Radny nie może być dyrektorem szkoły, ale tylko w swojej gminie lub powiecie

Nie, ponieważ zakazane jest łączenie mandatu radnego z pełnieniem funkcji kierownika gminnej jednostki organizacyjnej oraz jego zastępcy. Do zadań własnych gmin należy zakładanie i prowadzenie publicznych przedszkoli (w tym z oddziałami integracyjnymi), przedszkoli specjalnych oraz innych form wychowania przedszkolnego, szkół podstawowych oraz gimnazjów (wraz z oddziałami integracyjnymi). W tym wypadku organem prowadzącym szkołę jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Niewątpliwie szkoła podstawowa jest gminną jednostką organizacyjną.

Powyższy zakaz nie obowiązuje jednak radnego, który miałby objąć funkcję kierownika powiatowej (wojewódzkiej) jednostki organizacyjnej oraz jego zastępcy. Powiatową jednostką organizacyjną jest m.in. szkoła podstawowa specjalna i gimnazjum specjalne, szkoła ponadgimnazjalna, w tym z oddziałami integracyjnymi, szkoła sportowa i mistrzostwa sportowego. Natomiast wojewódzką jednostką organizacyjną jest szkoła o znaczeniu regionalnym lub ponadregionalnym. Ważne jest, że wspomniany zakaz dotyczy sytuacji, gdy radny sprawuje mandat w danej gminie i miałby pełnić funkcję kierownika lub jego zastępcy w jednostce organizacyjnej, utworzonej przez tę właśnie gminę.

Do złamania zakazu dojdzie nie tylko w przypadku nawiązania z radnym umowy o pracę, lecz także w sytuacji świadczenia przez niego pracy w ramach zatrudnienia typu niepracowniczego oraz wówczas, gdy radny funkcję kierownika gminnej jednostki organizacyjnej (w tym jego zastępcy) będzie sprawował np. społecznie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 kwietnia 2000 r., sygn. akt II SA 2253/99, Prawo Pracy 2000/9/42).

Jeżeli radna jednak obejmie funkcję kierownika lub jego zastępcy w gminnej jednostce organizacyjnej, to jej mandat z mocy prawa wygaśnie. Stwierdza to rada gminy w drodze uchwały. Do obecnej kadencji stosuje się procedurę określoną w ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (por. np. wyrok NSA z 26 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 414/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podstawa prawna

Art. 24a ust. 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.). Art. 5 ust. 5 i 5b ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.). Art. 190 ust. 1 pkt 2a ustawy z 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 176, poz. 1190).

W trakcie kadencji radnej gminy, będącej dyrektorem gimnazjum, jej mąż został powołany na stanowisko zastępcy burmistrza. Czy ta sytuacja powoduje jakieś konsekwencje?

Nie. Po pierwsze radna gminy może pełnić funkcję dyrektora w powiatowej jednostce organizacyjnej, jaką jest gimnazjum. Po drugie organem prowadzącym szkołę jest powiat, a nie gmina. Zatem wszystkie kompetencje w stosunku do tej placówki będzie wykonywała albo rada powiatu, jego zarząd. Należy zwrócić uwagę, że nawet w sytuacji, gdyby była to radna powiatu, pełniąca funkcję kierownika gminnej jednostce organizacyjnej, a zastępcą burmistrza byłby jej mąż, to nie ma zastosowania art. 26 ustawy o pracownikach samorządowych. Zgodnie z jego treścią małżonkowie oraz osoby pozostające ze sobą w stosunku pokrewieństwa do drugiego stopnia włącznie lub powinowactwa pierwszego stopnia oraz w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli nie mogą być zatrudnieni w jednostkach organizacyjnych, jeżeli powstałby między tymi osobami stosunek bezpośredniej podległości służbowej. W tym przypadku nie występuje taka podległość. Wystąpiłaby, gdyby mąż szefa placówki był burmistrzem. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym do zadań wójta należy zatrudnianie i zwalnianie kierowników gminnych jednostek organizacyjnych. Ponadto przepisy nie przewidują konsekwencji za naruszenie zakazu.

Podstawa prawna

Art. 26 ustawy z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 223, poz. 1458 ze zm.). Art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.).

@RY1@i02/2014/117/i02.2014.117.08800090a.802.jpg@RY2@

Leszek Jaworski prawnik specjalizujący się w prawie administracyjnym

Leszek Jaworski

prawnik specjalizujący się w prawie administracyjnym