Wykluczeni liczą na odszkodowania

W relacjach Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad ze spółkami Alpine Bau i NDI biorą już udział wyłącznie prawnicy, a nie inżynierowie. Firmy, które jeszcze dwa lata temu z powodzeniem budowały autostrady A1 i A4, popadły w konflikt z GDDKiA, zeszły z budów, a teraz dostały od inwestora czarną polewkę. W największym obecnie przetargu drogowym w Polsce - warta ponad 1 mld zł modernizacja mostu Grota-Roweckiego w Warszawie - spośród 22 oferentów GDDKiA odrzuciła tylko dwóch: Alpine Bau i NDI. Przed Krajową Izbą Odwoławczą Alpine Bau walczy o przywrócenie do przetargu na trasę S8 Opacz - Paszków, a NDI - na węzeł Tczewska na autostradzie A6.

- Te dwie firmy przez trzy lata nie mają szans na żadne z naszych zamówień publicznych. Jeśli ktoś realizuje projekt niesolidnie, to nie wybiera się go po raz kolejny w postępowaniu przetargowym - mówi dyrektor GDDKiA Lech Witecki. - Wykonawca opóźniający kontraktowy termin zakończenia prac generuje wymierne straty. Z jego powodu droga jest zamknięta i nie osiągamy zakładanych przychodów z systemu viaTOLL - podkreśla.

GDDKiA wyklucza spółki z kolejnych przetargów, powołując się na zapis art. 24 ust. 1 pkt 1a w prawie zamówień publicznych. Agencja twierdzi, że jest zobowiązana przez prawo do wykluczenia nierzetelnego kontrahenta, jeżeli w ciągu ostatnich trzech lat odstąpiła od umowy z jego winy.

Eksperci przypominają jednak, że prawo zamówień publicznych zostało zaostrzone po tym, jak koncern Alpine Bau - po zejściu z autostrady A1 Świerklany - Goryczki - wrócił na tę budowę, wygrywając drugi przetarg. Przepis zwany potocznie w branży budowlanej Lex Alpine budzi poważne wątpliwości prawników. Krajowa Izba Odwoławcza za pośrednictwem Komisji Europejskiej zwróciła się o wykładnię zgodności przepisu z prawem europejskim do ETS.

- Poprawka powstała tylko dlatego, że Alpine Bau ośmieszyła GDDKiA na trasie A1 - twierdzi Rafał Bałdys, przewodniczący Związku Pracodawców Branży Usług Inżynierskich. - Istnieją poważne zastrzeżenia co do jej zgodności z prawem wspólnotowym. Jeśli Trybunał Sprawiedliwości UE zakwestionuje Lex Alpine, okaże się, że GDDKiA nie miała prawa wykluczać oferentów z przetargów na podstawie tego zapisu. Wtedy wykonawcy mogą wystąpić z roszczeniem do Skarbu Państwa z tytułu utraconych korzyści - ostrzega.

- Gdyby przed sądem okazało się, że odstąpienie od umowy przez GDDKiA było nieskuteczne i wykonanie zamówienia przebiegało prawidłowo, to zamawiający musi liczyć się z dochodzeniem roszczeń przez wykonawcę. Prawdopodobnie byłby to długi i trudny dowodowo proces, niemniej wykonawca wcale nie jest tu pozbawiony szans - mówi Hubert Tański, radca prawny z kancelarii CMS Cameron McKenna.

@RY1@i02/2012/150/i02.2012.150.00000090h.802.jpg@RY2@

Wykonawcy na wojennej ścieżce z GDDKiA

Nowy drogowy zwyczaj: rankingi wykonawców

Kto buduje najlepsze, a kto najgorsze drogi? Takie zestawienie GDDKiA będzie publikować kilka razy w roku - dowiedział się DGP. Wykonawcy są klasyfikowani na podstawie wyników badań laboratoriów drogowych Dyrekcji. O pozycji decyduje odsetek fuszerek, po których wykonawca musiał frezować nową jezdnię na swój koszt. Część branży odbiera listę jako przejaw dyskredytowania wykonawców.

- Rankingi będą publikowane kilka razy w roku - zapowiada tymczasem szef GDDKiA Lech Witecki. - Ostatni pokazuje, że są firmy, które wyciągają wnioski i poprawiają jakość prac, żeby zwiększać zyski. Na dodatek wśród nich są tacy wykonawcy jak np. Skanska, którzy tak szacują ryzyka i kalkulują oferty, żeby kontrakty były dla nich opłacalne - podkreśla.

Według GDDKiA o rentowności kontraktu decydują umiejętności zarządzania nim przez wykonawcę. Jako antyprzykład wskazuje Mostostal Warszawa na odcinku B autostrady A2 Łódź - Warszawa. - Wykonawca miał zapisaną w umowie karę po 80 tys. zł za każdy dzień zwłoki w przekazaniu harmonogramu budowy. Czyli dzień opóźnienia kosztował go równowartość terenowego samochodu do nadzorowania budowy. Mimo to nie przekazał harmonogramu przez kilkanaście miesięcy, doprowadzając do naliczenia kary 26 mln zł! - dziwi się Lech Witecki. Dyrektor tego kontraktu Tomasz Mołdysz z Mostostalu Warszawa nie chciał wczoraj komentować tej sprawy.

Według najnowszego rankingu najsolidniejsi wykonawcy to Metrostav, Doprastav i Johann Bunte (średnio 3 proc. wpadek), a najgorsi - PBDiM Koźle (prawie 70 proc. negatywnych wyników) oraz PBDiM Mińsk Mazowiecki i Teerag Asdag. W porównaniu z poprzednim badaniem odsetek wynik negatywnych zmniejszył się m.in. u Boegl a Krysl, Budimeksu i SRB. Pogorszyły się wyniki Alpine Bau, Bilfinger Berger i Polimeksu-Mostostalu.

Metodologię sporządzania rankingów kwestionuje Ogólnopolska Izba Gospodarcza Drogownictwa. Według jej prezesa Wojciecha Malusiego nie należy zestawiać ze sobą wykonawcy, który realizuje dla GDDKiA jeden kontrakt - np. Johann Bunte - z takim, który prowadzi ich 14 - jak Budimex. KM

Konrad Majszyk

konrad.majszyk@infor.pl