Zawieszenie flagi zalecane także na budynku przedsiębiorstwa

Zawieszenie flagi państwowej Rzeczypospolitej Polskiej nie było obowiązkiem przedsiębiorców. I nie jest nim nadal. Jest natomiast zaleceniem, wyraźnie już sprecyzowanym w prawie. Wprowadziła je nowelizacja ustawy dotyczącej godła i barw narodowych, uchwalona w listopadzie 2009 r. Potrzebę jego wprowadzenia uzasadniano m.in. podniesieniem rangi uroczystości oraz rocznic i świąt państwowych.

Po nowelizacji ustawa stanowi, że polską flagę państwową zaleca się podnosić lub umieszczać na budynkach lub przed budynkami, w których prowadzi się działalność gospodarczą. Nowością jest także zalecenie, aby flagę umieszczano na budynkach mieszkalnych lub przed nimi. Do tej pory obiekty te nie były w ustawie wymienione wprost - mieściły się w pojęciu innych miejsc, na których chętni mogli flagę państwową wywiesić z okazji świąt i rocznic państwowych oraz innych uroczystości o zasięgu państwowym lub lokalnym. Nadal natomiast obowiązuje zasada, że wywieszenie flagi wymaga dochowania szacunku dla symboli Rzeczypospolitej Polskiej, jakimi są orzeł biały i biało-czerwone barwy. Obecnie w Polsce używane są dwa wzory flagi państwowej. Flaga biało-czerwona oraz flaga biało-czerwona z umieszczonym na białym polu godłem Polski (tę eksponuje się przede wszystkim za granicą).

Otaczanie symboli RP czcią i szacunkiem jest prawem oraz obowiązkiem każdego obywatela RP i wszystkich organów państwowych, instytucji i organizacji. Symbole te pozostają pod szczególną ochroną prawa. Dotyczy to także polskiego hymnu - Mazurka Dąbrowskiego.

Nowelizacja nie przynosi innych zmian. Podniesienie flagi państwowej Polski jest obowiązkowe na budynkach lub przed budynkami stanowiącymi siedziby urzędowe albo miejsce obrad:

● Sejmu,

● Senatu,

● prezydenta Polski,

● rządu oraz premiera,

● organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego - w czasie ich sesji,

● organów administracji rządowej i innych organów państwowych oraz państwowych jednostek organizacyjnych, a także organów jednostek samorządu terytorialnego i samorządowych jednostek organizacyjnych - z okazji uroczystości oraz rocznic i świąt państwowych.

Flagę państwową podnoszą również polskie statki żeglugi śródlądowej, a ponadto jest to możliwe w innych miejscach niż wyżej wymienione, pod warunkiem zadbania o jej poszanowanie.

W określonych sytuacjach flagę polską eksponuje za granicą dyplomacja. Przedstawicielstwa dyplomatyczne, urzędy konsularne oraz inne oficjalne przedstawicielstwa i misje za granicą podnoszą flagę państwową opatrzoną godłem Polski na budynkach lub przed budynkami ich siedzib urzędowych, a kierownicy tych przedstawicielstw, urzędów i misji na swych rezydencjach i środkach komunikacji - w przypadkach przewidzianych w prawie i zwyczajach międzynarodowych. Obowiązek podnoszenia takiej flagi mają cywilne lotniska i lądowiska, cywilne samoloty komunikacyjne podczas lotów za granicą oraz kapitanaty (bosmanaty) portów - na budynkach lub przed budynkami stanowiącymi ich siedziby urzędowe.

Flagę państwową z godłem RP podnoszą także polskie statki morskie jako banderę, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami szczególnymi. Ponadto do bandery stosuje się prawo i zwyczaje międzynarodowe. Statki morskie pełniące specjalną służbę państwową podnoszą także flagę oznaczającą pełnienie tej służby. Wzory flag na oznaczenie pełnionej specjalnej służby państwowej oraz okoliczności i warunki ich podnoszenia określa minister właściwy do spraw gospodarki morskiej.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, w postaci rozporządzenia, może określać przepisy przewidujące obowiązek podnoszenia flagi państwowej RP także w innych, nieokreślonych w ustawie, okolicznościach. Może on również ustalać zasady obchodów świąt i rocznic państwowych oraz innych uroczystości o zasięgu państwowym lub lokalnym. Musi przy tym brać pod uwagę uwarunkowania kulturowe i historyczne oraz przyjęte w tym zakresie zwyczaje, kierując się w szczególności potrzebami społeczności lokalnych.

Odpowiedzialność karna za naruszenie zasady poszanowania państwowych symboli wynika z kodeksu karnego. Za publiczne znieważenie, zniszczenie, uszkodzenie lub usunięcie godła, sztandaru, chorągwi, bandery, flagi lub innego znaku państwowego grozi grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Taką samą karę kodeks przewiduje dla tego, kto na terytorium Polski znieważa, niszczy, uszkadza lub usuwa godło, sztandar, chorągiew, banderę, flagę albo inny znak państwa obcego, wystawione publicznie przez przedstawicielstwo tego państwa lub na zarządzenie polskiego organu władzy. Zasadę tę stosuje się, jeżeli państwo obce zapewnia wzajemność.

Dniem Flagi Rzeczypospolitej Polskiej jest dzień 2 maja. W tym czasie wraz z biało-czerwoną nie powinno się podnosić żadnej innej flagi

Flagę się podnosi, wywiesza lub zawiesza. Podniesienie flagi oznacza, że jest ona mocowana do liny, a następnie wciągana na maszt. Wywiesza się ją natomiast na drzewcu wetkniętym w odpowiednie, zamocowane pod kątem, uchwyty, a zawiesza na maszcie pionowo, wzdłuż niego. W tym ostatnim przypadku biel musi znajdować się zawsze tuż przy maszcie.

Dla flagi państwowej miejscem honorowym jest prawa strona. Patrząc od frontu na budynek, powinniśmy mieć flagę po swojej lewej stronie. Wywieszając flagę w towarzystwie wizerunku Orła Białego powinna ona znajdować się na prawo od godła - po stronie, w którą patrzy Orzeł. Również wywieszając flagę na balkonie, powinniśmy wywieszać ją w jego prawej części.

Źródło: www.bbn.gov.pl

● Znieważenie oznacza takie zachowanie, które według zdeterminowanych kulturowo i powszechnie przyjętych ocen społecznych stanowi wyraz pogardy, ośmieszenia czy uwłaczania wskazanej w art. 137 par. 1 k.k. symbolice państwowej, dyskredytujące w zamierzeniu sprawcy określone wartości związane z trwałością państwa, jako pewnej organizacji. Przykładowo do takich zachowań zaliczyć należy szydzenie, podeptanie, oplucie flagi państwowej. Usuwanie w rozumieniu omawianego przepisu, przy przyjęciu nadto znamienia modalnego w postaci działania publicznego, oznacza zachowanie polegające na zabraniu określonego symbolu państwowego z miejsca, w którym został on wystawiony.

● Przestępstwo określone w przepisie art. 137 par. 1 k.k. ma wieloodmianowy charakter, określający różne czynności sprawcze, przy czym w wypadku znieważenia wymienionych w tym przepisie symboli państwowych, czynu tego dopuścić się można jedynie z zamiarem bezpośrednim. Powyższe oznacza zatem, że sprawca takiego przestępstwa, aby mógł efektywnie podlegać odpowiedzialności karnej, winien chcieć symbole te znieważyć. Nie budzi wątpliwości, że każdy obywatel RP ma nie tylko prawo, ale także obowiązek czcić symbole państwowe, do których zaliczyć należy też barwy narodowe, ujęte we fladze, a co za tym idzie przepis art. 137 par. 1 k.k. przydaje ochronę interesom RP związanym z poszanowaniem symboli państwowych, chroniąc jednocześnie uczucia osób żywiących szacunek dla tych znaków. Jednocześnie zwrócić też należy uwagę i na to, że zaniechanie powyższemu obowiązkowi nie jest równoznaczne z realizacją znamienia znieważenia, w szczególności w sytuacji, kiedy stanowi ono wyraz lekkomyślności.

Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 29 października 2008 r. (sygn. akt II AKz 777/08, Prok.i Pr.- wkł. 2009/7-8/38).

Iwona Jackowska

iwona.jackowska@infor.pl

Art. 7-10, art. 17 ustawy z 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 235 z późn. zm.).

Art. 137 - 138 ustawy z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz.U. nr 88, poz. 553 z późn. zm.).