Starosta będzie mógł przyznać wyższe świadczenia dla rodzin zastępczych

Marszałek Sejmu, wykonujący obowiązki Prezydenta RP, 29 kwietnia podpisał ustawę z 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej.

Konieczność dokonania tej nowelizacji wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 kwietnia 2009 r., (sygn. akt K 6/08), który uznał przepis art. 85 ust. 7 ustawy za niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Na skutek tego wyroku powyższy przepis utracił moc 1 maja 2010 r. Art. 85 ust. 7 stanowił upoważnienie dla ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego do wydania rozporządzenia wykonawczego. Na podstawie tego upoważnienia minister polityki społecznej wydał rozporządzenie z 5 listopada 2004 r. w sprawie określenia zryczałtowanej kwoty na utrzymanie dziecka oraz stawek na bieżące funkcjonowanie placówki rodzinnej (Dz.U. nr 245, poz. 2461 z późn. zm.). TK w orzeczeniu uznał, że wyżej wskazane upoważnienie nie wypełnia wymogów wynikających z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Stwierdził ponadto, że niedopuszczalne jest upoważnienie, które w istocie zmierza nie do wydania rozporządzenia w celu wykonania ustawy, lecz do samodzielnego uregulowania całego kompleksu zagadnień bez bezpośrednich unormowań czy wskazówek w tekście ustawy.

W analogiczny sposób sformułowano upoważnienie zawarte w art. 78 ust. 11 pkt 5 - 8 ustawy o pomocy społecznej. Upoważnienie to odnosi się do kwestii finansowania rodzin zastępczych (tak jak upoważnienie zawarte w art. 85 ust. 7). Zatem, mimo faktu, że TK nie rozpatrywał przepisu art. 78 ust. 11 pkt 5 - 8 w kontekście zgodności z Konstytucją RP, to kwestie finansowe, które obecnie zawarte są w rozporządzeniu ministra polityki społecznej z 18 października 2004 r. w sprawie rodzin zastępczych (Dz.U. nr 233, poz. 2344 z późn. zm.), uregulowane zostały w ustawie o pomocy społecznej.

W związku z powyższym omawiana nowelizacja nie wprowadza zasadniczo nowych rozwiązań. Przenosi ona jedynie do ustawy rozwiązania funkcjonujące obecnie w rozporządzeniach. Zmiany merytoryczne dotyczą kwestii ujednolicenia zasad odpłatności rodziców za pobyt dziecka w instytucjach zapewniających dzieciom opiekę i wychowanie. Dodatkowo przyznaje starostom możliwość wypłacania rodzinom zastępczym świadczeń w wysokości wyższej niż wynikające z obecnie obowiązujących przepisów. Funkcjonujące bowiem regulacje określają sztywną wysokość przyznawanych świadczeń. Natomiast rozwiązania przyjęte w nowelizacji przewidują, że obecna wysokość świadczeń jest wysokością minimalną.

Ponadto ustalone zostały jednolite zasady przyznawania pomocy pieniężnej rodzinie zastępczej. Dotyczy to sytuacji, gdy rodzina ta nie sprawuje osobistej opieki nad powierzonym dzieckiem, a dziecko zostało umieszczone w placówce, która zapewnia całodobową opiekę. Dotychczas pomoc pieniężna w wysokości 20 proc. przyznawana jest tylko w przypadku, gdy dziecko umieszczone zostało w domu pomocy społecznej, w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym lub w młodzieżowym ośrodku wychowawczym. Do katalogu tego dodany został zapewniający całodobową opiekę młodzieżowy ośrodek socjoterapii, który jest instytucją mającą taki sam status jak młodzieżowy ośrodek wychowawczy.

Ponadto w środkach finansowych na bieżące funkcjonowanie placówki rodzinnej prowadzonej w domu jednorodzinnym uwzględniono wydatki na czynsz. Zmiana ta pozwoli na ujęcie w środkach finansowych na bieżące funkcjonowanie tej placówki, powyższych wydatków. Podobne rozwiązanie przewidziane jest, gdy placówka rodzinna prowadzona jest w budynku wielorodzinnym.

Z uwagi na to, że zakwestionowany przez TK przepis stracił moc prawną 1 maja, przepis art. 4 ustawy zmieniajacej określa, że nowelizacja ta wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z mocą od 1 maja 2010 r.

LJ