Odwołanie związane z wyłonieniem nabywcy jest niedopuszczalne

Czynności podejmowane przez dyrektora generalnego Lasów Państwowych w służącym do wyłonienia nabywcy trybie rokowań internetowych, które poprzedzają zawarcie umowy sprzedaży drewna, kształtowane są w sferze stosunków cywilnoprawnych, a nie czynności administracyjnych.

Minister środowiska stwierdził, że niedopuszczalne jest odwołanie spółki wniesione od rozstrzygnięcia dyrektora generalnego Lasów Państwowych. Zostało ono wydane na podstawie par. 19 zarządzenia dyrektora generalnego Lasów Państwowych nr 52A z 31 października 2007 r., w sprawie ustalenia sposobu prowadzenia sprzedaży drewna przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe w związku z opublikowaniem w portalu Leśno-Drzewnym wyników rokowań internetowych. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że sprzedaż drewna prowadzona przez dyrektora generalnego Lasów Państwowych jest czynnością z zakresu prawa cywilnego. Dyrektor nie zajmuje bowiem w stosunku do nabywców drewna pozycji nadrzędnej, albowiem stron nie łączy stosunek podległości, a świadczenia stron są ekwiwalentne w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. Na to postanowienie spółka wniosła skargę, którą WSA oddalił. W ocenie sądu sprzedaż drewna nie jest wykonywana przez dyrektora generalnego Lasów Państwowych jako organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 32 i 33 ustawy o lasach Lasy Państwowe działają jako państwowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, reprezentująca Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia, którą kieruje dyrektor generalny. Przepisy Statutu Lasów Państwowych nie mogą w tym zakresie rozszerzać uprawnień i kompetencji dyrektora generalnego. WSA stwierdził, iż kwestia zasad sprzedaży przez Lasy Państwowe drewna jako produktu nie należy do sfery czynności administracyjnych, lecz odbywa się w ramach stosunków cywilnych na podstawie przepisów kodeksu cywilnego. Stronami tego stosunku są nabywca (podmiot zainteresowany nabyciem drewna) i zbywca (Lasy Państwowe jako państwowa jednostka organizacyjna, pod kierunkiem dyrektora generalnego). Skargę kasacyjną od opisanego orzeczenia wywiódł Ogólnopolski Związek Pracodawców Przemysłu Drzewnego, dopuszczony do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wyroku podzielił pogląd wyrażony przez sąd I instancji, że wyniki rokowań internetowych w zakresie sprzedaży drewna przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe nie są decyzją w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, tylko czynnością z zakresu stosunków cywilnoprawnych, w konsekwencji czego odwołanie złożone od tego rodzaju czynności do ministra środowiska jest bezprzedmiotowe. NSA zauważył, że ustawa o lasach nadała dyrektorowi generalnemu Lasów Państwowych uprawnienia do reprezentowania Skarbu Państwa w zakresie zarządzania mieniem. Z art. 32 i 33 wspomnianej ustawy wynika, że Lasami Państwowymi jako państwową jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, obowiązaną do reprezentacji interesów majątkowych Skarbu Państwa, kieruje dyrektor generalny. Nie oznacza to jednak, iż w tym samym zakresie dyrektor został wyposażony przez ustawodawcę w atrybuty władztwa państwowego. Dyrektor generalny w zakresie podjętych czynności związanych ze sprzedażą drewna nie działa jako podmiot, o którym mowa w art. 1 pkt 2 k.p.a., gdyż nie przyznano mu kompetencji do stosowania środków prawnych właściwych organom administracji publicznej. Tym samym nie można przyjąć, że wyniki rokowań internetowych dotyczące ofert potencjalnych nabywców są decyzją administracyjną bądź też innym aktem o charakterze administracyjnym.

asystent sędziego NSA

Działania państwa można ogólnie podzielić na dwie strefy, czyli na działania podejmowane w zakresie tzw. imperium, czyli władztwa państwowego, i dominium, czyli działań właścicielskich. O charakterze określonej czynności z udziałem państwa decyduje wzajemny stosunek stron postępowania. O czynnościach o charakterze administracyjnoprawnym mowa jest wówczas, jak to zauważył NSA w omówionym wyroku, gdy prawo wyposaża jedną ze stron w atrybuty władztwa państwowego, czyli możliwości jednostronnego kształtowania stosunku prawnego. Jedynie działania państwa podejmowane w sferze administracyjnoprawnej mogą podlegać kontroli instancyjnej na podstawie przepisów k.p.a. W przedmiotowym stanie faktycznym NSA uznał, że sfera ustalania zasad gospodarki mieniem, w tym sprzedaży drewna pozyskiwanego z zasobów leśnych, przez Skarb Państwa - jako osoby prawnej - należy do zakresu dominium, a nie imperium i nie może być przedmiotem postępowania administracyjnego.