Zwolnienie dotyczy także firm, które nie rozpoczęły działalności

Na podstawie art. 24 ust. 5 ustawy o zapasach - z obowiązku tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego mogą być zwolnione nie tylko przedsiębiorstwa faktycznie prowadzące tego typu działalność gospodarczą, ale także podmioty, które fizycznie nie rozpoczęły jeszcze przywozu gazu ziemnego, lecz dopiero mają taki zamiar.

Spółka skierowała do ministra gospodarki wniosek o wydanie decyzji zwalniającej z obowiązku tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego na okres jednego roku albo do czasu zaistnienia w Polsce realnych rynkowych możliwości usługowego magazynowania gazu ziemnego. W uzasadnieniu wskazała, że posiada koncesję na obrót paliwami gazowymi oraz koncesję na obrót gazem ziemnym z zagranicą, ale nie rozpoczęła jeszcze działalności gospodarczej w zakresie objętym tymi koncesjami. Minister, po rozpatrzeniu wniosku, umorzył w tej sprawie postępowanie administracyjne. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, minister utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję, uznając, że nie było podstaw do wydania w sprawie rozstrzygnięcia merytorycznego, ponieważ skarżąca nie wykonuje działalności, o której mowa w art. 24 ust. 5 ustawy z 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym (Dz.U. nr 52, poz. 343 ze zm.), a jedynie planuje ją wykonywać. Zatem nie ma ona interesu prawnego, a jedynie interes faktyczny w uzyskaniu decyzji zwalniającej ją z obowiązku utrzymywania zapasów.

WSA oddalił skargę. Sąd ten stwierdził, że wykładnia art. 24 ust. 5 ustawy o zapasach prowadzi do wniosku, że przesłanką zastosowania tego przepisu jest faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na przywozie gazu ziemnego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok.

NSA wskazał, że w pierwszej kolejności należy ustalić znaczenie pojęcia "wykonujące działalność gospodarczą". Pojęcie to odnosi się zarówno do przedsiębiorstwa energetycznego dokonującego obrotu gazem z zagranicą, jak i podmiotu dokonującego przywozu gazu ziemnego. Nie zostało ono zdefiniowane w ustawie o zapasach, w związku z tym jego rozumienie nie może opierać się wyłącznie na wykładni literalnej art. 24 ust. 5 ustawy o zapasach, lecz wymaga zastosowania wykładni systemowej uwzględniającej także treść art. 25 ust. 6 tej ustawy. Sąd kasacyjny dodał, że zgodnie z tym ostatnim przepisem przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym z zagranicą lub podmiot dokonujący przywozu gazu ziemnego są obowiązane poinformować prezesa URE o zamiarze rozpoczęcia przywozu gazu ziemnego najpóźniej na 30 dni przed rozpoczęciem tego przywozu. W ocenie NSA, analiza treści tego przepisu wskazuje, że przymiot "przedsiębiorstwa energetycznego wykonującego działalność gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym" lub "podmiotu dokonującego przywozu gazu ziemnego" mają także przedsiębiorstwa lub podmioty, które fizycznie nie rozpoczęły jeszcze przywozu gazu ziemnego, lecz dopiero mają taki zamiar, ale traktowane są przez ustawodawcę, jako wykonujące działalność gospodarczą.

Zdaniem NSA brak jest uzasadnionych przesłanek, aby w stosunku do identycznej treści pojęć: "przedsiębiorstwo wykonujące działalność gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym z zagranicą" i "podmiot dokonujący przywozu gazu", użytych przez ustawodawcę w obu analizowanych przepisach, stosować dwie odmienne reguły interpretacyjne, jak uczynił to minister gospodarki i WSA i przyjmować, że przepis art. 24 ust. 5 dotyczy wyłącznie przedsiębiorstw (podmiotów), które faktycznie wykonują działalność gospodarczą polegającą na przywozie gazu z zagranicy.

asystent sędziego NSA

Przedsiębiorstwo energetyczne prowadzące działalność gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym z zagranicą lub podmiot dokonujący przywozu gazu ziemnego mogą być zwolnione z tego obowiązku, jeżeli liczba ich odbiorców nie jest większa niż 100 tys. i przywóz gazu ziemnego nie przekracza w ciągu roku 50 mln m³. Zwolnienia dokonuje minister właściwy do spraw gospodarki, na wniosek tego przedsiębiorstwa lub podmiotu, w drodze decyzji, na okres do jednego roku lub do czasu zmiany stanu faktycznego będącego podstawą do zwolnienia z tego obowiązku. Zgodnie z rozstrzygnięciem NSA, prawo do uzyskania w tym zakresie merytorycznej decyzji mają nie tyko podmioty faktycznie wykonujące tego typu działalność, lecz także te, które rozpoczęcie takiej działalności planują.