynności rozpatruje wniosek o przeprowadzenie czynności oceniających w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania i o sposobie rozpatrzenia niezwłocznie informuje składającego wniosek

● kierownik komórki organizacyjnej właściwej w sprawach osobowych podlegający przełożonemu, który zarządził czynności,

● przełożony, który zarządził czynności oceniające - w przypadku gdy ocena dotyczy kierownika podległej mu komórki organizacyjnej właściwej w sprawach osobowych.

Magdalena Sobczak

magdalena.sobczak@infor.pl

Art. 39b i c ustawy z 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 234, poz. 1997 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z 7 kwietnia 2010 r. w sprawie przeprowadzania testu sprawności fizycznej, badania psychologicznego i badania psychofizjologicznego w Straży Granicznej (Dz.U. nr 75, poz. 482).