Opłata musi się wiązać z konkretnym przejazdem

Brak naklejenia winiety w połączeniu z niewpisaniem numeru rejestracyjnego samochodu uniemożliwia powiązanie karty opłaty z kontrolowanym samochodem, a tym samym uznanie, że przejazd odbywał się z zachowaniem wymagań przewidzianych w art. 42 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.

Podczas kontroli pojazdu 11 maja 2009 r., którym wykonywano krajowy transport drogowy, kierowca okazał wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy wystawiony na przedsiębiorcę. Okazał także kartę opłaty miesięcznej wraz z winietą samoprzylepną na pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej co najmniej 12 t, przedziurkowaną w miejscu oznaczonym datą. Odcinek kontrolny karty był jednak niewypełniony w miejscu przeznaczonym na numer rejestracyjny pojazdu, a winieta nie była naklejona na szybę przednią pojazdu.

Wojewódzki inspektor transportu drogowego nałożył zatem na przedsiębiorcę karę pieniężną w kwocie 3 tys. zł za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Decyzja ta została utrzymana w mocy przez głównego inspektora transportu drogowego.

Przedsiębiorca złożył skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a ten wskazał, że w sprawie kontroli należy stosować przepisy z daty zdarzenia, a więc przepisy rozporządzenia ministra transportu z 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych. Brak umieszczenia winiety w sposób wskazany w par. 3 ust. 2 ww. rozporządzenia, nie oznacza braku dowodu na uiszczenie opłaty. Wypełnienie karty zgodnie z par. 4 ust 2 rozporządzenia następuje przez wpisanie numeru rejestracyjnego pojazdu. Jeżeli więc numer ten nie został wpisany, wypełnienie nastąpiło niezgodnie z powołanym przepisem. Takie zachowanie przewoźnika jest sankcjonowane karą pieniężną w kwocie 1 tys. zł.

Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną GITD. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym (u.t.d.) za przejazd pojazdami samochodowymi po drogach krajowych przedsiębiorcy wykonujący przewóz drogowy zobowiązani są do uiszczenia stosownej opłaty, z wyłączeniami, które nie znajdują zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Natomiast art. 92 ust. 1 u.t.d. stanowi, że każdy, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15 tys. zł. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, a także wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, określa załącznik do ustawy. W pkt 4.1. nakłada on karę w wysokości 3 tys. zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Przepis ten ponadto zawiera postanowienie o charakterze procesowym, mianowicie że karta dobowa lub tygodniowa, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a przedstawiona została w terminie późniejszym, nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty. To samo dotyczy innej karty, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a zakupiona została w dniu kontroli lub dniach następnych (karta miesięczna lub roczna). Z powyższego nie wynika jednak, że jest to kompletne wyliczenie przypadków uzasadniających wymierzenie kary z przyczyn określonych w p. 4.1 załącznika.

Sąd kasacyjny dodał, że kara pieniężna określona w załączniku p. 4.1 nie jest wymierzana za nieumieszczenie winiety w określonym przez prawodawcę miejscu w opisany w rozporządzeniu sposób ani za nieprawidłowe wypełnienie odcinka kontrolnego karty opłaty, lecz za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych konkretnym samochodem. Obowiązkowi uiszczenia opłaty poświęcony jest art. 42 u.t.d. Analiza treści ust. 1 tego przepisu prowadzi do wniosku, że opłata nie jest dokonywana abstrakcyjnie, lecz dotyczy konkretnego przejazdu konkretnym samochodem.

dr Michał Kowalski,

asystent sędziego NSA