Praktykę zawodową musi potwierdzić kierownik projektu

Przepis art. 14 ust. 4 prawa budowlanego wymaga, aby czynności praktykanta wykonywane w ramach opracowywania projektu podlegały temu, kto kieruje projektem i za praktykanta odpowiada. Nie jest to osoba sprawdzająca i konsultująca projekt, gdyż nie uczestniczy ona w bieżących pracach projektowych i nie może sprawować bezpośredniego kierownictwa nad działaniami praktykanta.

Komisja kwalifikacyjna okręgowej izby inżynierów budownictwa odmówiła skarżącemu nadania - bez przeprowadzenia egzaminu - uprawnień budowlanych do projektowania bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Uzasadniając decyzję, organ wskazał, że skarżący legitymuje się dyplomem ukończenia studiów i uzyskaniem tytułu magistra inżyniera budownictwa. W książce praktyki zawodowej, zarejestrowanej okręgowej izbie inżynierów budownictwa, udokumentował on praktykę zawodową przy sporządzaniu projektów. W ocenie komisji kwalifikacyjnej analiza przedłożonych dokumentów nie daje podstaw do uznania, że praktyka zawodowa spełnia wymóg wynikający z art. 14 ust. 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623, dalej: p.b.), ponieważ odbycie praktyki potwierdził inżynier, który z racji pełnionej funkcji sprawdzającego projekty nie uczestniczył bezpośrednio w procesie projektowania (nie sporządzał projektu). Nie mógł w związku z tym pełnić bezpośredniego kierownictwa nad pracami wykonywanymi przez praktykanta. Sprawdzający, wykonując swoje obowiązki, nie pełni bezpośredniego kierownictwa nad pracami projektowymi. On jedynie sprawdza projekt budowlany, podobnie jak inspektor nadzoru na budowie nie uczestniczy bezpośrednio w realizacji robót budowlanych, a tylko sprawdza te już wykonane.

Po rozpoznaniu odwołania Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa stwierdziła, iż z brzmienia art. 14 ust. 4 p.b. wynika, że nadzór osoby kierującej praktyką ma dotyczyć etapu sporządzania projektu. Chodzi zatem o kierowanie procesem projektowania, czyli dokonywania obliczeń, sporządzania opisu technicznego, dokumentacji technicznej itp. Natomiast sprawdzanie projektu pod względem zastosowanych rozwiązań technicznych nie dotyczy owego procesu.

WSA oddalając skargę, potwierdził, że brak jest podstaw do uznania, iż praktyka zawodowa skarżącego spełnia wymóg wynikający z art. 14 ust. 4 p.b. Odbycie jej zostało potwierdzone przez osobę, która nie brała udziału w procesie projektowania. Nie mogła zatem bezpośrednio kierować pracami wykonywanymi przez skarżącego.

Według sądu I instancji sprawdzanie projektu pod względem zastosowanych rozwiązań technicznych nie dotyczy samego procesu projektowania. Związane jest natomiast z oceną gotowego projektu lub jego poszczególnych części. Inżynier, jako osoba sprawdzająca lub konsultant, nie spełniał tego warunku, nie kierował bowiem praktyką przy sporządzaniu projektu.

W skardze kasacyjnej podnoszono m.in., że pojęcie "pod kierownictwem" oznacza, iż taka funkcja była sprawowana przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane. Nie ma znaczenia to, jaką rolę pełniła ona w pracach projektowych. Z punktu widzenia art. 14 ust. 4 p.b. nieistotne jest, jaką funkcję w procesie sporządzania danego projektu - projektanta, konsultanta czy też sprawdzającego - sprawował nadzorujący pracę. Istotne jest natomiast, iż prace, w których uczestniczył praktykant, podlegały na każdym etapie tworzenia projektu weryfikacji osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane (wyrażającej się wpisem do książki praktyki zawodowej), a tym samym odbywały się pod jej kierownictwem. Nie jest konieczne pełnienie roli projektanta przez tego, kto kieruje pracami praktykanta, lecz wykonywanie nadzoru nad nimi. NSA oddalił skargę kasacyjną.

NSA przypomniał, że art. 14 ust. 4 p.b. stanowi, iż warunkiem zaliczenia praktyki zawodowej jest - w odniesieniu do projektowania - praca polegająca na bezpośrednim uczestnictwie w pracach projektowych pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane. W ocenie sądu w rozumowaniu kasatora tkwi błąd logiczny, gdyż zakłada ono istnienie na etapie przygotowywania projektu z udziałem praktykanta dwóch ośrodków kierowniczych: autora projektu i podmiotu sprawdzającego projekt. Kierownictwo nad praktykantem sprawować musi projektant, bo to on, a nie ktoś inny, firmuje projekt i nie ma tu miejsca dla kierownictwa ze strony innych osób. Tak więc brak jest podstaw do uznania, że bezpośrednie wykonywanie przez praktykanta rozmaitych czynności z zakresu projektowania mogłoby odbywać się z pominięciem odpowiedzialnego za projekt projektanta, pod kierownictwem osoby posiadającej wprawdzie stosowne uprawnienia, ale w opracowaniu projektu nieuczestniczącej.

z 5 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 694/11.

KOMENTARZ EKSPERTA

asystent sędziego NSA

Uprawnienia budowlane udzielane są w określonych specjalnościach, m.in. architektonicznej, konstrukcyjno-budowlanej, drogowej, mostowej, kolejowej, wyburzeniowej oraz telekomunikacyjnej. Uzyskanie uprawnień w tych specjalnościach podlega wymaganiom określonym w prawie budowlanym. Wymienia się uprawnienia do projektowania bez ograniczeń i sprawdzania projektów architektoniczno-budowlanych, uprawnienia do projektowania w ograniczonym zakresie, do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń lub w ograniczonym zakresie. W związku z tym ustawa przewiduje m.in. obowiązek odbycia odpowiednich praktyk zawodowych. Warunkiem zaliczenia praktyki jest praca polegająca na bezpośrednim uczestnictwie w pracach projektowych albo na pełnieniu funkcji technicznej na budowie pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, a w przypadku odbywania praktyki za granicą - pod kierunkiem osoby posiadającej uprawnienia odpowiednie w danym kraju. Osobą tą może być projektant, ale nie ktoś niebędący uczestnikiem prac nad projektem. Ten nie może bowiem sprawować bezpośredniego kierownictwa nad pracami praktykanta.