Na deregulacji zawodów intratnego biznesu nie zrobimy

Druga transza deregulacji zawodów weszła w życie 10 sierpnia br. Tym razem poszerzony został dostęp do wybranych zawodów finansowych, jak doradca podatkowy czy usługowe prowadzenie ksiąg rachunkowych. Wielu przedsiębiorców zastanawia się nad możliwością założenia firmy świadczącej usługi w obszarach objętych deregulacją. Jednak chociaż ustawa z 9 maja 2014 r. o ułatwieniu dostępu do wykonywania niektórych zawodów regulowanych (Dz.U. z 2014 r. poz. 768) znosi wiele barier formalnych dla osób chcących spróbować swoich sił - to w praktyce osiągnięcie sukcesu wcale nie będzie takie proste. O zagrożeniach nie mówi się w mediach tak chętnie, jak o korzyściach.

Lepsi i gorsi

Istotnym problemem osób, które chcą zawodowo wykonywać czynności z zakresu doradztwa podatkowego, może okazać się wprowadzone rozróżnienie podmiotów. Osoby, które nie zostaną wpisane na listę doradców podatkowych, mogą świadczyć usługi jedynie w ograniczonym zakresie. Mają prawo zarejestrować działalność gospodarczą, a potem udzielać pomocy podatnikom w prowadzeniu ewidencji do celów podatkowych czy też do sporządzania zeznań i deklaracji podatkowych.

Nadal jednak reprezentowanie podatników w postępowaniach administracyjnych, sądowoadministracyjnych i egzekucyjnych jest zarezerwowane dla osób, które uzyskały wpis na listę doradców podatkowych, prowadzoną przez samorząd zawodowy. Ustawodawca uzasadniał, że takie ograniczenie jest niezbędne ze względu na to, że te czynności wiążą się "z wchodzeniem w stałe interakcje z władzą publiczną i często pociągają za sobą nieodwracalne skutki dla podmiotu reprezentowanego".

Takie rozwiązanie prawne w praktyce może spowodować, że na rynku wykształcą się dwie kategorie podmiotów oferujących doradztwo podatkowe. Osoba, która nie przejdzie procesu weryfikacji umiejętności i nie odbędzie wymaganej praktyki, co prawda może od teraz wejść na rynek, ale zakres usług przez nią oferowanych będzie węższy niż zakres usług oferowanych przez osoby wpisane na listę doradców podatkowych.

- Brak możliwości zaproponowania pełnego pakietu usług nie skazuje z góry na porażkę działalności gospodarczej tych osób, które zdecydują się skorzystać z deregulacji. Już dziś bowiem część doradców skupia się na czymś innym niż występowanie przed sądami w imieniu klientów - mówi Magdalena Zasiewska, dyrektor w dziale prawnopodatkowym w PwC.

Dodaje, że mając ograniczone możliwości działania, wiele firm może nie przetrwać starcia z konkurencją, która oferuje pełną paletę usług. Jeśli nawet im to się uda, to ich dochody będą zapewne niższe.

- Doradca bez uprawnień do występowania przed organami zazwyczaj okazuje się na rynku mniej konkurencyjny. Zaufanie do takiego doradcy może być mniejsze, bo on ma prawo udzielić porady, ale już nie będzie mógł bronić swojego stanowiska przed organami - tłumaczy Zasiewska.

Eksperci studzą entuzjazm osób, które chcą skorzystać z możliwości, jakie daje deregulacja, również dlatego, że rynek doradztwa podatkowego jest niezwykle specyficzny. W przeciwieństwie do wielu branż tu cena wcale nie jest kryterium decydującym dla klientów.

- Doradcy podatkowi, którzy nie będą legitymować się państwowym potwierdzeniem swoich umiejętności, mogą zostać negatywnie ocenieni przez rynek. Proszę pamiętać, że błąd doradcy podatkowego może być dla klienta niezwykle kosztowny. Jeżeli się pomyli, to konsekwencje tego poniesie klient. Dlatego ci ostatni mogą chętniej zwracać się do tych doradców, których wiedza jest udokumentowana i którzy odbyli praktykę - wyjaśnia Magdalena Zasiewska.

Pytani przez nas eksperci sugerują więc osobom zastanawiającym się nad zawodowym zajmowaniem się doradztwem, by wybrali tradycyjną drogę dostania się do zawodu, czyli zdali państwowy egzamin wiedzy oraz odbyli praktykę zawodową. Ta ostatnia w ramach ustawy deregulacyjnej została skrócona z roku do sześciu miesięcy. Co więcej: pytania i zagadnienia zarówno do części pisemnej, jak i ustnej egzaminu są publicznie dostępne na stronie internetowej Ministerstwa Finansów.

- Czasem więc lepiej poświęcić trochę czasu i zdobyć większe doświadczenie oraz dobrze udokumentować swoje umiejętności, zamiast od razu korzystać z możliwości, jakie daje deregulacja, i szybko wchodzić na rynek - zachęca Zasiewska.

Drogie ubezpieczenia

Trudności mogą mieć również osoby, które chcą się zająć usługowym prowadzeniem ksiąg rachunkowych. Wykonujący taką działalność nie muszą już uzyskiwać certyfikatu księgowego wydawanego do tej pory przez Ministerstwo Finansów. Wystarczy, że mają pełną zdolność do czynności prawnych oraz nie były karane za przestępstwa, głównie gospodarcze. Dodatkowym wymogiem jest obowiązek posiadania ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej. I to właśnie wypełnienie tego ostatniego kryterium może okazać się problematyczne.

- W sytuacji gdy dany zawód jest dostępny dla każdego, a więc nie wiadomo, czy dana osoba ma kwalifikacje, bo nikt ich nie zweryfikował, naturalne jest, że istnieje ryzyko wzrostu stawek ubezpieczeniowych dla podmiotów prowadzących biura rachunkowe - zauważa Magdalena Zasiewska.

Firmy ubezpieczeniowe już rozważają podwyżki. Agnieszka Wtorkowska, główny specjalista ds. ubezpieczeń odpowiedzialności cywilnej w Allianz Polska, tłumaczy, że podwyższone wymogi sprawiały, że na rynek nie dostawały się podmioty niekompetentne. Po zmianach deregulacyjnych ryzyko po stronie ubezpieczycieli wzrasta.

- W nowym stanie prawnym wymóg uzyskania certyfikatu księgowego zostaje zniesiony, a czynności z zakresu usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych mogą wykonywać osoby nieposiadające praktyki w księgowości. Z dużym prawdopodobieństwem przełoży się to na cenę ubezpieczenia oferowanego tej grupie zawodowej - podkreśla Agnieszka Wtorkowska.

Wyższe stawki wpłyną na zwiększenie kosztów startu działalności, co również muszą uwzględnić osoby planujące wejście na rynek. Podobny problem związany z cenami polis może wystąpić w przypadku doradztwa podatkowego, które zgodnie z art. 44 ustawy z 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 41, poz. 213 ze zm.) również jest objęte obowiązkiem posiadania ubezpieczenia OC.

Podobnie jak w przypadku doradztwa podatkowego również na rynku usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych nie zawsze wygrywa się ceną, co oznacza, że osoby, które nie będą legitymowały się odpowiednią wiedzą, zostaną z tego rynku wypchnięte.

Jak widać, ograniczenie barier formalnych nie oznacza, że nie jest potrzebna odpowiednia wiedza. Chce o tym przypominać Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, które przygotowało specjalny certyfikat dla osób zajmujących się usługowym prowadzeniem ksiąg rachunkowych.

Jedna kancelaria, wiele usług

Ograniczenia, które pojawiają się w odniesieniu do indywidualnej działalności gospodarczej zarówno z zakresu doradztwa podatkowego, jak i prowadzenia ksiąg rachunkowych, występują również w sytuacji, gdy ktoś chce uruchomić biuro świadczące usługi zarówno w obszarze podatków, jak i księgowości. Zwykły przedsiębiorca, który nie jest wpisany na listę doradców podatkowych, może w swojej firmie oferować usługowe prowadzenie ksiąg rachunkowych oraz opisane na wstępie okrojone doradztwo podatkowe. Jeśli chciałby zarabiać na oferowaniu pełnej obsługi z obszaru podatkowego, nie wystarczy, że zatrudni licencjonowanego doradcę podatkowego. Sam musi zdobyć takie uprawnienia.

8959 osób figuruje na liście doradców podatkowych

OPINIA EKSPERTA

@RY1@i02/2014/155/i02.2014.155.21500030b.803.jpg@RY2@

Mariusz Korzeb doradca podatkowy i ekspert Pracodawców RP

Deregulacja zniosła wiele barier formalnych dla osób chcących wykonywać zawody finansowe. Jakość świadczonych przez nie usług zweryfikuje rynek. Może się to okazać trudnym doświadczeniem dla wielu osób, które postanowią wykorzystać możliwości wynikające z deregulacji i zostać doradcą podatkowym bez formalnej weryfikacji umiejętności.

Trudniej będzie im zdobyć zaufanie przedsiębiorców, którzy korzystając z usług doradców, oczekują od nich ochrony zarówno finansowej, jak i prawnej. W grę wchodzi bowiem duża odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe. Nic więc dziwnego, że światowi biznesu zależy, by korzystać z pomocy doradców legitymujących się formalnie potwierdzonymi umiejętnościami, bo to w dużym stopniu gwarantuje im otrzymanie usługi wysokiej jakości. W sytuacji gdy na rynku funkcjonuje wiele uznanych firm doradztwa podatkowego, których przedstawiciele nie tylko mają duże doświadczenie, ale dodatkowo ich wiedza została pozytywnie potwierdzona państwowym egzaminem, prawdopodobieństwo nawiązania współpracy przez osoby dopiero wchodzące na rynek i omijające proces pełnej weryfikacji będzie niewielkie.

Piotr Pieńkosz

piotr.pienkosz@infor.pl