Uczennica powinna otrzymać pomoc specjalną od prezesa ZUS

Ucząca się pełnoletnia osoba pozbawiona wsparcia ze strony rodziców, gdyż ojciec jest nieznany, a matka nie żyje, nie ma prawa do renty rodzinnej w drodze wyjątku przyznawanej przez prezesa ZUS. Tak wynika z art. 83 ust. 1 ustawy 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.).

Przepis ten stanowi, że prawo do renty rodzinnej specjalnej ma osoba, która nie może otrzymać zwykłej renty rodzinnej, bo zmarły rodzic w chwili śmierci nie spełniał warunków prawnych do nabycia prawa do emerytury lub świadczenia z tytułu niezdolności do pracy. Ponadto specjalną pomoc może dostać ta osoba, która ze względu na zły stan zdrowia lub wiek nie może podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym, a jednocześnie nie ma niezbędnych środków utrzymania. Zatem ubezpieczony, który ma 18 lat, jest zdrowy i może iść do pracy, nie otrzyma renty rodzinnej specjalnej.

Zdaniem rzecznika praw obywatelskich (RPO), taka osoba powinna otrzymać świadczenie specjalne. Granica wieku uprawniająca do niego powinna być taka sama, jak w przypadku zwykłej renty rodzinnej. To pierwsze świadczenie powinna dostać zatem również osoba ucząca się, ale pobierałaby je nie dłużej niż do momentu ukończenia 25 lat.

- Rygorystyczne wymogi wynikające z art. 83 ust. 1 powodują, iż kontynuowanie nauki i trudna sytuacja materialna pozbawionego opieki rodziców młodego człowieka nie są wystarczającym uzasadnieniem do przyznania świadczenia w drodze wyjątku - mówi prof. Irena Lipowicz, RPO.

Zatem treść przepisu art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS może prowadzić do zdezaktywizowania zawodowego młodych ludzi z racji nieukończenia szkoły i niemożności zdobycia wykształcenia. Samo tylko osiągnięcie pełnoletniości przez osobę uczącą się nie daje jej jakichkolwiek realnych możliwości podjęcia pracy zarobkowej, a szanse podjęcia zatrudnienia przez osobę legitymującą się jedynie wykształceniem podstawowym w obecnych realiach rynku pracy są jedynie teoretyczne.

Prawo do renty od prezesa ZUS ma osoba, która nie może dostać renty rodzinnej

Paweł Jakubczak

pawel.jakubczak@infor.pl