Rada gminy nie może dowolnie różnicować wysokości stawek

Rada gminy, określając stawki opłat za usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości lub w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, stosuje lub może stosować niższe stawki tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Rada gminy podjęła uchwałę w sprawie ustalenia górnych stawek opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości za usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych oraz opróżnianie zbiorników bezodpływowych. W par. 2 uchwały ustaliła stawki opłat za odbiór odpadów komunalnych i zróżnicowała ich wysokość od mieszkańców na terenach wiejskich oraz od podmiotów prowadzących działalność gospodarczą oraz innych mieszkańców, podmiotów i instytucji nieprowadzących działalności gospodarczej. W dalszych paragrafach zarządziła pobór opłaty za odbiór odpadów komunalnych przez sołtysów w drodze inkasa.

Wojewoda świętokrzyski stwierdził nieważność omawianej uchwały. Stosownie do art. 6 ust. 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2005 r. nr 236, poz. 2008 z późn. zm.) rada gminy określa, w drodze uchwały, górne stawki opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości za usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości lub w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych. Gmina stosuje niższe stawki, jeżeli odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny. Może też stosować zróżnicowane stawki w zależności od gęstości zaludnienia na danym obszarze gminy oraz odległości od miejsca unieszkodliwiania odpadów komunalnych. Z przepisu tego wynika jedynie upoważnienie rady gminy do stosowania zróżnicowanych stawek opłat w zależności od gęstości zaludnienia na danym obszarze gminy oraz odległości od miejsca unieszkodliwiania odpadów komunalnych, a nie w sytuacjach określonych w par. 2 uchwały. Kryterium określone w ustawie jest jednoznaczne i może je stanowić wyłącznie gęstość zaludnienia na danym obszarze gminy oraz odległość od miejsca unieszkodliwiania odpadów komunalnych. Wojewoda przypomniał, że inkaso jest instytucją prawa podatkowego, zatem rada gminy może w drodze inkasa pobierać ściśle określone podatki. Z kolei usługi wykonywane przez zakład będący gminną jednostką organizacyjną lub przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości lub w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych wykonywane są na podstawie umowy zawartej przez właściciela nieruchomości z wykonawcą tych usług. Z powyższego wynika zatem, że są to należności cywilnoprawne. Rola rady gminy w zakresie stawek opłat za odbiór odpadów komunalnych ogranicza się więc jedynie do ustalenia ich górnych stawek i ewentualnego ich zróżnicowania w zależności od gęstości zaludnienia na danym obszarze gminy oraz odległości od miejsca unieszkodliwiania odpadów komunalnych. Rada gminy nie jest natomiast uprawniona do ustalania poboru tych opłat przez inkasenta.

Rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody świętokrzyskiego z 17 lutego 2011 r., znak PNK.I.4130.12.2011.

Oprac. Katarzyna Sawicka