Do utworzenia grupy producentów wystarczy pięciu rolników

Niemal każdy producent rolny, który chce poprawić efektywność swojego gospodarstwa, może wraz z innymi rolnikami założyć grupę producentów rolnych. Takim grupom łatwiej pozyskać wsparcie ze środków Unii Europejskiej. Członkami grupy mogą być osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej. Minimalna liczba członków grupy wynosi co najmniej pięć.

Grupy mogą być tworzone przez producentów jednego produktu rolnego lub grupy produktów. Prowadzą działalność gospodarczą jako przedsiębiorcy posiadający osobowość prawną. Muszą jednak działać na podstawie statutu lub umowy (aktu założycielskiego). Członkowie, udziałowcy lub akcjonariusze nie mogą posiadać więcej niż 20 proc. głosów na walnym zgromadzeniu lub zgromadzeniu wspólników. Kolejny wymóg dotyczy przychodów ze sprzedaży produktów lub grup produktów wytworzonych w gospodarstwach członków grupy. Nie mogą one stanowić mniej niż połowy przychodów grupy. Grupy producentów określają dla swych członków zasady, dotyczące jakości i ilości dostarczanych produktów lub grup produktów oraz sposoby przygotowania produktów do sprzedaży ujęte w formie aktu założycielskiego.

Dość szczegółowe wymogi dotyczą także aktu założycielskiego grupy. Powinien on zawierać między innymi zasady, przyjmowania do grupy nowych członków oraz występowania członków z grupy. Minimalny okres członkostwa nie może być krótszy niż trzy lata działalności grupy, a informacja o zamiarze wystąpienia z grupy powinna być złożona na piśmie co najmniej 12 miesięcy przed końcem danego roku działalności grupy. Akt założycielski powinien również precyzować zasady zbywania akcji lub udziałów w spółce akcyjnej lub spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Musi się w nim także znaleźć wymóg przynależności tylko do jednej grupy w zakresie danego produktu lub grupy produktów. Akt powinien również precyzować zasady dostarczania przez członków grupy informacji dotyczącej wielkości sprzedaży i cen uzyskiwanych za produkty, z uwagi na które grupa została utworzona, a są sprzedawane poza grupą. Należy także sprecyzować sankcje wobec członka grupy, który nie wypełnia nałożonych na niego obowiązków.

Roczna wielkość produkcji dla poszczególnych kategorii produktów jest zróżnicowana. Grupy producentów rolnych mogą prowadzić działalność, opierająć się na formie prawnej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółdzielni, zrzeszenia lub stowarzyszenia.

Grupy producentów rolnych podlegają rejestracji. Marszałek województwa właściwy ze względu na siedzibę grupy stwierdza w drodze decyzji administracyjnej spełnianie przez grupę warunków określonych przepisami i dokonuje wpisu do rejestru grup. Rejestr ten jest jawny. Zawiera nazwę i siedzibę grupy, datę wydania decyzji o rejestracji, nazwę produktu lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, oraz dane osób upoważnionych do reprezentowania grupy.

Obowiązki marszałka województwa są szersze i nie dotyczą samej rejestracji. Marszałek sprawuje bowiem nadzór nad działalnością grupy. Przeprowadza kontrole dotyczące m.in. minimalnej rocznej wielkości produkcji oraz liczby członków grupy producentów rolnych.

Producenci zrzeszeni w grupach mogą wnioskować o wsparcie w ramach działania Grupy producentów rolnych objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Pomocy udziela się w postaci rocznych rat przez okres pierwszych pięciu lat (kolejnych 12-miesięcznych okresów prowadzenia działalności przez grupę), liczonych od dnia dokonania wpisu grupy producentów rolnych do rejestru przez marszałka województwa właściwego dla miejsca siedziby grupy. Pomoc naliczana jest na podstawie rocznej wartości netto przychodów ze sprzedaży produktów lub grup produktów wytworzonych w gospodarstwach członków grupy i wynosi:

● 5 proc., 5 proc., 4 proc., 3 proc. i 2 proc. wartości produkcji sprzedanej, stanowiącej równowartość w złotych do sumy 1 mln euro, odpowiednio w pierwszym, drugim, trzecim, czwartym i piątym roku, albo

● 2,5 proc., 2,5 proc., 2 proc., 1,5 proc. i 1,5 proc. wartości produkcji sprzedanej, stanowiącej równowartość w złotych powyżej sumy 1 mln euro, odpowiednio w pierwszym, drugim, trzecim, czwartym i piątym roku.

Wysokość wsparcia za dany rok działalności grupy nie może przekroczyć w pierwszym i drugim roku 100 tys. Euro, w trzecim roku - 80 tys. euro, a w czwartym - 60 tys. euro. W ostatnim roku pomoc możliwa do uzyskania wynosi maksymalnie 50 tys. euro. Grupa producentów rolnych może otrzymać wsparcie tylko raz w ciągu swojej działalności, niezależnie od tego, czy źródłem tej pomocy był budżet krajowy, czy budżet UE.

Obsługa wsparcia w ramach działania Grupy producentów rolnych objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 odbywa się w oddziałach regionalnych Agenci Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa. To tam należy składać wnioski o pomoc. Procedurę ubiegania się o wsparcie można podzielić na dwa etapy. Pierwszy obejmuje złożenie przez grupę producentów rolnych wniosku o przyznanie pomocy finansowej. Producenci mają na to sześć miesięcy od wpisu grupy do rejestru przez właściwego marszałka województwa. Dyrektor oddziału regionalnego ARiMR, właściwy ze względu na siedzibę grupy, przyznaje w drodze decyzji administracyjnej pomoc finansową. Ma na to 60 dni od złożenia wniosku. Wniosek o przyznanie pomocy finansowej może być składany jest tylko raz.

Drugi etap procedury obejmuje złożenie przez grupę producentów rolnych wniosku o płatność. Producenci mogą to zrobić w ciągu 30 dni po zakończeniu danego roku działalności (tj. 12 miesięcy od wydania decyzji o wpisaniu grupy do rejestru przez właściwego marszałka województwa). Dyrektor oddziału regionalnego ARiMR, właściwy ze względu na siedzibę grupy, przyznaje środki finansowe w drodze decyzji administracyjnej, w terminie 90 dni od złożenia wniosku. Wypłaty pomocy za dany okres dokonuje się w terminie 60 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. W okresie objętym wsparciem grupa może złożyć pięć wniosków o płatność.

Wartość produktów sprzedanych stanowi 1,5 mln euro - należna pomoc wynosi 5 proc. z 1 mln euro i 2,5 proc. z 200 tys. euro w pierwszym roku przyznania pomocy, co daje kwotę wsparcia 55 tys. euro.

Katarzyna Wójcik-Adamska

katarzyna.wojcik@infor.pl

Rozporządzenie 1698/2005/WE z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U. WE L 277/1 z 21 października 2005 r., z późn. zm.);

Rozporządzenie ministra rolnictwa i rozwoju wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania 'Grupy producentów rolnych' objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 81, poz. 550 z późn. zm.);

Ustawa z 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw wraz z kolejnymi zmianami (Dz.U. nr 88, poz. 983 z późn. zm.);

Rozporządzenie ministra rolnictwa i rozwoju wsi z 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (Dz.U. nr 72, poz. 424).