Zamiana gruntów leśnych nie jest sprawą administracyjną

Przepis art. 38e ustawy z 28 września 1991 r. o lasach nie zawiera regulacji materialnoprawnej, z której wynikałoby uprawnienie jednostki do żądania potwierdzenia - w formie decyzji administracyjnej - przez dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych lub Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych, że spełnione zostały ustawowe warunki zamiany gruntów leśnych oraz istnienia uprawnienia do żądania zawarcia umowy zamiany.

Skarżący wniósł do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargę na bezczynność Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych polegającą na bezpodstawnym uchylaniu się od przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie zamiany lub sprzedaży gruntów leśnych. Wskazał, że dyrektor regionalny nieprzeprowadziwszy postępowania administracyjnego, poinformował go w piśmie, iż nie wyraża zgody na zamianę nieruchomości.

WSA odrzucił skargę uznając, że jest ona niedopuszczalna. Szczególne warunki sprzedaży, jak i zamiany gruntów leśnych należących do zasobów Skarbu Państwa i będących w zarządzie Lasów Państwowych, zostały uregulowane odpowiednio w art. 38 i art. 38e ustawy o lasach. Zdaniem sądu z powyższych przepisów wynika, iż sprzedaż gruntów leśnych, jak i ich zamiana jest czynnością o charakterze cywilnoprawnym, to jest umową dwustronną zawieraną w formie aktu notarialnego pomiędzy podmiotem reprezentującym Lasy Państwowe a nabywcą nieruchomości.

Od powyższego postanowienia została wniesiona skarga kasacyjna.

Naczelny Sąd Administracyjny ją oddalił. W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że z wykładni literalnej i systemowej art. 38e ust. 1 ustawy o lasach wynika, że w przypadku, gdy przemawiają za tym uzasadnione potrzeby i cele gospodarki leśnej, to nadleśniczemu lub dyrektorowi regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych przysługuje prawo do żądania wydania odpowiednio przez dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych lub Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych zgody na zawarcie umowy zamiany. Osoba fizyczna może więc jedynie złożyć nadleśniczemu lub dyrektorowi regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych ofertę dokonania takiej zamiany, jednak nie jest to podstawa do podjęcia przez te podmioty działań zmierzających do zawarcia umowy zamiany, albowiem z treści art. 38e ust. 1 ustawy o lasach wynika, że podmioty te mogą dokonać zamiany gruntów leśnych, lecz nie mają takiego obowiązku. Tym samym NSA przyjął, że skarżącemu nie przysługiwało żadne uprawnienie do żądania wydania przez Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych decyzji administracyjnej wyrażającej zgodę na zamianę gruntów leśnych i potwierdzającej, że zostały spełnione przesłanki materialnoprawne do zawarcia przez nadleśniczego umowy zamiany. W ocenie NSA, zgoda dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych lub dyrektora generalnego Lasów Państwowych, o której mowa w art. 38e ust. 2 ustawy o lasach jest jedynie aktem o charakterze wewnętrznym, podejmowanym przez kierownika jednostki nadrzędnej Lasów Państwowych w ramach sprawowanego nadzoru nad kierownikiem jednostki podległej (art. 33 ust. 3 pkt 1a, art. 34 pkt 2c ustawy o lasach). Wprowadzenie konieczności otrzymania takiej zgody miało na celu zapewnienie kontroli nad gospodarowaniem gruntami leśnymi Skarbu Państwa odpowiednio przez nadleśniczych i dyrektorów regionalnych dyrekcji Lasów Państwowych.

Szczepan Borowski

asystent sędziego NSA