Lecznicze organizacje kościelne są przedsiębiorcami

Podmioty kościelne pozbawione są zagwarantowanego prawa do prowadzenia działalności niegospodarczej, jakie mają zapisane w swoich statutach, gdy ich aktywność lecznicza prowadzona jest zgodnie z przepisami ustawy o działalności leczniczej. Na powyższy problem zwrócił uwagę rzecznik praw obywatelskich w piśmie skierowanym do ministra zdrowia, prosząc o zajęcie stanowiska w tej sprawie.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej działalność lecznicza jest regulowana w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Podmiotami leczniczymi - w myśl art. 4 tej ustawy - są m.in. fundacje i stowarzyszenia, których celem statutowym jest wykonywanie zadań w zakresie ochrony zdrowia i których statut dopuszcza prowadzenie działalności leczniczej, a także kościoły, kościelne osoby prawne lub związki wyznaniowe - w zakresie, w jakim wykonują działalność leczniczą. Zgodnie z dyspozycją art. 205 ustawy o działalności leczniczej z dniem jej wejścia w życie, niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej stają się przedsiębiorstwami podmiotów leczniczych. Niepublicznym zakładem opieki zdrowotnej jest zaś zakład opieki zdrowotnej utworzony m.in. przez Kościół lub związek wyznaniowy.

Taka konstrukcja przepisów zdaniem Caritas Polska czy Zgromadzenia Księży Marianów, którzy zgłosili się do RPO, budzi wątpliwości.

- Zdaniem wnioskodawców powołana ustawa jednostronnie obliguje m.in. podmioty kościelne do prowadzenia działalności leczniczej jako działalności gospodarczej, co w konsekwencji pozbawia je zagwarantowanego prawa prowadzenia działalności niegospodarczej jako statutowej zgodnie z ich tożsamością - wskazuje prof. Irena Lipowicz, rzecznik praw obywatelskich.

Podkreśla, że opisywane przepisy ingerują w status prawny wielu organizacji non profit, szczególnie organizacji pożytku publicznego prowadzących działalność leczniczą, oraz w status prawny kościelnych podmiotów prowadzących działalność leczniczą w ramach działalności charytatywno-opiekuńczej, będącej działalnością statutową tych podmiotów.

Powyższa kwestia była także podnoszona na posiedzeniu Rady Działalności Pożytku Publicznego, które odbyło się na początku tego roku. W jej opinii przekształcenie wszystkich usług leczniczych w działalność gospodarczą spowoduje de facto wyłączenie całej sfery usług medycznych z obszaru aktywności społecznej obywateli.

Anna Krzyżanowska

anna.krzyzanowska@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. nr 112, poz. 654 ze zm.).