Sąd Apelacyjny o zatrzymaniu wadium

Pozwany (...) w B. ogłosił przetarg na świadczenie usług przygotowania i dostarczania posiłków dla pacjentów. Powódka (...) w W. złożyła ofertę oraz wniosła wadium. Pozwany wezwał ją w trybie ustawy - Prawo zamówień publicznych do wyjaśnienia rozbieżności w złożonej ofercie oraz do złożenia wyjaśnień i złożenia brakujących dokumentów. Wyznaczył w tym celu dwudniowy termin.

Powódka poprosiła o wydłużenie terminu. Wskazywała, że z powodu udziału w wielu postępowaniach przetargowych nie ma możliwości skompletowania dokumentacji i udzielenia wyczerpującej odpowiedzi w wyznaczonym czasie. Pozwany nie uwzględnił prośby. Zawiadomił powódkę o wyborze innej firmy oraz o wykluczeniu i odrzuceniu jej oferty. Poinformował też o zatrzymaniu wadium z odsetkami na podstawie z art. 46 ust. 4a p.z.p.

Powódka wniosła pozew, w którym domagała się zasądzenia od pozwanego kwoty stanowiącej równowartość zatrzymanego wadium. Sąd okręgowy oddalił powództwo. Wskazał, że wszystkie braki miały charakter usuwalny i dlatego zasadne było wszczęcie procedury ich uzupełnienia, zgodnie z art. 26 ust. 3 p.z.p. Gdyby powódka uzupełniła w terminie braki, jej oferta nie zostałaby odrzucona. W konkluzji sąd uznał, że zostały spełnione przesłanki zatrzymania wadium, stosownie do treści art. 46 ust. 4a p.z.p.

Powódka zaskarżyła wyrok.

Sąd apelacyjny uwzględnił apelację. Podkreślił, że zgodnie z art. 26 ust. 3 p.z.p. zamawiający ma obowiązek wezwania wykonawcy do uzupełnienia oferty, jeżeli złożona dokumentacja nie potwierdza spełnienia warunków przetargu albo nie została w ogóle złożona, ale może zostać uzupełniona. Wykonawca powinien zostać wykluczony, jeżeli z dokumentacji wynika, że nie spełnia tych warunków.

W niniejszej sprawie pozwany prawidłowo wezwał powódkę do złożenia brakujących dokumentów, a w momencie wezwania nie miał żadnych podstaw do odrzucenia jej oferty czy unieważnienia postępowania.

Sąd wskazał, że bezpośrednim skutkiem niewykonania wezwania jest zatrzymanie przez zamawiającego wadium wraz z odsetkami, chyba że wykonawca udowodni, iż wynika to z przyczyn, które nie leżą po jego stronie (art. 46 ust. 4a p.z.p.). Obowiązek zatrzymania wadium nie zachodzi w sytuacji, gdy niewykonanie wezwania było następstwem okoliczności, na które wykonawca nie miał i nie mógł mieć wpływu. Do przyjęcia zawinienia wykonawcy konieczne są jego całkowita bierność, umyślność i celowość oraz nasilenie złej woli w niepodporządkowaniu się wezwaniu. Wykładnia art. 46 ust. 4a powinna być zawężająca, a zatrzymanie wadium jest uzasadnione jedynie w przypadku zawinionego działania wykonawcy, polegającego na celowym i umyślnym niewykonaniu wezwania. Taka sytuacja zdaniem sądu apelacyjnego nie zaistniała w niniejszej sprawie. Pozwany wyznaczył powódce krótki termin (2 dni), w którym w istocie nie miała ona obiektywnej możliwości uzupełnienia braków, nawet przy dołożeniu należytej staranności, o czym niezwłocznie poinformowała zamawiającego. Zatrzymanie wadium było więc niezasadne i nieuprawnione.

Oprac. Elżbieta Pawluk vel Kiryczuk