Urzędnik, który błędnie rozliczy środki z unijnej pomocy, zostanie ukarany

Zmianę polegającą na rozszerzeniu zakresu odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych przewiduje nowelizacja ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Jak wskazują autorzy nowelizacji, obecny zakres podmiotowy ustawy o odpowiedzialności jest niewystarczający, ponieważ nie obejmuje wszystkich osób gospodarujących środkami unijnymi

To, kto będzie odpowiadał za naruszenie dyscypliny, określa nowy art. 4a ustawy. Zgodnie z tym przepisem odpowiedzialność będą ponosiły wszystkie osoby, które mają do czynienia ze środkami unijnymi lub innymi środkami z zagranicznej pomocy na każdym etapie.

W praktyce chodzi o instytucje zaangażowane we wdrażanie programów, a więc osoby z instytucji zarządzających, pośredniczących i wdrażających, Bank Gospodarstwa Krajowego i inne podmioty odpowiedzialne za wdrażanie funduszy strukturalnych.

Odpowiedzialności będą podlegały również osoby pracujące dla beneficjentów środków unijnych oraz osoby reprezentujące beneficjentów, które realizują projekty. Beneficjentami są osoby fizyczne, firmy i jednostki nieposiadające osobowości prawnej. Czynności w imieniu beneficjentów podejmują zawsze odpowiednio umocowane osoby i to one będą podlegały odpowiedzialności. Każdy, kto będzie realizował projekt dofinansowany ze środków unijnych, będzie więc mógł być ukarany.

Czyny, za które osoby gospodarujące środkami z bezzwrotnej pomocy będą ponosić odpowiedzialność, przewiduje art. 13 ustawy o odpowiedzialności w nowym brzmieniu. Przepis ten znacznie rozszerza zakres przedmiotowy ustawy. W konsekwencji niemal każda czynność związana z tego typu środkami może spowodować naruszenie dyscypliny. Chodzi w szczególności o decyzje związane z przyznawaniem środków, ich wydatkowaniem, a nawet rozliczeniem niewykorzystanych pieniędzy.

Naruszeniem dyscypliny będzie m.in. przyznanie lub przekazanie środków związanych z realizacją programów lub projektów unijnych z naruszeniem obowiązujących procedur.

Z kolei realizujący projekty unijne (w tym m.in. roboty budowlane lub usługi) wraz z wejściem w życie nowelizacji będą musieli zwrócić uwagę na procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków, a w szczególności procedury określone w prawie zamówień publicznych, ale jedynie w zakresie określonym w art. 17 i 17a ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny (przepisy te wprost określają naruszenia przy zamówieniach publicznych).

Jak wynika z przepisu art. 13, odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny będą ponosić także osoby uczestniczące w procesie wykorzystania publicznych środków krajowych, które zostaną przekazane beneficjentom.

Art. 13 ustawy o odpowiedzialności określa również zaniechania osób gospodarujących środkami publicznymi, które podlegają ukaraniu. Przykładowo karze podlega osoba, która nie rozliczyła w terminie otrzymanej pomocy, czy też nie ustaliła kwoty środków podlegających zwrotowi.

Naruszeniem będzie też niezgodne z przepisami umorzenie podlegającej zwrotowi kwoty związanej z realizacją programów lub projektów finansowanych z udziałem środków unijnych lub zagranicznych, odroczenie jej spłaty lub rozłożenie spłaty na raty albo dopuszczenie do przedawnienia tej należności.

Za naruszenie dyscypliny finansów publicznych komisja orzekająca może wymierzyć karę upomnienia, nagany, finansową lub zakazu pełnienia funkcji związanej z dysponowaniem środkami publicznymi. Nowelizacja przewiduje, że kara finansowa może wynieść od 0,25 do trzykrotności miesięcznego wynagrodzenia osoby odpowiedzialnej za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, obliczonego jak wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego należnego w roku, w którym doszło do tego naruszenia. Z kolei za rażące naruszenie dyscypliny (w tym zakresie nic się nie zmienia) komisja może wymierzyć karę od roku do 5 lat zakazu zakaz pełnienia funkcji związanych z dysponowaniem środkami publicznymi.

Znowelizowana ustawa została przesłana do Senatu. Nowe przepisy zaczną obowiązywać po trzech miesiącach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Łukasz Zalewski

lukasz.zalewski@infor.pl

Art. 4a, art. 13 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych w brzmieniu nadanym ustawą z 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych oraz niektórych innych ustaw.