Uchwała nie może przekraczać upoważnienia ustawowego

Gmina nie może umorzyć długu, którego nie jest w stanie ściągnąć w toku postępowania likwidacyjnego.

Rada miejska w Chojnicach podjęła uchwałę w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty należności pieniężnych o charakterze cywilnoprawnym przysługujących gminie oraz jej jednostkom organizacyjnym. W uchwale określiła również organy do tego uprawnione oraz warunki dopuszczalności pomocy de minimis. W uchwale radni dodatkowo postanowili, że w przypadku gdy należności nie ściągnięto w toku zakończonego postępowania likwidacyjnego, umorzenie wierzytelności może nastąpić z urzędu. Jednocześnie uchwała zobowiązywała kierowników jednostek organizacyjnych samorządu do składania za pośrednictwem skarbnika gminy sprawozdań z wykonania tej uchwały. Dodatkowo wskazywała, że umorzenie wierzytelności o charakterze administracyjnym następuje w drodze decyzji. Podstawą prawną uchwały był art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) oraz art. 59 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 157, poz. 1240 z późn. zm.).

W ocenie organu nadzoru rozwiązania przyjęte w uchwale naruszają ustawę o finansach publicznych. Zgodnie z jej art. 59 ust. 3 organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może, w drodze uchwały, postanowić o stosowaniu z urzędu ulg (m.in. o umorzeniu) w przypadku wystąpienia okoliczności enumeratywnie wymienionych w jej przepisach (art. 56 ust. 1). Wśród tych okoliczności nie ma jednak zapisu o umarzaniu należności w sytuacji, gdy nie ściągnięto jej w toku zakończonego postępowania likwidacyjnego. Dodatkowo art. 59 ust. 2 ustawy o finansach publicznych nie daje radzie miasta uprawnienia do nakładania obowiązków sprawozdawczych na kierowników gminnych jednostek organizacyjnych ani innych obowiązków związanych z wykonaniem uchwały i kontrolą prawidłowości stosowania jej przepisów. Stanowisko takie potwierdza również orzecznictwo sądowoadministracyjne (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 11 maja 2011 r., III SA/Wr111/11; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 17 lutego 2011 r., I SA/Go 1291/10). Niedopuszczalne w świetle ustawy o finansach publicznych jest też - zdaniem wojewody - zawieranie w takiej uchwale postanowień dotyczących sposobu umarzania wierzytelności o charakterze administracyjnoprawnym.

Oprac. Hanna Wesołowska

wojewody pomorskiego z 18 października 2011r. NK-III.4131.42.2011.KG.