Można wystąpić o numer komórki prezydenta, ale nie musi on być ujawniony

Informacja o numerach komórkowych telefonów służbowych oraz adresach poczty elektronicznej urzędników samorządu i administracji stanowi informację publiczną. Taki wniosek płynie z orzecznictwa wojewódzkich sądów administracyjnych. Jednak myli się ten, kto myśli, że automatycznie oznacza to obowiązek ujawnienia opinii publicznej tych danych. Wręcz przeciwnie. Organ, którego dotyczą informacje, może uznać, że informacja publiczna nie podlega ujawnieniu np. z racji przepisów o ochronie informacji niejawnych lub innych tajemnic chronionych.

Stowarzyszenie miało rację

Stowarzyszenie Szczecinianie Decydują chciało uzyskać służbowe numery urzędników miasta, w tym numer telefonu do prezydenta Szczecina. Urząd wydał decyzję odmowną, twierdząc, że numer telefonów służbowych (w tym prezydenta) nie stanowi informacji publicznej. Powołał się na art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001 r. nr 112, poz. 1198 ze zm.).

Stowarzyszenie zwróciło się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Ten przyznał rację członkom stwierdzając, że komórki służbowe urzędników oraz prezydenta miasta stanowią informację publiczną (sygn. akt II SAB/Sz 28/12). Uznał, że urząd miasta pozostaje w bezczynności.

Sąd podkreślił przy tym, że pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił bardzo szeroko, wskazując, że jest nią praktycznie każda informacja o sprawach publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.

Informacją publiczną jest więc zarówno treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy, treści wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie od tego, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą, jak również treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do każdego organu władzy publicznej, związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących.

- Telefon służbowy (komórkowy) prezydenta miasta służy niewątpliwie wykonywaniu przez niego czynności służbowych, a więc jest narzędziem służącym do wykonywania powierzonych mu prawem zadań publicznych - stwierdza sąd. Informacja o numerze tego telefonu spełnia zatem kryteria uznania jej za informację publiczną - podobnie jak to jest z innymi telefonami urzędu miejskiego podanymi w Biuletynie Informacji Publicznej. Według WSA nie ulega wątpliwości, że na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej prezydent miasta jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu, gdy informacja ta nie została udostępniona i nie funkcjonuje w obiegu publicznym. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, co do zasady nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.

Konieczna decyzja

Zdaniem WSA nie oznacza to jednak, że każda informacja publiczna musi być udostępniona i wniosek w tym zakresie zostanie załatwiony pozytywnie. Organ może się powołać na ograniczenia wynikające z art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z nim podmiot zobowiązany może ograniczyć dostęp do żądanych informacji publicznych np. ze względu na prywatność osoby fizycznej, ewentualnie z innych powodów, o których stanowi ustawa. Podmiot zobowiązany może również odmówić udzielenia informacji publicznej z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Jednakże jeśli podmiot zobowiązany odmawia udzielenia informacji, to winien tego dokonać w procesowej formie decyzji administracyjnej.

Grzegorz Jankowski, sędzia NSA orzekający w WSA w Szczecinie, wskazuje, że WSA w Szczecinie rozpatrywał sprawę dotyczącą bezczynności organu. Wyrok, który zapadł, oznacza tylko tyle, że wniosek o udzielenie informacji publicznej musi zostać załatwiony.

- Potem możliwe są ewentualnie dwa rozstrzygnięcia: albo zostanie udzielona ta informacja, albo też zostanie wydana decyzja odmowna. Nie każda bowiem informacja publiczna podlega ujawnieniu - twierdzi sędzia.

- Rzecz jasna urzędnik może udostępnić numer lub wydać decyzję odmowną, stwierdzając że co prawda jest to informacja publiczna, ale nie podlega ona ujawnieniu - potwierdza Szymon Osowski prezes Stowarzyszenia Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich

- Takie odmowne rozstrzygnięcie można potem zaskarżać do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a następnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wówczas ostatecznie sąd rozstrzygnie merytorycznie spór, jednoznacznie stwierdzając czy informację publiczną należy ujawnić -dodaje Szymon Osowski.

Nie tylko władza

Podobny wniosek płynie także z innych orzeczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że informację publiczną stanowią adresy poczty elektronicznej, numery stacjonarne i komórkowe pracowników Telewizji Polskiej SA (sygn. akt II SAB/Wa 22/12 - Wyrok WSA w Warszawie) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreśli, że obowiązek udostępniania informacji publicznej dotyczy władz publicznych oraz innych podmiotów wykonujących zadania publiczne, w szczególności:

● organy władzy publicznej,

● organy samorządów gospodarczych i zawodowych,

● podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,

● podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,

● podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Obowiązek udostępnienia informacji publicznej mają także organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne oraz partie polityczne.

TVP SA jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, bowiem jej jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa, w imieniu którego działa minister skarbu i wobec powyższego cała działalność tego podmiotu dotyczy sfery publicznej. Żądane przez skarżącego informacje podlegają ustawie informacji publicznej. Natomiast rzeczą oczywistą jest również, że udzielenie informacji publicznej może podlegać ewentualnemu ograniczeniu.

Po godzinach pracy

Analogicznie w sprawie e-maili i telefonów komórkowych wypowiedział się WSA we Wrocławiu (sygn. akt IV SAB/Wr 36/12). Zwrócił także uwagę, że udostępnienie numerów telefonów komórkowych po godzinach pracy może doprowadzić do naruszeń sfery prywatności. Podkreślił, że udzielenie informacji publicznej może podlegać ograniczeniu na zasadach ustalonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej, a więc gdy wynika to z przepisów o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, a nadto ze względu na prywatność osoby fizycznej. Jeśli organ stanąłby na stanowisku, że wnioskowana informacja podlega tym ograniczeniom, to wówczas może odmówić jej udzielenia w formie decyzji.

- Podzielam opinie sądów, które dotychczas orzekały w tej sprawie. Uważam, że numery telefonów komórkowych urzędników, prezydentów miast, wójtów, burmistrzów stanowią informacje publiczną i nie ma żadnych przeciwwskazań, aby były dostępne dla mieszkańców - ocenia Szymon Osowski.

- Trzeba pamiętać, że sądy orzekały w sprawie bezczynności organów i przesądziły dotychczas tylko to, że telefon komórkowy urzędnika, wójta, prezydenta miasta stanowi informacje publiczną. Nie rozstrzygnęły natomiast, że taki numer podlega upublicznieniu - dodaje.

W opinii Szymona Osowskiego także telefony komórkowe ministrów i premiera powinny podlegać ujawnieniu, o ile chodzi o zwykłe telefony służbowe, które pełnią taką samą funkcję jak telefony stacjonarne. Natomiast inaczej powinno być w przypadku telefonów komórkowych o specjalnym przeznaczeniu, wykorzystywanych np. do kontaktu w sytuacjach kryzysowych związanych z bezpieczeństwem. Takie numery nie powinny być podawane do publicznej wiadomości.

W Szczecinie ujawnią

Piotr Krzystek, prezydent Szczecina, nie złoży kasacji od wyroku WSA, który uznał, że numer służbowej komórki prezydenta stanowi informację publiczną. Taką informacją podało Radio Szczecin, zapowiadając, że numer trafi do internetu w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie Szczecin.pl. już w bieżącym tygodniu.

Ważne

Możliwe są ewentualnie dwa rozstrzygnięcia: albo zostanie udzielona informacja, albo też zostanie wydana decyzja odmowna. Nie każda bowiem informacja publiczna podlega ujawnieniu

Ewa Ivanova

ewa.ivanova@infor.pl