Kiedy grunt podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców

Nieruchomość, na której w określonym ustawowo czasie nie rozpoczęto realizacji celu wywłaszczenia, podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego jej właściciela lub jego spadkobierców. Niedopuszczalne jest bowiem wywłaszczanie nieruchomości pod przyszłe cele. Zakaz przeznaczania nieruchomości wywłaszczonych na realizację innego celu, niż cel, który stanowił podstawę do wywłaszczenia, ma charakter względny. W razie powzięcia zamiaru użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, właściwy organ zawiadamia poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę o tym zamiarze, informując równocześnie o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Brak wniosku uprawnionego o zwrot nieruchomości w terminie trzech miesięcy od otrzymania tego zawiadomienia, upoważnia właściwy organ do przeznaczenia nieruchomości na inny cel niż wskazany w decyzji o wywłaszczeniu. Po upływie tego terminu uprawnienie o zwrot nieruchomości wygasa.

Może się jednak zdarzyć, iż w określonym ustawowo czasie nie rozpoczęto na wywłaszczonej nieruchomości realizacji celu publicznego albo też nie zrealizowano go w całości w terminie, brak również zamiaru przeznaczenia nieruchomości na inny cel. Wówczas zwrot wywłaszczonej nieruchomości może nastąpić wyłączanie wskutek aktywnego działania uprawnionych. Organ nie jest zobowiązany informować poprzedniego właściciela, że nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Nieruchomość uznaje się za zbędną, jeżeli: mimo upływu siedmiu lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu albo mimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część. Roszczenie o zwrot nieruchomości wywłaszczonej nie przysługuje, jeżeli przed 1 stycznia 1998 r. grunt został sprzedany albo ustanowiono na nim prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. W razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzedni właściciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, ustalone w decyzji odszkodowanie, a także nieruchomość zamienną, jeżeli była przyznana w ramach odszkodowania. O zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, zwrocie odszkodowania, w tym także nieruchomości zamiennej oraz o rozliczeniach z tytułu zwrotu i terminach zwrotu orzeka starosta, w drodze decyzji.

@RY1@i02/2012/047/i02.2012.047.08800050b.802.jpg@RY2@

Anna Piecuch, radca prawny, szef departamentu prawa zamówień publicznych i budowlanego, Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna

Anna Piecuch

radca prawny, szef departamentu prawa zamówień publicznych i budowlanego, Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna