Organizacje ujawnią, jak wykorzystały 1 proc.

Wypowiedzi eksperta wzbudziły kontrowersje w środowisku organizacji pozarządowych. Nie chcę bronić organizacji, ale warto zauważyć, że, po pierwsze, na co uwagę zwracał sam ekspert, jego badanie nie jest reprezentatywne. I choć z pewnością wiele organizacji nie informuje o rozliczeniu kwot przekazanych im z 1 proc., to nie sądzę, aby stanowiły one zaledwie 1/40 wszystkich organizacji pożytku publicznego.

Po drugie, dotychczas organizacje nie miały takiego obowiązku. Każda organizacja pożytku publicznego musi sporządzić co roku i opublikować na stronie internetowej Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej swoje sprawozdanie merytoryczne i finansowe. Do sporządzenia sprawozdania merytorycznego wykorzystywane było rozporządzenie ministra sprawiedliwości w sprawie ramowego zakresu sprawozdania z działalności fundacji, które takich informacji nie wymaga. Sprawozdawczość finansową regulują przepisy ustawy o rachunkowości. Jednak i w tym przypadku obowiązkowy bilans, rachunek wyników i informacja dodatkowa, które musi sporządzić organizacja, są na takim poziomie ogólności, że nie sposób tam dostrzec szczegółowych pozycji, np. kwoty z tytułu 1 proc. Umieszczane są one np. w pozycji wpłaty od osób fizycznych czy też inne wpływy lub dotacje.

To prawda. Są organizacje, które np. w sprawozdaniu wyróżniają kwotę wpływów z 1 proc. bądź, co już rzeczywiście jest rzadkie, opisują sposób jej wydatkowania. Z reguły także dość ogólnie, gdyż organizacje nie muszą księgowo wydzielać wpływów i wydatków z tego tytułu. Oznacza to, że środki z 1 proc. mieszają się często z innymi przychodami organizacji. Nie można wtedy precyzyjnie prześledzić wydatkowania środków tylko z 1 proc.

Podatnik, przekazując swój 1 proc., obdarzył organizację zaufaniem. Organizacja powinna więc to zaufanie podtrzymać, publikując informację o tym, jaka kwota z tytułu 1 proc. do niej wpłynęła i na co ogólnie została przeznaczona. Część organizacji to świetnie rozumie i choć np. nie umieszcza informacji o rozliczeniu w sprawozdaniach, to publikuje je na stronie internetowej, czy podaje w ulotkach informacyjnych.

Sytuację uporządkuje ostatnia nowelizacja ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, zgodnie z którą minister pracy wyda rozporządzenie w sprawie zakresu i wzoru sprawozdania merytorycznego, obejmującego najważniejsze informacje o działalności organizacji w okresie sprawozdawczym oraz o wydatkowaniu środków pochodzących z 1 proc. PIT. Organizacje będą musiały wydzielić w sprawozdaniu rozliczenie odpisu 1-proc. Z pewnością także zmniejszy się liczba organizacji, które nie publikują swoich sprawozdań na stronie ministerstwa, gdyż nowelizacja za niedopełnienie tego obowiązku przewiduje m.in. pozbawienie organizacji możliwości pozyskiwania wpłat z tytułu 1 proc.

@RY1@i02/2010/078/i02.2010.078.183.004a.001.jpg@RY2@

Fot. Wojciech Górski

Tomasz Schimanek

ekspert Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce