Pensjonat trzeba zarejestrować

Świadczenie usług hotelarskich to działalność, która polega na krótkotrwałym, ogólnodostępnym wynajmowaniu domów, mieszkań, pokoi, miejsc noclegowych, a także miejsc na ustawianie namiotów lub przyczep samochodowych oraz świadczenie w obrębie obiektu usług z tym związanych (np. sprzedaż posiłków). Taka działalność nie podlega koncesjonowaniu ani nie wymaga uzyskania zezwolenia lub wpisu do rejestru działalności regulowanej.

Ustawa o usługach turystycznych dokonuje podziału obiektów na obiekty hotelarskie i inne obiekty, w których mogą być świadczone usługi hotelarskie. Artykuł 36 ustawy o usługach turystycznych określa osiem rodzajów obiektów hotelarskich: hotel, motel, pensjonat, kemping (camping), dom wycieczkowy, schronisko młodzieżowe, schronisko oraz pole biwakowe.

W przypadku pierwszych siedmiu rodzajów obiektów, rejestracji - na wniosek przedsiębiorcy - dokonuje marszałek województwa właściwy ze względu na miejsce położenia obiektu. Prowadzi on także ich ewidencję. Natomiast zaszeregowania pól biwakowych dokonuje i prowadzi ich ewidencję wójt (burmistrz, prezydent miasta). Ewidencja obiektów hotelarskich i ewidencja innych obiektów, w których mogą być świadczone usługi hotelarskie, jest prowadzona niezależnie od ewidencji działalności gospodarczej.

Niezależenie od braku konieczności uzyskania zezwoleń określone wymagania muszą spełniać same obiekty hotelarskie, w których są świadczone usługi. Są to wymogi co do wielkości, wyposażenia oraz zakresu świadczonych usług, ustalone dla rodzaju i kategorii, do których obiekt został zaszeregowany. Ponadto budynek musi odpowiadać wymaganiom sanitarnym, przeciwpożarowym oraz innym określonym odrębnymi przepisami.

Przedsiębiorca otwierający hotel, pole biwakowe lub pensjonat jest obowiązany uzyskać zaszeregowanie obiektu do odpowiedniego rodzaju i kategorii jeszcze przed rozpoczęciem świadczenia usług. W razie rozpoczęcia świadczenia usług w obiekcie hotelarskim, który posiada już zaszeregowanie, a jest on np. jego nowym właścicielem lub zmienił obowiązujące w nim standardy, trzeba wystąpić do właściwego marszałka województwa o potwierdzenie lub zmianę dotychczasowego zaszeregowania. Na przedsiębiorcy spoczywa również obowiązek bieżącego informowania właściwego organu o okolicznościach powodujących zmianę rodzaju lub kategorii obiektu hotelarskiego oraz o zakończeniu świadczenia usług hotelarskich.

Obowiązek zgłoszenia tzw. innych obiektów świadczących usługi hotelarskie do ewidencji prowadzonej w gminie spoczywa nie tylko na przedsiębiorcy, lecz także na rolniku, który w ramach gospodarstwa rolnego świadczy usługi hotelarskie. Obiekty takie nie mogą używać nazw rodzajowych obiektów hotelarskich, które są zastrzeżone tylko dla obiektów skategoryzowanych. Nie mogą one używać także innych nazw, które mogą wprowadzać klientów w błąd co do rodzaju lub kategorii obiektu. Stanowi to wykroczenie.

Marszałek województwa lub wójt (burmistrz, prezydent miasta) mają prawo kontrolować, w zakresie swojej właściwości miejscowej, przestrzeganie wymagań we wszystkich obiektach hotelarskich i innych, w których są świadczone usługi hotelarskie. Jeżeli obiekt, pozostający poza ewidencją organu dokonującego kontroli, nie spełnia wymagań przewidzianych dla rodzaju i kategorii, do których został zaszeregowany, lub minimalnych wymagań dla innych obiektów świadczących usługi hotelarskie, organ kontrolujący zawiadamia organ prowadzący ewidencję obiektu.

Urzędnicy kontrolujący przedsiębiorcę świadczącego usługi hotelarskie mogą:

● dokonywać kontroli wszystkich pomieszczeń i urządzeń wchodzących w skład kontrolowanych obiektów,

● żądać od kierownika obiektu oraz od wszystkich osób, które są w tym obiekcie zatrudnione, pisemnych i ustnych informacji w sprawach objętych kontrolą,

● żądać okazania dokumentów potwierdzających spełnienie przez obiekt wymagań.

Jeżeli obiekt hotelarski przestał spełniać wymagania określone dla rodzaju i kategorii, urzędnicy mają obowiązek dokonać zmiany rodzaju lub kategorii obiektu bądź uchylić decyzję o zaszeregowaniu obiektu do określonego rodzaju. Z kolei jeżeli obiekt, w którym są świadczone usługi hotelarskie, nie spełnia minimalnych wymagań co do wyposażenia, wymagań sanitarnych, przeciwpożarowych itp., organ prowadzący ewidencję obiektu może nakazać wstrzymanie świadczenia usług hotelarskich do czasu usunięcia stwierdzonych uchybień.

Nazwy rodzajów i oznaczenia kategorii obiektów hotelarskich podlegają ochronie prawnej i mogą być stosowane wyłącznie w odniesieniu do obiektów hotelarskich. Tak więc przedsiębiorcy, którzy używają nazwy hotel, pensjonat lub innej, mimo nieposiadania urzędowej decyzji o zaszeregowaniu obiektu do odpowiedniego rodzaju i kategorii, naruszają często przepisy chroniące zbiorowe interesy konsumentów. Firma, która prowadzi taki obiekt świadczący usługi turystyczne, bezprawnie używa określenia hotel i w ten sposób narusza obowiązek udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, co do rodzaju obiektu hotelarskiego. Jego klienci nie są więc w sposób bezpośredni chronieni przed zaniżaniem standardów i jakości świadczonych przez przedsiębiorcę usług.

Możliwość oznaczenia obiektu nazwą rodzajową jest prawem przedsiębiorcy przysługującym mu jednak po uprzednim spełnieniu przez niego warunków określonych przepisami. Decydując się na korzystanie z tego prawa, przedsiębiorca przyjmuje na siebie pewnego rodzaju samoograniczenia i na poddanie się kontroli właściwego marszałka województwa, który z chwilą uprawomocnienia się decyzji o zaszeregowaniu obiektu uzyskuje wobec tego przedsiębiorcy określone uprawnienia. Może przecież dokonywać czynności kontrolnych w zakresie przestrzegania wymagań określonych w art. 35 ustawy o usługach turystycznych, a w razie niedopełnienia tych wymagań zmieniać, z urzędu, rodzaj lub kategorię obiektu lub nawet nakazać wstrzymanie świadczenia usług hotelarskich.

●  - obiekty posiadające co najmniej 10 pokoi, w tym większość miejsc w pokojach jedno- i dwuosobowych, świadczące szeroki zakres usług związanych z pobytem klientów.

●  - hotele położone przy drogach, zapewniające możliwość korzystania z usług motoryzacyjnych i dysponujące parkingiem.

●  - obiekty posiadające co najmniej 7 pokoi, świadczące dla swoich klientów całodzienne wyżywienie.

●  - obiekty strzeżone, umożliwiające nocleg w namiotach, samochodach mieszkalnych i przyczepach samochodowych, przyrządzanie posiłków, parkowanie samochodów, a także świadczące usługi związane z pobytem klientów.

●  - obiekty posiadające co najmniej 30 miejsc noclegowych, dostosowane do samoobsługi klientów oraz świadczące minimalny zakres usług związanych z pobytem klientów.

●  - obiekty przeznaczone do indywidualnej i grupowej turystyki młodzieżowej, dostosowane do samoobsługi klientów.

●  - obiekty zlokalizowane poza obszarami zabudowanymi, przy szlakach turystycznych, świadczące minimalny zakres usług związanych z pobytem klientów.

●  - obiekty niestrzeżone, umożliwiające nocleg w namiotach.

Przedsiębiorca z Krakowa używał oznaczenia prowadzonego przez niego obiektu (zarówno na papierze firmowym, wizytówkach, pieczątce firmowej, na własnej stronie internetowej, jak i na reklamach czy na dachu budynku, w którym znajduje się obiekt) prawnie chronioną nazwą hotel bez uzyskania decyzji marszałka województwa o zaszeregowaniu obiektu do odpowiedniego rodzaju i kategorii. Sprawa trafiła do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który uznał taką praktykę jako naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Prezes UOKiK zakazał firmie stosowania nieuczciwej praktyki i wymierzył przedsiębiorcy karę pieniężną w wysokości 5360 zł. Jego argumentację podzielił także SOKiK, który oddalił odwołanie spółki. (sygn. akt XVII AmA 72/08).

Adam Makosz

adam.makosz@infor.pl

Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 223, poz. 2268 z późn. zm.).

Ustawa z 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. nr 122, poz. 1319 z późn. zm.).