Rada rodziców nie może zorganizować loterii fantowej dla uczniów

Loterie fantowe i gra bingo to gry losowe na podstawie ustawy o grach hazardowych. Za małą loterię fantową lub grę bingo fantowe uznaje się takie gry, w których wartość puli wygranych (wszystkich nagród) nie przekracza tzw. wartości bazowej, wyliczanej corocznie przez GUS, która w 2012 roku wynosi 3560,83 zł. Gra bingo fantowa jest grą losową, w której uczestniczy się przez nabycie przypadkowych zestawów liczb z ustalonego z góry zbioru liczb, a podmiot urządzający grę oferuje wyłącznie wygrane rzeczowe. Loterią fantową nazywamy grę, w której uczestniczy się przez nabycie losu lub innego dowodu udziału w grze, a podmiot urządzający loterię oferuje wyłącznie wygrane rzeczowe. Cechą charakterystyczną tych gier jest to, że dochód, jaki z nich zostanie uzyskany, musi być przeznaczony w całości na realizację celów społecznie użytecznych, w szczególności dobroczynnych.

Kto zgłasza

Zgodnie z przepisami ustawy o grach hazardowych loterie fantowe i gry bingo fantowe mogą być urządzane przez: osoby fizyczne, osoby prawne (np. dyrektor szkoły, proboszcz jako przedstawiciel parafii, fundacje, stowarzyszenia, kluby sportowe), jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej (np. stowarzyszenia zwykłe). Nie mogą być to jednak osoby skazane za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe (art. 12 ust. 2 wspomnianej ustawy). Często zgłaszani są jako organizatorzy: rada rodziców, rada sołecka bądź rada parafialna, które nie mogą być organizatorami małej loterii. Przykładowo rada rodziców utworzona przez rodziców uczniów (przedszkolaków) jest wyłącznie wewnętrznym organem szkoły (przedszkola). Będąc społecznym organem opiniodawczym i wnioskodawczym szkoły (przedszkola), nie jest podmiotem gospodarki narodowej i dlatego nie może samodzielnie występować w obrocie prawnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 października 2000 r., sygn. akt I SA 943/00). Tym samym nie może zorganizować loterii fantowej dla uczniów rada rodziców.

Wymogi formalne

Zgłoszenia wymienionych gier dokonuje się naczelnikowi urzędu celnego, na którego obszarze są urządzane i prowadzone powyższe gry. Jeżeli gry są urządzane na kilku obszarach, zgłoszenia dokonuje się naczelnikowi urzędu celnego właściwemu według miejsca zamieszkania lub siedziby podmiotu (art. 32 ust. 3a i 4a ustawy o grach hazardowych). Niedokonanie zgłoszenia podlega karze pieniężnej w wysokości 100 proc. uzyskanego przychodu z urządzanej gry (art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych). W zależności od charakteru uchybienia urządzający grę bez dokonanego zgłoszenia może podlegać sankcji karnej.

Podmiot składając zawiadomienia o zamiarze organizacji małej loterii fantowej lub małej gry bingo fantowe, powinien załączyć dokumenty określone w art. 38 ust. 1 omawianej ustawy oraz oświadczenie (art. 38 ust. 2, 3 tej ustawy). Należy zauważyć, że wartość wygranej w grach hazardowych nie może być niższa od ceny losu lub innego dowodu udziału w grze albo kwoty wpłaconej stawki (art. 18 ust. 1 tego aktu prawnego). Co oznacza, że wygrana rzeczowa nie może mieć mniejszej wartości niż cena losu lub innego dowodu udziału w grze albo cena kartonu. Z kolei ogólna wartość wygranych w loterii fantowej oraz w grze bingo fantowe nie może być niższa niż 30 proc. łącznej ceny przeznaczonych do sprzedaży losów lub innych dowodów w grze (art.18 ust. 2 ustawy o grach hazardowych). W związku z tym, że maksymalna wartość puli nie może być wyższa niż 3560,83 zł, to maksymalna łączna cena przeznaczonych do sprzedaży losów lub innych udziałów w grze nie może przekraczać kwoty 11 869 zł.

Istotne jest nie tylko samo zgłoszenie organowi Służby Celnej, ale prawidłowe jego przygotowanie, zgodnie z przepisami omawianej ustawy. Najczęściej popełniane przez podmioty urządzające małe loterie fantowe lub gry bingo fantowe błędy to: zła data; niedołączanie wszystkich załączników do zgłoszenia; nieprzestrzeganie ustawowego terminu złożenia zgłoszenia. Do zgłoszenia loterii fantowej lub gry bingo fantowej należy dołączyć także regulamin gry. Co powinien on zawierać, określają przepisy art. 61 ust. 2 ustawy o grach hazardowych. Najczęściej popełniane błędy w tym zakresie to: brak określenia celu, na który konkretnie będą przekazane pieniądze z dochodu; brak listy fantów oraz wartości poszczególnych fantów; brak godziny rozpoczęcia loterii; błędne wyliczenie wartości nagród. Wspomniana ustawa nakłada wiele obowiązków na podmiot urządzający loterie fantowe i gry bingo fantowe, m.in:

poinformowania organu o każdej zmianie regulaminu, nie później niż w terminie 3 dni od dnia dokonania zmiany (art. 60 ust. 5);

poinformowania naczelnika urzędu celnego o rozpoczęciu urządzania loterii fantowej i gry bingo fantowe, wskazaniu miejsc, w których będzie prowadzona sprzedaż losów lub innych dowodów udziału w grze;

przedstawienia organowi, który udzielił zezwolenia (zgłoszenia), w terminie 30 dni od dnia zakończenia urządzanej gry, szczegółowej informacji o realizacji tego obowiązku (art. 16 ust. 2);

przedstawienia, na żądanie funkcjonariusza celnego, dokumentów i udzielenia informacji, czy dana gra została urządzona i przeprowadzona zgodnie z prawem;

pisemnego zgłoszenia naczelnikowi urzędu celnego zamiaru zniszczenia losów, kartonów lub innych dowodów udziału w takiej grze, co najmniej 7 dni przed planowanym przeprowadzeniem tych czynności (art. 17 ust. 2);

zabezpieczenia losów lub innych dowodów udziału w grze oraz kartonów do gry bingo fantowe przed sfałszowaniem czy przedwczesnym odczytaniem wyniku gry (art. 17 ust. 1);

na żądanie uczestnika takiej gry wystawienia imiennego zaświadczenia o uzyskanej przez niego wygranej (art. 20 ust. 1);

prowadzenia ewidencji zaświadczeń oraz jej przechowywania przez 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym uzyskano wygraną lub nastąpiło jej wydanie (art. 20 ust. 6).

Organizatorzy często zapominają też o niektórych obowiązkach określonych w ustawie, jakie powinni spełnić z chwilą zakończenia loterii, np. nie zgłaszają, na co wydano pieniądze; nie powiadamiają o terminie niszczenia pozostałych losów.

Ważne dokumenty

Podmioty urządzające loterie fantowe i gry bingo fantowe podlegają kontroli organów Służby Celnej. Minister finansów w rozporządzeniu w sprawie kontroli wykonywanych przez Służbę Celną w zakresie urządzania i prowadzenia gier hazardowych określił szczegółowy sposób i tryb kontroli, rodzaje dokumentów mających znaczenie dla kontroli, tryb przekazywania i zakres zgłoszeń i informacji, o których mowa w przepisach ustawy o Służbie Celnej. Dokumentami, które mają znaczenie dla kontroli celnej, w szczególności są: zgłoszenie wraz z załączonymi dokumentami, regulamin, druki imienne zaświadczeń o uzyskanej wygranej, dokumenty potwierdzające przekazanie dochodu na cel społecznie użyteczny, dokumenty rozliczenia wyniku finansowego urządzanej gry. Organizatorzy loterii fantowych i gry bingo fantowe są zobowiązani, w terminie 30 dni od dnia zakończenia loterii lub gry bingo, do sporządzenia i przesłania do naczelnika urzędu celnego następujących informacji (par. 20 wspomnianego rozporządzenia):

● wykazu wydanych wygranych rzeczowych wraz z określeniem ich wartości;

● określenia wysokości kwot przekazanych z dochodu z gry na cele społecznie użyteczne;

● zestawienia liczby wystawionych i anulowanych imiennych zaświadczeń;

● uzyskanej wygranej (numery i serie zaświadczeń, wysokości wygranych, daty wystawienia).

WAŻNE

Maksymalna łączna cena przeznaczonych do sprzedaży losów w loterii fantowej lub innych udziałów w grze bingo fantowe nie może przekraczać kwoty 11 869 zł

WAŻNE

Zgłoszenia należy dokonać co najmniej na 30 dni przed dniem rozpoczęcia loterii fantowej lub gry w bingo fantowe (art. 7 ust. 1a ustawy o grach hazardowych). W przypadku błędów w zgłoszeniu organ celny będzie wzywał do ich usunięcia i zgłoszona loteria może nie odbyć się w planowanym terminie. Błędy w zgłoszeniu dyskwalifikują termin loterii, ale błędy w regulaminie i w załącznikach nie mają na to wpływu

10 proc. wynosi stawka podatku od gier dla loterii fantowej i gry bingo fantowe

Bogusław Śledź

dgp@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. nr 201, poz. 1540 z późn. zm.). Rozporządzenie ministra finansów z 28 grudnia 2009 r. w sprawie kontroli wykonywanych przez Służbę Celną w zakresie urządzania i prowadzenia gier hazardowych (Dz.U. nr 226, poz. 1820 z późn. zm.).