Umowa musi odpowiadać warunkom określonym w ofercie

Poszczególne etapy działania w sprawie konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej tworzą jedno postępowanie. Nie jest możliwe zawarcie ze świadczeniodawcą, który wygrał konkurs, umowy na innych warunkach niż podane przez niego w ofercie.

Jeden z wojewódzkich oddziałów NFZ ogłosił konkurs ofert w sprawie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie ratownictwa medycznego. Komisja konkursowa poinformowała przedsiębiorcę (niepubliczny zakład opieki zdrowotnej) o odrzuceniu oferty z powodu dostarczenia przez oferenta nieprawdziwych informacji. Komisja wskazała, że z treści złożonej oferty wynikało, że oferent będzie świadczył opiekę zdrowotną z zakresu ratownictwa medycznego przy użyciu określonego ambulansu, podczas gdy z ustaleń komisji wynikało, że pojazd ten był już objęty umową na świadczenie opieki zdrowotnej z innym oddziałem NFZ. Spółka odwołała się do dyrektora wojewódzkiego NFZ. Stanowisko komisji konkursowej zostało podtrzymane.

Uchylając wydane w sprawie decyzje wojewódzki sąd administracyjny stwierdził, że organy nie rozróżniały wymagań stawianych stronie w postępowaniu ofertowym z tymi, które musi ona spełnić przy podpisywaniu umowy o świadczenie usług medycznych. Zdaniem sądu ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wyraźnie rozgranicza te postępowania. Na etapie przystąpienia do konkursu ofert oferent miał obowiązek wykazać, że pojazd znajduje się w jego dyspozycji. WSA stwierdził, że organ z wyprzedzeniem, odnosząc swoje rozstrzygnięcie już do etapu zawarcia umowy ze spółką, uznał za problem uniemożliwiający zawarcie przyszłej umowy to, że oddział NFZ, w którego rejonie w dacie złożenia oferty funkcjonał ambulans, uniemożliwi jego zastąpienie innym pojazdem spółki spełniającym wymagania.

W skardze kasacyjnej prezes NFZ wskazywał m.in., że złożenie oferty wiąże oferenta w taki sposób, że określonym sprzętem, przy udziale określonego personelu medycznego będzie udzielał świadczeń medycznych. Zatem nieuzasadnione jest przyjęcie, że oferent nie był zobowiązany do spełnienia warunków co do pojazdu objętego ofertą, a obowiązek ich spełnienia powstaje dopiero na dzień podpisania umowy. Skrytykowano również stanowisko, zgodnie z którym ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej rozgranicza dwa etapy, postępowanie konkursowe i zawarcie umowy z oferentem, którego oferta została przyjęta do realizacji.

Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną. Wyjaśnił, że błędny jest pogląd, zgodnie z którym postępowanie prowadzące do zawarcia umowy ze świadczeniodawcą dzieli się na dwa etapy, które mogą rządzić się odrębnymi regułami: 1/ postępowanie konkursowe ofert (konkurs ofert lub rokowania) oraz 2/ zawarcie umowy z wybranym świadczeniodawcą. Sąd kasacyjny stwierdził, że oba etapy są ściśle ze sobą powiązane, tworząc jedno postępowanie mające za cel zawarcie umowy z wybranym świadczeniodawcą. Ścisły związek wspomnianych etapów wyraża się podporządkowaniem treści przyszłej umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych warunkom zgłoszonym w ofercie, których ocena zadecydowała o wyborze danego świadczeniodawcy.

Wynik postępowania ofertowego rzutuje wprost na ostateczny rezultat, jakim jest zawarcie umowy, i oznacza, że nie jest możliwe zawarcie ze świadczeniodawcą, który wygrał konkurs, umowy na innych warunkach niż podane przez niego w ofercie.

NSA podkreślił, że błędne jest stanowisko, zgodnie z którym inne są wymagania stawiane stronie na etapie postępowania ofertowego, a inne na etapie zawarcia umowy. Przy takim rozumowaniu wynik postępowania konkursowego nie miałby, poza wskazaniem konkretnego świadczeniodawcy, większego znaczenia dla treści przyszłej umowy ani też nie gwarantowałby zawarcia umowy. Tymczasem z art. 158 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej wynika związanie stron warunkami umowy, które podlegały ocenie przy wyborze oferty. Innymi słowy to, co strona przedstawiła w ofercie, jest wiążące i będzie przedmiotem umowy zawartej po wygraniu konkursu przez oferenta. Zatem informacje przedstawione w ofercie muszą być aktualne i prawdziwe i w dacie składania oferty musi być pewne, że zobowiązania przedstawione w ofercie będą możliwe do wykonania i będą wykonane.

asystent sędziego NSA

Postępowanie w sprawie zawierania umów na wykonywanie medycznych czynności ratunkowych przez zespoły ratownictwa medycznego prowadzone jest na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Zgodnie z art. 146 ustawy prezes NFZ wydaje w formie zarządzeń dodatkowe wytyczne określające przedmiot postępowania, kryteria oceny ofert oraz warunki wymagane od świadczeniodawców. NSA wyjaśnił relację prawną zachodzącą między kształtem oferty w danym konkursie a treścią przyszłej umowy na świadczenie opieki zdrowotnej. W świetle art. 158 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej strony są - co do zasady - związane warunkami umowy, które podlegały ocenie przy wyborze określonej oferty. Zatem już w momencie przystąpienia ewentualnego (przyszłego) świadczeniodawcy do konkursu musi on faktycznie spełniać wszystkie wymogi objęte przyszłą umową z NFZ.