Lobbing pod kontrolą CBA

● Zawodowi lobbyści będę musieli wysyłać roczne sprawozdania do CBA

● W pracach podkomisji nie będą mogli uczestniczyć lobbyści zawodowi

Rejestracja, sprawozdawczość i kontrola. W takie reguły prawne chce wtłoczyć zawodowych lobbystów minister Julia Pitera. Przygotowane przez nią założenia do nowej ustawy lobbingowej wpłynęły do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji społecznych. Zmianom sprzeciwiają się zawodowi lobbyści. Mówią, że wciąż będą dyskryminowani. Nowe założenia nie podobają się jednak również organizacjom przedsiębiorców i pracodawców, które wytykają minister prokuratorskie podejście do tematu i poddanie lobbingu kontroli CBA.

- Decydenci będą za wszelka cenę dążyć do unikania kontaktu z każdą osobą i organizacją podejrzewaną przez nich o chęć podzielenia się swoimi problemami i swoją wiedzą - ostrzega Business Centre Club.

- Poważne zastrzeżenia budzą również propozycje, że CBA będzie mogła wydawać wytyczne co do zasad stosowania ustawy o lobbingu - wskazuje Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych Lewiatan.

Utrzymany będzie dzisiejszy podział na lobbystów zawodowych i niezawodowych. Lobbystą zawodowym będzie ten, kto lobbuje za wynagrodzeniem i reprezentuje osobę trzecią. Lobbystami niezawodowymi będą natomiast branżowe organizacje przedsiębiorców, izby, stowarzyszenia itp.

- Można mieć wątpliwości, czy pojęcie lobbingu, a tym samym także zakres przedmiotowy ustawy, nie powinny być ograniczone wyłącznie do tzw. lobbingu zawodowego, prowadzonego na rzecz osób trzecich przez wyspecjalizowanych doradców za wynagrodzeniem - uważa dr Tomasz Zalasiński, konstytucjonalista, Kancelaria Domański Zakrzewski Palinka.

Według niego obecny lobbing niezawodowy, podejmowany przez obywateli, ich stowarzyszenia lub inne organizacje społeczne, w interesie własnym lub publicznym stanowi realizację konstytucyjnego prawa do petycji, Obywatel domagający się we własnym interesie poprawy złego w jego ocenie prawa nie powinien być uznawany za lobbystę.

- Podział lobbystów na zawodowych i niezawodowych nie przystaje do rzeczywistości i wprowadzała nierówność podmiotów - uważa jeden z zawodowych lobbystów.

Według niego ustawodawca nie wziął pod uwagę, że organizacje branżowe czy izby gospodarcze także reprezentują wobec rządu i parlamentu interesy swoich członków. W tym celu pobierają od nich składki członkowskie i zatrudniają stosownych specjalistów.

- Powinny więc być traktowane jako podmioty prowadzące zawodową działalność lobbingową. Wyjątkiem mogą być niektóre stowarzyszenia i fundacje, jeżeli działają pro publico bono - uważa lobbysta.

Projekt założeń gwarantuje lobbystom zawodowym i niezawodowym równe prawa w prowadzeniu działalności lobbingowej. Jednak lobbyści zawodowi obawiają się, że będą dyskryminowani.

- Brakuje przepisów, które umożliwiałyby nam uczestnictwo w posiedzeniach podkomisji sejmowych - dodaje jeden z lobbystów.

Podkreśla, że w pracach podkomisji mogą natomiast uczestniczyć przedstawicieli organizacji branżowych czy pracodawców.

Jego zdaniem nierówno rozłożono na lobbystów obowiązki. Tylko lobbyści zawodowi będą musieli się rejestrować i składać roczne sprawozdania z działalności lobbingowej CBA.

Każdy z zawodowych lobbystów będzie musiał co roku wysyłać do CBA sprawozdanie. A w nich szczegółowo będzie musiał informować nie tylko o swych zleceniodawcach i osobach lobbowanych, ale również o darowiznach i wpłatach na rzecz kampanii wyborczych. W razie spóźnienia lobbyście będzie groziło wykreślenie z rejestru. O kolejny wpis będzie mógł się ubiegać po upływie jednego roku.

Rozszerzony zostanie obowiązek sprawozdawczy władzy publicznej. Lobbowany urzędnik będzie musiał odnotować każdy kontakt z lobbystą - zawodowym i niezawodowym urzędnicy będą mieli także obowiązek publikowania każde- go zgłoszenia lobbingowego lobbystów niezawodowych, których wystąpienia do tej pory ustawa nie obejmowała.

@RY1@i02/2011/071/i02.2011.071.183.010a.001.jpg@RY2@

Najważniejsze zmiany w ustawie lobbingowej

Ewa Ivanova

ewa.ivanova@infor.pl

@RY1@i02/2011/071/i02.2011.071.183.010a.002.jpg@RY2@

Julia Pitera | pełnomocnik rządu ds. opracowania programu zapobiegania nieprawidłowościom w instytucjach publicznych

Projekt uznaje lobbing za działalność jak najbardziej uprawnioną, pod jednym wszakże warunkiem: gdy jest prowadzona w sposób jawny, a jej przejawy publikowane są na stronach BIP. W przejrzystej, jawnej działalności lobbingowej nie ma nic złego, a projekt założeń właśnie na ten fakt kładzie nacisk: każdy ma prawo przedłożyć przedstawicielom władzy publicznej swoje stanowisko, uzasadnione w najlepszy jego zdaniem sposób. Proponowane mechanizmy służyć mają wzmocnieniu zaufania i wiarygodności w oczach społeczeństwa, gdyż obywatele mają prawo do informacji, czyje opinie wywarły ostatecznie wpływ na przyjęty przez władzę publiczną dokument.

Tak jak i obecnie osoba zainteresowana podjęciem działalności lobbingowej wobec podmiotu reprezentującego władzę publiczną będzie zobowiązana do posłużenia się urzędowym formularzem. Nakaz rejestracji i sprawozdawczości dotyczy jedynie lobbystów zawodowych, którzy prowadzą działalność lobbingową na rzecz grup interesu za wynagrodzeniem.

Organizacje pracodawców jako działające we własnym interesie są lobbystami niezawodowymi (mogą jednak oczywiście skorzystać również z usług lobbystów zawodowych). Nie obejmuje ich więc obowiązek sporządzania sprawozdań.

Powierzenie odpowiedzialności za przestrzeganie przepisów ustawy o lobbingu Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu jest rozwiązaniem analogicznym do tego, jakie przewidziano dla ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne. Mówi o tym art. 2 ustawy o CBA, stwierdzając, iż do zadań CBA, należy ujawnianie i przeciwdziałanie przypadkom nieprzestrzegania przepisów ustawy z 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne.

ROZMAWIAŁA EWA IVANOVA