NSA o przekształceniu samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej w spółkę kapitałową

Sygn. akt II OSK 1373/14

z 7 lipca 2014 r.

Wojewoda śląski stwierdził nieważność uchwały Sejmiku Województwa Śląskiego w sprawie wyrażenia zgody na przekształcenie Szpitala C. w S. w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością ze stuprocentowym udziałem województwa śląskiego. Uznał, że jest sprzeczna z art. 75 pkt 2 ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 217; dalej: u.d.l.). Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 75 u.d.l. organem dokonującym przekształcenia samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej w spółkę kapitałową jest organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego. Tym samym nie przewidziano udziału organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego w tych działaniach.

Zarząd Województwa Śląskiego zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Ten uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze. Sąd podkreślił, że uchwała nie jest aktem dokonującym przekształcenia samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej w spółkę kapitałową, a jedynie aktem wyrażającym zgodę na dokonanie takiego przekształcenia. Zgoda taka umożliwia organowi wykonawczemu dokonanie przedmiotowego przekształcenia. Nie obliguje go jednak do dokonania tej czynności.

Od tego wyroku wojewoda śląski wniósł skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny uznał ją za zasadną, dlatego uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Usprawiedliwiony jest zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 18 pkt 19 lit. f ustawy o samorządzie województwa w związku z art. 75 pkt 2 u.d.l., polegającego na uznaniu, że do dokonania przekształcenia SPZOZ w spółkę wymagane jest uzyskanie wcześniejszej zgody sejmiku województwa. W obowiązującym stanie prawnym nie może budzić wątpliwości, że organem dokonującym przekształcenia samorządowego SPZOZ jest organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego (wójt, burmistrz, prezydent miasta, zarząd powiatu albo zarząd województwa). Organ stanowiący województwa (sejmik) nie może więc przypisać sobie takich kompetencji, i to pomimo istnienia ogólnego uregulowania w art. 18 pkt 19 lit. f ustawy o samorządzie województwa. Zasady przekształcania SPZOZ w spółkę kapitałową, ściśle określone w art. 70-82 u.d.l., nie przewidują uprawnienia do podjęcia przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego (radę gminy, powiatu albo sejmik) uchwały w przedmiocie przekształcenia samorządowego SPZOZ. Uprawnień takich nie można domniemywać, gdyż prowadziłoby to do naruszenia zasady praworządności.

W ustawie o działalności leczniczej nie ma przepisu całkowicie wyłączającego w tym przypadku zastosowanie art. 18 pkt 19 lit. f ustawy o samorządzie województwa. Jednak ustawa o działalności leczniczej reguluje tę kwestię w sposób odmienny i wskazuje jednoznacznie organ właściwy do przekształcenia. W efekcie nie może to może świadczyć o dopuszczalności podejmowania przez organ stanowiący jakiejkolwiek uchwały w przedmiocie przekształcenia, w tym uchwały o wyrażeniu zgody na przekształcenie konkretnego SPZOZ. Jedynie w przypadku określonym w art. 73 ust. 2 (przekształcenie SPZOZ mających różne podmioty tworzące będące jednostkami samorządu terytorialnego w jedną spółkę) dla zawarcia przez podmioty tworzące porozumienia wymagane jest podjęcie uchwał organów stanowiących tych jednostek. Jest to jednak wyraźnie i jednoznacznie określone w art. 74 ust. 1 u.d.l.

Oprac. Leszek Jaworski