Naruszenie przepisów w zapytaniu o cenę

Tryb zapytania o cenę może być stosowany, gdy przedmiotem zamówienia są dostawy rzeczy lub usługi powszechnie dostępne o ustalonych standardach jakościowych a wartość zamówienia nie przekracza równowartości kwot określonych na podstawie art. 11 ust. 8 Prawa zamówień publicznych dla trybów unijnych w zakresie dostaw lub usług. Ponieważ zawarta w art. 70 ustawy Prawo zamówień publicznych definicja dotycząca okoliczności pozwalających na zastosowanie trybu zapytania o cenę wskazuje jedynie dostawy oraz usługi nie wymieniając robót budowlanych, zastosowanie analizowanego trybu do zlecania zamówień na roboty budowlane jest naruszeniem zasad udzielania zamówień publicznych.

Dostępność i jakość

Zapytanie o cenę jest trybem, którego nie przewidują dyrektywy Komisji Europejskiej określające procedury udzielania zamówień publicznych. W związku z tym zastosowanie trybu zapytania o cenę do zamówień współfinansowanych ze środków UE może doprowadzić do nałożenia korekt finansowych z tytułu zastosowania niewłaściwego trybu udzielenia zamówienia publicznego.

Warunkiem koniecznym dla zastosowania trybu zapytania o cenę jest, aby przedmiotem zamówienia były dostawy bądź usługi powszechnie dostępne o ustalonych standardach jakościowych. Istotne jest, aby powszechna dostępność oraz ustalone standardy jakościowe występowały łącznie. W przypadku, gdy jeden z tych elementów nie jest spełniony, przesłanki zastosowania trybu zapytania o cenę nie są wypełnione i nie należy udzielać zamówienia publicznego w tym trybie.

Pod pojęciem "powszechnie dostępne" należy rozumieć produkty bądź usługi o charakterze masowym, bardzo popularnym, seryjnym, powtarzalnym, pospolitym, łatwo dostępnym zarówno na rynku lokalnym jak i ogólnopolskim. Natomiast jako ustalone standardy jakościowe należy rozumieć rzeczy bądź usługi znormalizowane, spełniające przeciętne wymagania stawiane dla danego asortymentu (grupy towarowej). Warunek powszechnej dostępności i ustalonych standardów jakościowych wyklucza możliwość zastosowania trybu zapytania o cenę przy zamawianiu dostaw bądź usług nietypowych, realizowanych przez niewielką liczbę podmiotów, nieznormalizowanych, trudno porównywalnych z uwagi na posiadane różnorodne cechy jakościowe.

Uchwały KIO

Znajduje to potwierdzenie w uchwale Krajowej Izby Odwoławczej (KIO) z 3 stycznia 2012 r. sygn. akt: KIO/KD 104/11, gdzie Izba uznała, iż tryb zapytania o cenę nie może być wykorzystywany do nabywania towarów lub usług specjalistycznych, nie może być stosowany do zamówień na nietypowe usługi, wymagające szczególnych kwalifikacji bądź usługi wyjątkowego zastosowania. Brak wymogu posiadania uprawnień do wykonywania wskazanych zadań nie świadczy o tym, że do ich wykonywania nie jest potrzebna specjalistyczna wiedza wykluczająca zakwalifikowanie, że są one powszechnie dostępne.

W uchwale z 28 września 2011 r. sygn. akt: KIO/KD 74/11 Krajowa Izba Odwoławcza zdefiniowała użyte w ustawie Prawo zamówień publicznych pojęcie "powszechnej dostępności".

W sprawie objętej wskazaną uchwałą zamawiający argumentował spełnienie przesłanek powszechnością usług, które były przedmiotem zamówienia (usługi szkoleniowe) wskazując na wielość podmiotów na rynku, które mogą świadczyć tego typu usługi. Jednakże Izba zauważa, że zamawiający utożsamia przesłankę »powszechnej dostępności« z »powszechnością występowania«. Pojęcia te nie są w ocenie Izby równoważne. Fakt, iż istnieje wiele podmiotów na danym rynku oferujących swoje usługi określonego rodzaju nie oznacza (powszechność występowania), że każdy potencjalnie zainteresowany pozyskaniem danej usługi będzie mógł ją bez problemu uzyskać (powszechna dostępność).

Usługi szkoleniowe

W przypadku usług szkoleniowych określenie standardów jakościowych jest utrudnione, gdyż jakość szkolenia zależy od wiedzy i umiejętności jej przekazania przez konkretnego trenera. Ponadto nie sposób utożsamiać standardów jakościowych ze standardami czy wymaganiami przepisów prawa. Standardy jakościowe muszą określać istnienie minimalnego akceptowanego rezultatu jaki świadczona usługa ma zapewnić.

W zakresie usług szkoleniowych brak jest jednolitych standardów świadczenia takiej usługi. Jedynie usługi technicznej pomocy finansowej można uznać, że posiadają określone wymagania prawne dotyczące sposobu dokumentowania operacji finansowych, jednakże w zakresie tych usług wymagane jest posiadanie określonych kwalifikacji przewidzianych wymogami prawa, co ograniczając konkurencję również wpływa na brak możliwości udzielenia zamówienia w tym zakresie w trybie zapytania o cenę.

Zastosowanie trybu zapytania o cenę do zamówień współfinansowanych ze środków UE może doprowadzić do nałożenia korekt finansowych z tytułu zastosowania niewłaściwego trybu udzielenia zamówienia publicznego

Edyta Partyn