Jak ustalić wysokość odszkodowania

Czytelnikowi wywłaszczono działkę rolną pod budowę zbiornika przeciwpowodziowego. Nie zgadza się on jednak z wysokością naliczonego mu odszkodowania. Uważa, że przy ustaleniu wartości wywłaszczonego gruntu starosta powinien uwzględnić również kopaliny (pokłady żwiru), które przy posiadaniu koncesji mogłyby być wydobywane. Czy wartość tych złóż należało wziąć pod uwagę przy ustalaniu wartości gruntu?

Przy określaniu wartości nieruchomości położonych na złożach kopalin nie uwzględnia się ich wartości. Nie stanowią one części składowej gruntu rolnego zgodnie z art. 143 kodeksu cywilnego. Samo to, że istnieje możliwość wydobywania danego rodzaju kopalin metodą odkrywkową, nie stanowi zaś dostatecznego uzasadnienia do uznania ich za część składową nieruchomości.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 marca 2012 r. (I OSK 482/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl) wyjaśnił, że w myśl art. 134 ust. 1 - 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej: ustawa) przy określaniu wartości rynkowej nieruchomości uwzględnia się w szczególności jej rodzaj, położenie, sposób użytkowania, przeznaczenie, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan nieruchomości oraz aktualnie kształtujące się ceny w obrocie nieruchomościami. Wartość rynkową nieruchomości określa się przy tym według aktualnego sposobu jej użytkowania, jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, nie powoduje zwiększenia jej wartości. Czynnikami mającymi wpływ na określenie rynkowej wartości nieruchomości są zatem m.in. jej przeznaczenie oraz sposób użytkowania.

NSA podkreślił, że art. 134 ust. 1 - 3 ustawy nie wskazuje dopuszczalności uwzględniania przy wycenie możliwego przeznaczenia lub możliwego sposobu użytkowania, lecz aktualne przeznaczenie i aktualny sposób użytkowania. Niewydobywanie przez czytelnika kruszywa, jak również nieokreślenie dla jego nieruchomości przeznaczenia na cele jego wydobycia wyklucza możliwość uwzględnienia tych okoliczności do określenia wartości nieruchomości i w konsekwencji do ustalenia wysokości odszkodowania.

Leszek Jaworski

dgp@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 134 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 z późn. zm.).