Kto i na jakich zasadach może założyć klub dziecięcy

Klub dziecięcy to zupełnie nowa forma opieki nad małymi dziećmi wprowadzona przez tzw. ustawę żłobkową, która zacznie obowiązywać 3 kwietnia. Taką placówkę będą mogły zakładać gminy oraz osoby fizyczne i prawne w ramach prowadzenia działalności gospodarczej. Klub musi spełniać określone w przepisach standardy funkcjonowania. Dotyczą one zarówno wymagań lokalowych i sanitarnych, które zapewnią bezpieczne warunki pobytu dzieci, jak i kwalifikacji osób sprawujących opiekę nad dziećmi oraz zajęć przez nie prowadzonych.

Przepisy wskazują, że klub dziecięcy zapewnia jednemu dziecku opiekę przez 5 godzin dziennie. Inaczej niż w przypadku żłobka nie będzie możliwe wydłużenie tego czasu. Ponadto w związku z tym, że dziecko będzie przebywało w klubie przez krótszy czas, nie ma on obowiązku zapewniania mu posiłków. Rodzic będzie mógł umieścić w klubie dziecko, które skończyło 1. rok życia Będzie ono mogło w nim przebywać do końca roku szkolnego, w którym skończy 3 lata. Natomiast w sytuacji gdy niemożliwe lub utrudnione jest objęcie dziecka wychowaniem przedszkolnym, czas ten może być przedłużony do końca roku szkolnego, w którym dziecko kończy 4 lata. Rodzice muszą jednak przedstawić dowody potwierdzające taki problem.

Klub dziecięcy będzie działał na podstawie statutu nadanego przez podmiot prowadzący (może być to np. gmina lub osoba prywatna) oraz regulaminu organizacyjnego regulującego wewnętrzne funkcjonowanie klubu. Statut musi określać m.in. nazwę i miejsce jego prowadzenia, cele i zadania klubu dziecięcego, sposób ich realizacji oraz warunki przyjmowania dzieci. Podmiot prowadzący samodzielnie ustali wysokość opłat ponoszonych przez rodziców za pobyt dzieci oraz posiłki. Musi też spełniać wymogi formalne.

Ustawa określa kwalifikacje zawodowe, jakie musi spełniać osoba kierująca pracą klubu dziecięcego. Stawiane są jej takie same wymagania jak osobie, która chce być opiekunem dziecięcym w żłobku lub klubie dziecięcym. Zgodnie z nimi kierujący klubem musi mieć kwalifikacje w zawodach: pielęgniarki, położnej, opiekunki dziecięcej, nauczyciela wychowania przedszkolnego, nauczyciela edukacji wczesnoszkolnej oraz pedagoga opiekuńczo-wychowawczego.

Przepisy nie wskazują maksymalnej liczby dzieci, dla których może być prowadzony klub dziecięcy. Jednak od tej liczby zależy, ilu opiekunów będzie zatrudnionych w klubie do opieki. Zgodnie z ustawą jeden opiekun może sprawować opiekę maksymalnie nad ośmiorgiem dzieci. Jeżeli w grupie jest dziecko niepełnosprawne lub wymagające szczególnej opieki, jeden opiekun może zajmować się tylko pięciorgiem dzieci. Dodatkowo w sprawowaniu opieki mogą pomagać wolontariusze oraz rodzice.

Przepisy określają, że podmiot prowadzący klub dziecięcy oraz osoba kierująca jego pracami nie mogą być pozbawione władzy rodzicielskiej obecnie i w przeszłości, władza ta nie może też być im ograniczona lub zawieszona. Muszą też spełniać obowiązek alimentacyjny, jeżeli został na nie nałożony na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd. Osoba ta nie może być skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne oraz daje rękojmię należytego sprawowania opieki nad dziećmi. Te informacje, oprócz oświadczenia o niekaralności, nie będą jednak sprawdzane przez gminę np. w wywiadzie środowiskowym.

Osoba, która chce prowadzić klub dziecięcy, musi posiadać budynek spełniający podstawowe standardy wskazane w przepisach prawa budowlanego oraz rozporządzenia ministra infrastruktury dotyczącego warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Natomiast szczegółowe warunki, które nie będą stawiać zbyt restrykcyjnych wymagań dla podmiotów, które chcą prowadzić klub dziecięcy, będą określone w przygotowywanym właśnie rozporządzeniu ministra pracy i polityki społecznej.

Wskazano w nim, że lokal, w którym będzie prowadzony klub dziecięcy, musi znajdować się w budynku lub jego częściach, które spełniają wymagania techniczno-budowlane oraz ochrony przeciwpożarowej dla kategorii zagrożenia ludzi ZL II. Dopuszcza też możliwość prowadzenia klubu w innym lokalu, jeżeli podmiot prowadzący uzyska zgodę komendanta wojewódzkiego straży pożarnej, a klub:

● będzie przeznaczony dla mniej niż 15 dzieci,

● znajduje się na parterze,

● ma co najmniej dwa wyjścia na zewnątrz,

● jest wyposażony w trudno zapalne elementy wyposażenia i wystroju wnętrz.

Ponadto powierzchnia pomieszczenia przeznaczonego na pobyt od trojga do pięciorga dzieci wynosić ma co najmniej 16 mkw., a na każde kolejne dziecko powierzchnia ulega zwiększeniu o 2 mkw. Natomiast wysokość pomieszczenia wynosi co najmniej 2,5 metra. Rozporządzenie określa też wymagania dotyczące urządzeń sanitarnych, temperatury i wyposażenia mającego certyfikaty i atesty bezpieczeństwa.

Jeżeli osoba, która chce prowadzić klub dziecięcy, ma lokal niespełniający tych wymagań, musi go do nich dostosować. Ich spełnianie będzie potem potwierdzone pozytywną opinią powiatowego lub miejskiego komendanta straży pożarnej oraz powiatowego inspektora sanitarnego.

Pieniądze na własną firmę można otrzymać ze środków unijnych w ramach Działania 6.2 Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki - Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia. Dotacja wynosi maksymalnie 40 tys. zł, a dodatkowo przez sześć miesięcy można otrzymywać równowartość płacy minimalnej (1386 zł) na bieżącą działalność firmy. Aby ubiegać się o dotację, bezrobotny musi zgłosić się do jednego z tzw. operatorów prowadzących projekty szkoleniowe. Listę operatorów działających na terenie danego województwa znajdują się na stronach urzędów marszałkowskich. Oni też poinformują o terminach składania wniosków, aktualnie prowadzonych konkursach, które są różne w poszczególnych województwach. Bezrobotny może też ubiegać się o dotację na własny biznes z powiatowego urzędu pracy.

Ustawa żłobkowa przewiduje, że prowadzenie klubu dziecięcego będzie działalnością regulowaną w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. To oznacza, że klub dziecięcy będzie podlegał wpisowi do rejestru żłobków i klubów dziecięcych prowadzonego przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce jego prowadzenia. Aby uzyskać wpis, podmiot zamierzający prowadzić klub musi złożyć w gminie wniosek oraz dołączyć do niego niezbędną dokumentację.

Zanim gmina wpisze klub do rejestru, sprawdzi, czy zapewnia higieniczne i bezpieczne warunki wychowania, i opieki nad dziećmi. Po dokonaniu wpisu prowadzący żłobek otrzyma zaświadczenie to potwierdzające. Będzie ono zawierać m.in. datę i numer wpisu do rejestru, nazwę lub imię i nazwisko prowadzącego klub dziecięcy i miejsce jego prowadzenia.

Gmina będzie też sprawować nadzór i kontrolę w trakcie prowadzenia działalności przez klub dziecięcy. Nadzór będzie sprawowany na podstawie planu nadzorczego przyjętego przez radnych w uchwale lub w przypadku powzięcia informacji o nieprawidłowościach w funkcjonowaniu żłobka w ramach kontroli doraźnej. Nadzór będzie sprawowany przez osoby działające z upoważnienia wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Prowadzący żłobek musi zapewnić im dostęp do lokalu, jego dokumentacji, w tym dokumentacji zatrudnionych osób. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości prowadzący klub podmiot musi je naprawić w wyznaczonym terminie. Może też zgłosić na piśmie zastrzeżenia dotyczące wyników kontroli. Jeżeli natomiast powtórna kontrola wykaże, że jej zalecenia nie zostały wykonane, wójt, burmistrz lub prezydent miasta wykreśla klub dziecięcy z rejestru.

Do wniosku o rejestrację klubu dziecięcego trzeba dołączyć oświadczenie o numerze identyfikacyjnym REGON, numer identyfikacji podatkowej (NIP), oświadczenie o spełnianiu warunków lokalowych oraz oświadczenie o niekaralności za przestępstwo popełnione umyślnie. Dodatkowo musi przedstawić do wglądu dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu przeznaczonego na klub oraz dokument potwierdzający tożsamość. Potrzebny będzie też dowód opłaty, która musi być dokonana przez zakładającego klub. Jej wysokość jest ustalana przez radnych gminy w uchwale, ale nie może to być więcej niż 50 proc. minimalnej płacy.

Michalina Topolewska

michalina.topolewska@infor.pl

Ustawa z 4 lutego 2011 roku o opiece nad dziećmi w wieku do 3 lat (Dz.U. nr 45 poz. 235).