Jeśli strona zmarła w trakcie postępowania, organ je zawiesza

W postępowaniu o środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia mogącego jedynie potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko ustalenie kręgu osób mających status strony postępowania, nie może nastąpić przed przesądzeniem obowiązku sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Burmistrz miasta K. zawiesił z urzędu na podstawie art. 97 par. 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) postępowanie prowadzone z wniosku F. A.-M. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie biogazowni o mocy 1, 380 MW. Wskazał, że we wniosku wszczynającym postępowanie i dołączonej do niego Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia znajdują się dane o emisjach zapachowych biogazowni. Dlatego włączono do kręgu stron postępowania właścicieli działek znajdujących się w promieniu do 500 m od inwestycji. Ustalone strony zawiadomiono o wszczęciu postępowania poprzez obwieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej oraz w drodze indywidualnych zawiadomień. W trakcie doręczania korespondencji uzyskano informację o śmierci kilku stron. Podjęto próby ustalenia spadkobierców, lecz nie wszystkie okazały się skuteczne.

F. A.-M. złożyła zażalenie, w którym wskazała, że organ bezpodstawnie zawiesił postępowanie przyjmując, iż zmarłe strony, a obecnie ich spadkobiercy, mają interes prawny w sprawie, uzasadniający przyznanie statusu strony postępowania. W sposób nieuzasadniony wyznaczono obszar oddziaływania inwestycji w promieniu do 500 m od terenu inwestycji, mimo że ryzyko nadmiernej emisji substancji zapachowych oraz hałasu jest minimalne, a przedsięwzięcie może oddziaływać wyłącznie na nieruchomości bezpośrednio sąsiadujące. Bezpodstawnie zastosowano tryb indywidualnego doręczenia, mimo że art. 74 ust. 3 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 199, poz. 1227 z późn.zm.; dalej: ustawa) wskazuje na konieczność zastosowania art. 49 k.p.a. i dokonania powiadomienia przez publiczne ogłoszenie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. F. A.-M. złożyła skargę do sądu administracyjnego, a organ wniósł o jej oddalenie.

WSA uwzględnił skargę. Dla zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 par. 1 pkt 1 k.p.a. bezsporna musi być kwestia statusu strony zmarłej osoby, oraz tego, że jej zgon nastąpił po wszczęciu postępowania administracyjnego. Dokumentem stwierdzającym śmierć osoby jest akt zgonu sporządzony przez kierownika urzędu stanu cywilnego. Organ przed zawieszeniem postępowania nie przeprowadził w sposób właściwy postępowania wyjaśniającego kwestię daty zgonu osób, śmierć których uznał za przeszkodę w kontynuowaniu postępowania. Okoliczność śmierci tych osób przyjął bowiem na podstawie adnotacji doręczyciela na dowodach doręczenia przesyłek.

Zakreślenie przez organ granic oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko promieniem 500 m od terenu inwestycji nastąpiło na etapie poprzedzającym przesądzenie potrzeby sporządzania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko biogazowni. Objęta wnioskiem inwestora biogazownia jest kwalifikowana jako przedsięwzięcie jedynie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Dopiero stwierdzenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (w przypadku inwestycji zaliczanych do potencjalnie znacząco oddziaływującej na środowisko) otwiera postępowanie środowiskowe z udziałem społeczeństwa.

Skoro sentencja decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, dla której nie jest przeprowadzana ocena oddziaływania na środowisko, sprowadza się do stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia takiej oceny (art. 84 ust. 1 ustawy), krąg stron takiego postępowania jest wyznaczony przez zasięg oddziaływania przedsięwzięcia określony przez inwestora. Określony przez inwestora zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko nie został w sprawie skutecznie podważony. Tym samym, zdaniem sądu, działania burmistrza K. mające za cel ustalenie kręgu stron postępowania należało uznać za przedwczesne, jako niepoprzedzone postępowaniem zmierzającym do stwierdzenia obowiązku sporządzania oceny oddziaływania na środowisko

Należy zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, że opowiedzenie się za przekraczającą 20 osób liczbą stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obligowało organ do stosowania procedury powiadamiania ich o czynnościach postępowania w drodze publicznego obwieszczenia czy ogłoszenia. Przepis art. 74 ust. 3 ustawy stanowi bowiem, że w takim przypadku stosuje się przepis art. 49 k.p.a., a nie, iż można ten przepis zastosować.

Julita Karaś-Gasparska

w Białymstoku z 28 grudnia 2011 r., II SA/Bk 607/11.

KOMENTARZ EKSPERTA

@RY1@i02/2012/052/i02.2012.052.08800080a.802.jpg@RY2@

Michał Paprocki, radca prawny, wspólnik w Kancelarii Radcowskiej Chmaj i Wspólnicy Sp. k.

Stanowiska wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 28 grudnia 2011 r. (II SA/Bk 607/11) należy uznać za trafne. Przepisy k.p.a., dopuszczając możliwość zawieszenia postępowania administracyjnego, wyraźnie stanowią, że jest to możliwe w razie śmierci strony lub jednej ze stron. Zawieszenie może zatem nastąpić wyłącznie wówczas, gdy zmarłemu służył status strony w rozumieniu k.p.a., tzn. gdy zmarłym był podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyło postępowanie albo który żądał czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Ustalenie stron postępowania może nastąpić dopiero po jego wszczęciu. W przypadku postępowania środowiskowego jego wszczęcie w odniesieniu do inwestycji zaliczanych do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko następuje dopiero w razie stwierdzenia przez organ, że należy przeprowadzić ocenę na środowisko. Wówczas postępowanie może być prowadzone z udziałem społeczeństwa, spośród którego stroną będzie każdy, kto posiada tytuł prawny do nieruchomości narażonych na oddziaływanie tego przedsięwzięcia (tak też WSA w Kielcach w wyroku z 6 sierpnia 2009 r., II SA/Ke 361/09).