Za politykę finansową gminy odpowiedzialność ponosi burmistrz

To nie rada, lecz burmistrz decyduje, czy zarządca drogi powinien wyłączyć oświetlenie na terenie miasta.

Rada Miejska w Dobrym Mieście podjęła uchwałę zobowiązującą dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w Olsztynie do wyłączenia, w terminie siedmiu dni od dnia wejścia w życie uchwały, oświetlenia drogowego w ciągu drogi krajowej nr 51, w granicach administracyjnych gminy Dobre Miasto. Wykonanie uchwały powierzono burmistrzowi. W wyniku postępowania nadzorczego wojewoda stwierdził jej nieważność. W uzasadnieniu podniósł, iż powołany w podstawie prawnej uchwały art. 18 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., nr 142 poz. 1591 z późn. zm.) ustanawia domniemanie właściwości rady gminy we wszystkich sprawach pozostających w zakresie działania gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Należy przez to rozumieć, że rada gminy jako organ o charakterze kolegialnym i wieloosobowym może podejmować działania związane ze stanowieniem lub kontrolą. Nie może natomiast zdaniem wojewody podejmować czynności, które należą do sfery wykonawczej, gdyż byłoby to naruszeniem konstytucyjnej zasady podziału organów gminy na stanowiące i wykonawcze. Sprawa ostatecznie trafiła do sądu administracyjnego.

W ocenie sędziów powołany przez radnych art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym statuuje wprawdzie zasadę domniemania właściwości rady gminy w realizacji spraw pozostających w zakresie działania gminy, jednakże kompetencję w tym zakresie wyklucza odmienna regulacja ustaw (w tym także ustawy o samorządzie gminnym). Zdaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego ustawa prawo energetyczne bezpośrednio nakłada na gminy obowiązek finansowania oświetlenia dróg publicznych. Obowiązek finansowania zadań jest konsekwencją obowiązku ich wykonywania. Zgodnie z podziałem kompetencyjnym określonym w ustawie o samorządzie gminnym wójt (burmistrz, prezydent miasta) wykonuje uchwały rady gminy i zadania gminy określone przepisami prawa. W konsekwencji to organ wykonawczy gminy podejmuje wszelkie działania niezbędne do realizacji obowiązków wynikających wprost z przepisów prawa. On także jest odpowiedzialny za prawidłową gospodarkę finansową gminy. W końcu to na wójcie (burmistrzu, prezydencie miasta) spoczywa obowiązek planowania dochodów i wydatków gminy oraz zapłaty wymaganych należności. W konsekwencji wkraczanie rady w ten zakres działania narusza w sposób istotny konstytucyjnie chronioną zasadę podziału władzy i przepisy kompetencyjne, określające właściwość rzeczową organów gminy.

Oprac. Łukasz Sobiech

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 6 września 2011 r. II SA/Ol 574/11.