Rozwiązania emerytalne dla rolników

Od 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2017 r. osoby ubezpieczone w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) będą mogły skorzystać z wcześniejszej emerytury rolniczej zgodnie z obowiązującymi obecnie przepisami. Spowoduje to, że do 31 grudnia 2017 r. ulegnie zwiększeniu różnica pomiędzy wiekiem emerytalnym osób ubezpieczonych w ZUS a tym uprawniającym do ubiegania się o wcześniejszą emeryturę rolniczą. W konsekwencji rolnikom w wieku o 5 lat niższym od emerytalnego część uzupełniająca świadczenia będzie zmniejszona o 25 proc. emerytury podstawowej.

Osoby ubiegające się o wcześniejszą emeryturę muszą jednak udowodnić, że faktycznie nie prowadzą już gospodarstwa rolnego. Bywają z tym problemy. Zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej jest jednak niezbędnym warunkiem przyznania prawa do emerytury rolniczej w obniżonym wieku emerytalnym. Zgodnie z art. 28 ust. 4 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 50, poz. 291 z późn. zm) uznaje się, że osoba ubiegająca się o emeryturę faktycznie zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani ona, ani jej małżonek nie są właścicielami (współwłaścicielami) lub posiadaczami gospodarstwa rolnego.

Koniec gospodarzenia

Definicja takiego gospodarstwa została zawarta w ustawie z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 136, poz. 969 z późn. zm.). Zgodnie z nią za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha fizyczny lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej lub osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. Jeżeli zatem w posiadaniu osoby ubiegającej się o wcześniejszą emeryturę będzie pozostawać gospodarstwo rolne o podanej wyżej powierzchni i nie zajdą okoliczności wskazane w art. 28 ust. 4 pkt. 1 - 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, musi ona liczyć się z tym, że nie otrzyma w pełnej wysokości emerytury lub renty rolniczej bądź nie uzyska prawa do emerytury rolniczej w obniżonym wieku emerytalnym.

Różne formy zbycia

KRUS przy ocenie, czy nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej (a w konsekwencji czy istnieje możliwość wypłaty części uzupełniającej świadczenia emerytalno-rentowego bądź uzyskania prawa do emerytury rolniczej w obniżonym wieku), stosuje się do art. 28 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zasadą jest, że chcąc spełnić warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, ubezpieczony powinien przenieść własność i posiadanie gospodarstwa rolnego na inną osobę.

Najczęściej spotykanymi formami przeniesienia własności gospodarstwa rolnego są:

● umowa darowizny - w tej formie właściciel gospodarstwa rolnego przenosi nieodpłatnie na rzecz obdarowanego własność i posiadanie gospodarstwa rolnego,

● tzw. umowa o dożywocie - właściciel gospodarstwa rolnego przenosi własność gospodarstwa rolnego i zapewnia sobie pomoc i opiekę (dożywotnie utrzymanie) od osoby, która przejmuje to gospodarstwo,

● umowa sprzedaży - właściciel gospodarstwa rolnego przenosi jego własność na nabywcę, a ten płaci za nie uzgodnioną cenę.

Osoba spełniająca warunki dotyczące wieku oraz posiadająca odpowiednie okresy ubezpieczenia, która nie chce trwale pozbyć się gospodarstwa rolnego, spełni warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli wydzierżawi gospodarstwo rolne innej osobie fizycznej lub prawnej. Aby umowa dzierżawy mogła stanowić podstawę do przyjęcia, że ubezpieczony zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, musi być jednak zawarta co najmniej na 10 lat.

Warunki do spełnienia

● ukończy 55 lat w przypadku kobiet albo 60 lat w przypadku mężczyzn

● udowodni podleganie ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 30 lat oraz

● zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej.

Powyższe warunki muszą być spełnione łącznie.

Bożena Wiktorowska

bozena.wiktorowska@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 3 ustawy z 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r., poz. 637).