Wniosek o zwolnienie od kosztów musi być rzetelny

Sygn. akt II GZ 640/14

z 14 października 2014 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił B. Sp. z o.o. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję głównego inspektora transportu drogowego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Wskazał, że skarżąca we wniosku powołała się na trudną sytuację finansową, spowodowaną stratą za poprzedni rok obrotowy.

Sąd na podstawie przedstawionej dokumentacji stwierdził wzrost przychodów skarżącej spółki. Wskazał, że w związku z tym nie utraciła ona płynności finansowej, ponadto regularnie pokrywa wydatki związane z prowadzeniem działalności. W ocenie sądu I instancji skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na uiszczenie kosztów sądowych, co uzasadniałoby zwolnienie jej z ich opłacenia.

Postanowienie zaskarżyła B. Sp. z o.o.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Wskazał, że zgodnie z art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stosownie do art. 246 par. 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy "wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania". Ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, która o to wnioskuje. Przedstawienie przyczyn dających podstawę do zwolnienia od kosztów sądowych oraz dowodów na ich poparcie umożliwia sądowi dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy.

NSA wskazał, że strona, wnosząc o zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów, powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. W jego ocenie spółka nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Z oświadczeń i dokumentów wynika bowiem, że prowadzi ona działalność gospodarczą, i brak jest informacji, aby utraciła płynność finansową.

Należy zatem uznać za prawidłowe stanowisko sądu I instancji wskazujące na brak możliwości oszacowania wpływów spółki z tytułu prowadzonej działalności. Z oświadczeń nie wynika, jaki przychód osiąga skarżąca oraz jaka jest wysokość ponoszonych kosztów. Na podstawie przedłożonych wyciągów z rachunku bankowego nie można stwierdzić, że spółka ponosi inne koszty niż te związane z płatnościami, m.in. na rzecz urzędu skarbowego czy ZUS. Skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Skutkiem była odmowa przyznania prawa do pomocy.

Oprac. Elżbieta Pawluk vel Kiryczuk