Sponsorowane audycje nie mogą zawierać fragmentów reklam

28 kwietnia 2011 r. weszła w życie nowelizacja rozporządzenia w sprawie sposobu sponsorowania audycji lub innych przekazów, która porządkuje zasady stosowania tego rodzaju promocji w radiu i telewizji. Wyniki corocznych kontroli prowadzonych przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji wykazały, że wskazania sponsora niejednokrotnie zmierzają do reklamowania jego produktów lub usług. Takie spostrzeżenia poczyniła również Komisja Europejska. Spowodowało to potrzebę zmian, które mają zapobiec wprowadzaniu w błąd osób zgromadzonych przed telewizorami i radioodbiornikami.

Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji wprowadziła w przepisach wyraźne ograniczenie polegające na tym, że wskazanie sponsora nie może mieć charakteru reklamy w rozumieniu art. 4 pkt 6 ustawy z 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji. Wskazywanie sponsora nie może już zawierać fragmentów przekazu reklamowego ani ruchomej prezentacji jego produktów lub usług. Pokazywanie sponsorów audycji nie będzie więc już zakamuflowaną reklamą i nie będzie myliło telewidzów co do rzeczywistego charakteru przekazu.

Nowe przepisy są bardziej precyzyjne i określają, że wskazanie sponsora powinno zawierać słowo "sponsor" oraz tytuł sponsorowanej audycji. Takie określenie nie może już zawierać fragmentów dźwiękowych lub wizualnych przekazu reklamowego, z którymi sponsor jest kojarzony, a które mogłoby jednocześnie wprowadzać w błąd widzów lub słuchaczy. Co więcej, jeżeli sponsor będzie wskazany wyłącznie w sposób wizualny, tekst zawierający wyraz "sponsor" w odpowiednim przypadku i liczbie oraz czytelne wskazanie sponsorowanej audycji musi zajmować płaszczyznę stanowiącą nie mniej niż jedną czwartą powierzchni ekranu. Taki tekst musi wyróżniać się również od tła płaszczyzny, być widoczny, czytelny, nieruchomy i umieszczony poziomo.

Wyjątkiem od tej zasady jest przypadek sponsorowania audycji lub innego przekazu przez udostępnienie usług polegających na pomiarze czasu lub przetwarzaniu danych. Wówczas wskazania sponsora mogą być emitowane wyłącznie jednocześnie z prezentacją wyniku, czasu lub przetwarzanych danych w zakresie uzasadnionym celowością prezentacji tych informacji. Wskazanie sponsora nie może tutaj trwać dłużej niż 8 sekund i zajmować więcej niż 1/16 ekranu odbiornika telewizyjnego.

W wyniku nowelizacji rozporządzenia w sprawie sposobu sponsorowania audycji lub innych przekazów uległ zmianie także czas emisji wskazania sponsorskiego. Jednorazowe wskazanie sponsora nie może być teraz emitowane dłużej niż 8 sekund w przypadku jednego sponsora, 16 sekund w przypadku dwóch sponsorów i 24 sekundy w innych przypadkach. Podobnie jak wcześniej wskazanie sponsora może być zawarte w zapowiedzi audycji. Zmieniła się natomiast liczba dopuszczalnych zapowiedzi audycji ze wskazaniem sponsora. Mogą być one rozpowszechniane wyłącznie przed pierwszym nadaniem tej audycji przez nadawcę, nie więcej niż 10 razy w programie telewizyjnym i nie więcej niż 20 razy w programie radiowym. W poprzednio obowiązującym stanie prawnym w przypadku audycji telewizyjnych było to góra 15 razy, natomiast radiowych - nie więcej niż 25 razy.

Tak jak dotychczas wskazanie sponsora w zapowiedzi audycji może być rozpowszechniane także przed ponownym nadaniem danej audycji, jeżeli audycja była nadawana poprzednio wyłącznie jako audycja niesponsorowana. Jest to możliwe również, w razie gdy ponowne nadanie tej samej audycji przez nadawcę następuje na podstawie innej umowy ze sponsorem niż ta, na podstawie której nadawca nadał tę audycję jako audycję sponsorowaną po raz ostatni, a od tej chwili upłynął jeden rok.

W świetle obowiązujących przepisów nadawca radiowy i telewizyjny mają obowiązek prowadzenia ewidencji sponsorowanych audycji lub innych przekazów. Musi ona zawierać takie dane jak tytuł audycji lub oznaczenie innego przekazu, gatunek audycji oraz datę emisji.

Oprócz tego musi się w niej znaleźć dokładna godzina rozpoczęcia emisji i czas trwania audycji lub innego przekazu. Nie może tam również zabraknąć nazwy sponsora oraz przedmiotu jego zasadniczej działalności. Ewidencja musi uwzględniać także liczbę emisji zapowiedzi audycji, zawierających wskazanie sponsora, z podaniem daty i godziny emisji.

Nadawca musi przechowywać ewidencję przez okres jednego roku od zakończenia roku kalendarzowego, w którym audycja lub inny przekaz zostały rozpowszechnione.

Nowe przepisy o sponsoringu nie zabraniają tego, aby miał on w dalszym ciągu charakter promocji przedsiębiorców i instytucji. Ustawa o radiofonii i telewizji przewiduje dzisiaj, że wskazanie sponsora może zawierać jego nazwę, firmę, znak towarowy lub inne oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorcę lub jego działalność. Może tam być też pokazany jeden towar lub usługa.

Taki przekaz nie może jednak przybierać charakteru płatnej reklamy, za którą prawo uznaje każdy przekaz niepochodzący od nadawcy, zmierzający do promocji sprzedaży albo innych form korzystania z towarów lub usług, popierania określonych spraw lub idei albo osiągnięcia innego efektu pożądanego przez reklamodawcę. Reklama jest nadawana za opłatą lub inną formą wynagrodzenia. Sponsorowaniem jest natomiast finansowanie albo współfinansowanie tworzenia lub rozpowszechniania audycji służące m.in. upowszechnieniu renomy firmy, towaru lub usługi.

Sponsor nie może wpływać na treść audycji lub innego przekazu oraz ich miejsce w programie w sposób ograniczający samodzielność nadawcy. Sponsorowane audycje lub inne przekazy nie mogą zachęcać do kupna lub innego udostępniania towarów lub usług sponsora lub osoby trzeciej.

● partie polityczne,

● związki zawodowe,

● organizacje pracodawców,

● osoby fizyczne lub osoby prawne, których zasadniczą działalność stanowi produkcja lub sprzedaż towarów lub świadczenie usług, takich jak np. papierosy, alkohole wysokoprocentowe, zakłady wzajemne.

● serwisów informacyjnych, z wyjątkiem sportowych i prognozy pogody,

● audycji publicystycznych o treści społeczno-politycznej,

● audycji poradniczych i konsumenckich,

● audycji wyborczych lub bezpośrednio związanych z kampanią wyborczą.

Jeden sponsor - 8 sekund

Dwaj sponsorzy - 16 sekund

Większa liczba sponsorów - 24 sekundy

Jeden sponsor - 8 sekund

Dwaj sponsorzy - 15 sekund

Większa liczba sponsorów - 25 sekund

Reklamą jest każdy przekaz niepochodzący od nadawcy, zmierzający do promocji sprzedaży albo innych form korzystania z towarów lub usług, popierania określonych spraw lub idei albo osiągnięcia innego efektu pożądanego przez reklamodawcę. Jest on nadawany za opłatą lub inną formą wynagrodzenia.

Sponsorowaniem jest bezpośrednie lub pośrednie finansowanie albo współfinansowanie tworzenia lub rozpowszechniania audycji lub innych przekazów. Musi być ono robione przez podmiot niebędący nadawcą lub producentem audycji. Celem sponsoringu jest upowszechnienie, utrwalenie lub podniesienie renomy nazwy, firmy, towaru lub usługi, znaku towarowego lub innego oznaczenia indywidualizującego sponsora lub jego działalność.

Pokazywanie sponsorów audycji nie będzie już zakamuflowaną reklamą i nie będzie myliło telewidzów co do rzeczywistego charakteru przekazu

Adam Makosz

adam.makosz@infor.pl

Rozporządzenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z 7 grudnia 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobu sponsorowania audycji lub innych przekazów (Dz.U. nr 249, poz. 1677).

Ustawa z 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2011 r. nr 43, poz. 266 z późn. zm.).