Czy woźnego urzędu gminy można awansować na urzędnika

Stosownie do art. 4 ust. 2 ustawy z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 223, poz. 1458 z późn. zm.; dalej - u.p.s.) pracownicy samorządowi są zatrudniani na stanowiskach:

1) urzędniczych, w tym kierowniczych stanowiskach urzędniczych;

2) doradców i asystentów;

3) pomocniczych i obsługi.

Zatrudnianie pracowników na wolnych stanowiskach urzędniczych, w tym na kierowniczych stanowiskach urzędniczych, odbywa się w drodze naboru kandydatów, który powinien być otwarty i konkurencyjny (art. 11 ust. 1 u.p.s.). Ustawa przewiduje jednak instytucję tzw. awansu wewnętrznego, polegającą na możliwości obsadzenia wolnego stanowiska urzędniczego z pominięciem procedury naboru. Jak bowiem czytamy w art. 20 u.p.s., pracownik samorządowy, który wykazuje inicjatywę w pracy i sumiennie wykonuje swoje obowiązki, może zostać przeniesiony na wyższe stanowisko.

W świetle powołanych przepisów pojawił się problem, czy ten tryb obsadzania wolnych stanowisk urzędniczych jest dostępny dla wszystkich pracowników, czy też awans wewnętrzny może obejmować jedynie kadrę urzędniczą. Kwestia ta stała się przedmiotem interpelacji złożonej przez posła Bogdana Rzońcę pod adresem Ministerstwa Cyfryzacji i Administracji (pismo z 18 stycznia 2012 r., znak SPS-023-953/12). Bo to, że pracownicy ci mogą być zatrudnieni na stanowiskach urzędniczych, a nawet na kierowniczych stanowiskach urzędniczych, w trybie naboru, jest bezsporne.

Odpowiadając na powyższą interpelację ,MAiC zajęło następujące stanowisko: "(...) ustawa z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (...) różni się w kwestiach dotyczących naboru na wolne stanowiska urzędnicze (w tym wolne kierownicze stanowiska urzędnicze) od regulacji zawartych w ustawie z 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (...), zostały bowiem wprowadzone rozwiązania mające na celu uelastycznienie zasad naboru poprzez m.in. umożliwienie przeniesienia pracownika samorządowego danej jednostki na wyższe stanowisko w drodze awansu wewnętrznego. (...) Zastosowanie instytucji awansu wewnętrznego jest możliwe, niemniej jednak wyłącznie w ramach stanowisk o charakterze urzędniczym. A contrario każda ewentualna próba przeniesienia pracownika samorządowego zatrudnionego na stanowisku nieurzędniczym na stanowisko o charakterze urzędniczym może zostać oceniona, w świetle obowiązujących reguł prawnych, jako próba obejścia przewidzianej prawem procedury naboru, a w konsekwencji również służby przygotowawczej unormowanej w art. 19 analizowanej pragmatyki (...)". W świetle powyższego, według opinii resortu administracji i cyfryzacji należy zanegować możliwość awansowania na stanowisko urzędnicze (obsadzane co do zasady w drodze naboru) pracownika zatrudnionego na stanowisku z kategorii stanowisk doradców i asystentów oraz pomocniczych i obsługi (stanowisk nieurzędniczych, wobec których ustawodawca nie przewiduje procedury naboru).

Niezależnie od tego, co się sądzi o dopuszczalności stosowania innych (pozajęzykowych) metod wykładni, uznać należy jej prymat, a nawet wyłączność, jeżeli wynik wykładni nie budzi wątpliwości. W przypadku art. 20 u.p.s. zwrot "pracownik samorządowy" jest jednoznaczny - obejmuje wszystkie osoby zatrudnione na stanowiskach, o których mówi art. 4 ust. 2 u.p.s. Żaden inny przepis tej ustawy nie wskazuje na to, że ustawodawca zamierzał zamknąć osobom zatrudnionym na stanowiskach doradców i asystentów oraz pomocniczych i obsługi tę drogę kariery zawodowej. Nic takiego nie wynika też z uzasadnienia projektu ustawy. Stąd, w moim przekonaniu, jeżeli pracownik samorządowy niebędący urzędnikiem spełnia kryteria określone w art. 20, jak również wymagania kwalifikacyjne obowiązujące na obsadzanym stanowisku urzędniczym (kierowniczym stanowisku urzędniczym), to może w tym trybie awansować.

@RY1@i02/2012/071/i02.2012.071.08800020d.802.jpg@RY2@

Andrzej Szewc, prof. WSEiA w Bytomiu radca prawny

Andrzej Szewc

prof. WSEiA w Bytomiu radca prawny