Wójt nie może decydować o ograniczeniu poboru wody

Stwierdzenie nieważności uchwały zatwierdzającej zarządzenie dotyczące ograniczenia poboru wody powinno skutkować określeniem przez radę gminy terminu utraty jego mocy obowiązującej.

W związku z dużym poborem wody z sieci wodociągowej na terenie gminy O. spowodowanym długotrwałym brakiem opadów atmosferycznych w 2010 r. jej wójt zarządził zakaz używania wody do celów innych niż socjalno-bytowe. Wobec powyższego zobowiązano wszystkich mieszkańców, zakłady pracy i instytucje z terenu gminy O. Zarządzenie zostało zatwierdzone przez radę gminy.

Nieważność takiej uchwały rady gminy stwierdził jednak wojewoda. W swoim rozstrzygnięciu nadzorczym wskazał m.in. na to, że rada bezpodstawnie zatwierdziła zarządzenie wójta, bo nie zostały spełnione jednocześnie obie przesłanki warunkujące wydanie przepisów porządkowych, o których mowa w art. 40 ust. 3 i 4 ustawy o samorządzie gminnym. Wojewoda zauważył także, że jedynym organem, który jest uprawniony do ograniczenia poboru wody jest dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej. Wojewoda zaskarżył zarządzenie do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się na temat tego, jakie skutki prawne wywołuje stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały zatwierdzającej zarządzenie porządkowe wójta. Konsekwencją wyeliminowania takiej uchwały z obrotu prawnego poprzez wydanie prawomocnego rozstrzygnięcia nadzorczego jest brak zatwierdzenia zarządzenia porządkowego. Brak zatwierdzenia należy uznać za równoznaczny z odmową zatwierdzenia i w konsekwencji prowadzący do takich skutków prawnych jak odmowa zatwierdzenia albo nieprzedstawienie zarządzenia do zatwierdzenia na najbliższej sesji. Zgodnie z art. 41 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym zarządzenie porządkowe traci moc z chwilą odmowy zatwierdzenia albo nieprzedstawienia do zatwierdzenia na najbliższej sesji. Utrata mocy wymaga jednak jeszcze określenia przez radę gminy terminu utraty mocy obowiązującej zarządzenia. Stwierdzenie nieważności uchwały zatwierdzającej powinno zatem skutkować określeniem przez radę terminu utraty mocy obowiązującej zarządzenia porządkowego.

W sytuacji gdy nie wiadomo, w jakim terminie wskazane zarządzenie utraciło moc, a obowiązując, mogło wywoływać skutki prawne co najmniej do daty uprawomocnienia się rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność uchwały zatwierdzającej to zarządzenie, nie można uznać, by skarga wojewody była niedopuszczalna. Zaskarżonym przez organ nadzoru zarządzeniem nałożono na jego adresatów wiele obowiązków zagrożonych sankcjami. Takie akty muszą być dookreślone, nie mogą zatem rodzić wątpliwości także co do czasu ich obowiązywania.

@RY1@i02/2011/163/i02.2011.163.207.008a.001.jpg@RY2@

Łukasz Kuśmierczak Urząd Miasta Łuków

Co do zasady, akty prawa miejscowego ustanawia rada gminy (miasta) w formie uchwały. Jedynie w przypadku niecierpiącym zwłoki przepisy porządkowe może wydać wójt (burmistrz, prezydent miasta) w formie zarządzenia. Chodzi tutaj więc o sytuacje zupełnie wyjątkowe i wymagające szybkiego działania. Może być to zagrożenie klęską żywiołową, np. powodzią. Jednocześnie rada gminy właściwa do wydania aktu prawnego w takich okolicznościach musi mieć poważne trudności lub nawet nie mieć możliwości podjęcia uchwały w szybkim czasie. Zarządzenie porządkowe wójta podlega zatwierdzeniu na najbliższej sesji rady gminy. Traci ono moc w razie odmowy zatwierdzenia bądź nieprzedstawienia do zatwierdzenia na najbliższej sesji rady. W razie nieprzedstawienia do zatwierdzenia lub odmowy zatwierdzenia zarządzenia rada gminy musi określić termin utraty jego mocy obowiązującej. Po wydaniu przepisów porządkowych wójt ma zawsze obowiązek przesłania ich do wiadomości wójtom sąsiednich gmin i staroście powiatu, w którym leży gmina, już następnego dnia po ich ustanowieniu.

Oprac. Katarzyna Sawicka