Pobór renty musi trwać pięć lat

Zgodnie z ustawą o świadczeniach przedemerytalnych, jedną z grup uprawnionych do uzyskania tego świadczenia są osoby, które utraciły prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Przepisy nie definiują przy tym pojęcia renty z tytułu niezdolności do pracy, której utrata uprawnia do ubiegania się o świadczenie przedemerytalne.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyjął jednak interpretację, że chodzi w tym przypadku o każdą rentę o takim charakterze przysługującą na podstawie:

● ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,

● ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych,

● ustawy z 30 października 2002 r. o zaopatrzeniu z tytułu wypadków przy pracy powstałych w szczególnych okolicznościach,

● ustawy z 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych, wojskowych oraz ich rodzin,

● ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

Świadczenie przedemerytalne mogą uzyskać osoby, które pobierały rentę z tytułu niezdolności do pracy nieprzerwanie przez okres co najmniej pięciu lat. Nie podlega więc w tym przypadku wliczeniu okres, w którym wypłata świadczenia była wstrzymana, np. wskutek zawieszenia uprawnień. Warto przy tym wiedzieć, że ustalając pięcioletni okres pobierania renty, ZUS nie wymaga, aby było to ostatnie pięć lat przed ubieganiem się o świadczenie przedemerytalne.

Nie ma natomiast znaczenia, z jakiego powodu ustało prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Świadczenie przedemerytalne mogą więc uzyskać zarówno byli renciści, którym renta przestała przysługiwać ze względu na upływ okresu ważności orzeczenia lekarza orzecznika lub komisji lekarskiej ZUS, jak również ci, którzy stracili uprawnienia z innych przyczyn.

Warunkiem wymaganym do uzyskania świadczenia przedemerytalnego przez byłych rencistów jest ukończenie wieku wynoszącego co najmniej 55 lat w przypadku kobiet, a 60 lat w przypadku mężczyzn. Osoby ubiegające się o przyznanie tego świadczenia muszą również udowodnić okres uprawniający do emerytury, wynoszący 20 lat (kobieta) i 25 lat (mężczyzna). Obydwa warunki muszą być spełnione do dnia, w którym ustało prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Oznacza to, że ZUS nie może zaliczyć przy ustalaniu uprawnień do świadczenia przedemerytalnego okresu pobierania przez wnioskodawcę zasiłku dla bezrobotnych, mimo że jest to okres ubezpieczenia w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Do okresu uprawniającego do emerytury wlicza się okresy składkowe, okresy nieskładkowe (z zastrzeżeniem, że nie mogą one przekraczać 1/3 okresów składkowych), okresy uzupełniające (rolne), a także okresy ubezpieczenia za granicą (jeśli stanowią tak umowy międzynarodowe).

Oprócz omówionych wyżej warunków, byli renciści ubiegający się o świadczenie przedemerytalne muszą zarejestrować się w powiatowym urzędzie pracy w ciągu 30 dni od dnia ustania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Po nabyciu statusu osoby bezrobotnej muszą zaś pobierać zasiłek dla bezrobotnych przynajmniej przez sześć miesięcy.

W tym okresie nie mogą odmówić urzędowi pracy bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a także zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych.

Po upływie wspomnianego okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych, w ciągu 30 dni od daty wydania przez powiatowy urząd pracy zaświadczenia potwierdzającego jego pobieranie przynajmniej przez sześć miesięcy, były rencista musi złożyć wniosek o to świadczenie wraz z odpowiednią dokumentacją do właściwej jednostki ZUS. W czasie ubiegania się o świadczenie przedemerytalne musi nadal posiadać status osoby bezrobotnej.

Wymagany pięcioletni okres pobierania renty nie musi oznaczać ostatnich pięciu lat przed ubieganiem się o świadczenie przedemerytalne

Jan P. w październiku 2009 r. wystąpił z wnioskiem o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Kilka miesięcy wcześniej utracił prawo do pobieranej nieprzerwanie w okresie od 1 kwietnia 2007 r. do 31 marca 2009 r. renty z tytułu niezdolności do pracy, a więc przez dwa lata. Wnioskodawca pobierał również rentę nieprzerwanie od 1 maja 2001 r. do 31 grudnia 2006 r. W styczniu, lutym i marcu 2006 roku nie pobierał renty ze względu na osiąganie zbyt wysokiego przychodu. Pomimo takiej przerwy w pobieraniu świadczenia ZUS uznał, że w latach 2001-2006 spełniony został warunek nieprzerwanego, przynajmniej pięcioletniego okresu pobierania renty.

Kobieta utraciła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy w marcu 2009 r. Do dnia ustania prawa do tego świadczenia udowodniła 12 lat składkowych, 10 lat nieskładkowych oraz 3,5 roku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników. W okresie od 1 kwietnia 2009 r. do 30 września 2009 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych. Przy ustalaniu wymaganego od kobiet do przyznania świadczenia przedemerytalnego 20-letniego stażu ubezpieczeniowego ZUS mógł zaliczyć jej 12 lat składkowych, 4 lata nieskładkowe oraz 3,5 roku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Nie uwzględnił natomiast sześciomiesięcznego okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych, gdyż przypadał on po dniu ustania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Oznaczało to, że wnioskodawczyni udowodniła jedynie 19 lat i 6 miesięcy stażu ubezpieczeniowego i nie spełniła jednego z warunków wymaganych do przyznania świadczenia przedemerytalnego.

gp@infor.pl

Art. 2 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. nr 120, poz. 1252 z późn. zm.).