W jakim przypadku nadzór nakaże inwestorowi rozbiórkę budynku

Czytelnik zgłosił nadzorowi budowlanemu zamiar przeprowadzenia robót polegających na ociepleniu betonowymi bloczkami drewnianego budynku. Zgłoszenie to zostało przyjęte przez organ budowlany bez zastrzeżeń. Nie żądano od czytelnika uzupełnienia zgłoszenia ani nie wniesiono sprzeciwu. Po wykonaniu robót nadzór budowlany stwierdził, że w istocie inwestor przystąpił do budowy nowego budynku, a nie do jego ocieplenia. Nakazano rozbiórkę całego obiektu, obejmując tym nakazem dotychczasowy budynek mieszkalny. Czy nadzór mógł zażądać rozbiórki budynku?

Obowiązek rozbiórki samowoli budowlanej jest najcięższą kara przewidzianą przez przepisy ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (dalej ustawa). W myśl art. 48 ustawy w przypadku wybudowania lub budowania obiektu budowlanego bądź jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę właściwy organ nadzoru budowlanego jest obowiązany nakazać rozbiórkę tego obiektu lub jego części.

Powyższy przepis można jednak zastosować, dopiero gdy w następstwie czynności nadzoru budowlanego nie zaistnieją przesłanki uzasadniające zalegalizowanie obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Nadzór budowlany powinien - w przedstawionej sytuacji - przed wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę wezwać inwestora do ściślejszego przedstawienia jego zamierzeń. Ewentualnie powinien wnieść sprzeciw, w razie gdyby roboty budowlane wymagały pozwolenia na budowę. Brak takiej reakcji nadzoru budowlanego powoduje, że nie może być zastosowany art. 48 ustawy, lecz w razie potrzeby należało zastosować przepisy art. 50 i art. 51 ustawy, czyli wydać postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych. Ponadto brak było podstaw prawnych do nakazania rozbiórki całego drewnianego budynku, skoro roboty budowlane obejmowały wyłącznie dokonanie jego ocieplenia. Pogląd ten potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 listopada 2011 r. (II OSK 1688/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl) wydany w podobnym stanie faktycznym.

Leszek Jaworski

leszek.jaworski@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 48, art. 50, art. 51 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 z późn. zm.).