Kiedy dom jest pod ochroną konserwatora

Tak, w tym przypadku wymagane są pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Szczegółowy zakres robót, na które należy uzyskać pozwolenie, określa art. 36 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (dalej ustawa). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 czerwca 2011 r. (II OSK 1599/10, orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że budynek, który wchodzi w skład zespołu budowlanego wpisanego do rejestru zabytków jest objęty ochroną wynikającą z ustawy z 23 lipca 2003 r. Inwestor ma więc obowiązek uzyskania pozwoleń wojewódzkiego konserwatora zabytków na prowadzenie prac budowlanych przy i wewnątrz budynku.

NSA w uzasadnieniu orzeczenia wyjaśnił, że w przypadku wpisania do rejestru zabytków zespołu budowlanego jego elementami są budynki (obiekty budowlane) tworzące ten zespół. To, że każdy budynek wchodzi w skład zespołu budowlanego wpisanego do rejestru zabytków oznacza, że może być on odrębnie wpisany także do rejestru zabytków (art. 9 ust. 3 ustawy). Nieobjęcie rejestrem budynku nie powoduje natomiast, że budynek ten nie podlega ochronie wynikającej z wpisu do rejestru zabytków zespołu budowlanego. Jedynie zakres i formy ochrony budynku wchodzącego w skład zespołu budowlanego wpisanego do rejestru zabytków są inne niż w przypadku, gdy do rejestru zabytków zostanie wpisany dodatkowo także ten budynek jako zabytek nieruchomy. Ma to znaczenie zarówno w toku wydawania pozwoleń na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku, jak i w toku podejmowania działań w celu zachowania zabytku.

W przypadku wpisania do rejestru zabytków zespołu budowlanego przedmiotem ochrony jest ten zespół, który tworzą wchodzące w jego skład budynki, ze względu na wyróżniające cechy zespołu. Natomiast w razie wpisania do rejestru zabytków dodatkowo takiego budynku, który wchodzi w skład zespołu budowlanego, przedmiotem ochrony dodatkowej jest sam budynek ze względu na jego cechy zabytkowe.

Zabytkiem nieruchomym może być zespół budowlany, który tworzy powiązana przestrzennie grupa budynków wyodrębniona ze względu na formę architektoniczną, styl, zastosowane materiały, funkcje, czas powstania lub związek z wydarzeniami historycznymi

Leszek Jaworski

leszek.jaworski@infor.pl

Art. 36 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. nr 162, poz. 1568 z późn. zm.).