Prawo obywatela do informacji

Za kampanią na rzecz brytyjskiej ustawy o wolności dostępu do informacji (FoIA) stała idea, że dostęp do informacji jest jednym z fundamentalnych praw obywatelskich. Ustawa ostatecznie weszła w życie w 2005 r. Rewelacje, które wypłynęły w ubiegłym tygodniu na temat obiegu prywatnych e-maili pomiędzy Michaelem Gove’em i jego najbliższymi doradcami, sugerują, że minister edukacji nie nadąża za swoimi czasami. Nasza gazeta poinformowała, że Gove i jego ludzie najwyraźniej używali prywatnych adresów e-mailowych (w tym jednego zarejestrowanego na żonę ministra) do dyskutowania zagadnień politycznych, które stanowią przedmiot FoIA, i odmówili ujawnienia ich treści, co stanowi ewidentne naruszenie prawa. Komisarz ds. informacji, który jest odpowiedzialny za realizację ustawy, sprawdza, czy rzeczywiście do tego doszło. Jednak bez względu na to, czy przekroczono przepisy, czy nie, duch ustawy został zlekceważony.

Nikt nie wątpi, że FoIA stanowi kłopot dla polityków. Mimo że obowiązuje zaledwie od kilku lat, już podjęto próby jej osłabienia poprzez ograniczenie liczby spraw, których miałaby dotyczyć. Tony Blair, którego rząd przyjął ustawę, określa ją obecnie mianem najgorszego błędu w karierze.

Brytyjskie prawo o dostępie do informacji nie jest przesadnie restrykcyjne. Choć szeroko zakrojone, zawiera sporo wyjątków. Daje również ministrom prawo weta, jak w przypadku publikacji stenogramów z posiedzenia rządu, na którym podejmowano decyzję o inwazji na Irak.

Jeżeli jest jakiś problem z FoIA, to taki, że nie jest ona należycie nadzorowana i że kary za jej łamanie są zbyt łagodne. Powinny istnieć bardziej restrykcyjne przepisy dotyczące przechowywania akt, w przeciwnym razie może dochodzić do niszczenia dokumentów, których ktoś już zażądał. Dopóki to się nie zmieni, obywatele nie będą mogli być pewni, czy ich prawo do informacji jest bardziej przestrzegane, czy łamane.

Tłum. TK

© The Financial Times Limited 2011. All Rights Reserved