Pouczenie o odpowiedzialności jest bezprawne

We wzorach formularzy deklaracji i informacji podatkowych dotyczących podatku leśnego, rolnego i od nieruchomości nie można umieszczać zapisu dotyczącego odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Dlatego należy stwierdzić nieważność uchwały rady gminy dotyczącej formularzy tych informacji i deklaracji podatkowych. Nieważność dotyczy części obejmującej oświadczenie o uprzedzeniu o odpowiedzialności karnej z art. 233 par. 1 ustawy z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz.U. z 1997 r. nr 88, poz. 553 ze zm.; dalej: k.k.).

Rada gminy w uchwale określiła m.in. wzór informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego. Stanowił on załącznik do uchwały. W tym załączniku, w pozycji zatytułowanej "Oświadczenie i podpis składającego/osoby reprezentującej składającego" zawarto zapis o treści: "Uprzedzony/a o odpowiedzialności karnej z art. 233 par. 1 kodeksu karnego oświadczam, że podane przeze mnie dane są zgodne z prawdą".

Prokurator rejonowy złożył skargę na uchwałę rady gminy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Zarzucił uchwale rażące naruszenie przepisów. Polegało ono na nałożeniu na podatnika obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności określonej w art. 233 k.k. Oświadczenie zawarto w załączniku uchwały bez umocowania prawnego i podstawy ustawowej. Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności wspomnianej uchwały w części obejmującej postanowienia załącznika w zakresie zapisu: "Uprzedzony/a o odpowiedzialności karnej z art. 233 par. 1 kodeksu karnego".

WSA uznał, że skarga jest zasadna. Prokurator jest uprawniony do wniesienia skargi. W przypadku skargi na akty prawa miejscowego nie jest ograniczony terminem. Wynika to z art. 53 par. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

Kontrola uchwały objętej skargą we wskazanym zakresie wykazała, że brak było podstaw prawnych, czyli upoważnienia ustawowego, do zawarcia w jej załączniku zapisu dotyczącego pouczenia o odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 par. 1 k.k.

Jeżeli ustawodawca zamierza nadać wymaganym oświadczeniom składanym przez zainteresowane podmioty rygor odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń czy zeznań, to wprowadza go wprost do ustawy. Tymczasem takiej możliwości nie przewidują ani przepisy ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 ze zm.), ani ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 136, poz. 969 ze zm.), ani też ustawy z 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz.U. nr 200, poz. 1682 ze zm.).

Nawet gdyby przyjąć, że przez "przepisy ustawy" w rozumieniu art. 233 k.k. należy rozumieć zarówno przepis samej ustawy, jak i przepis uchwały organu gminy wydanej na podstawie upoważnienia ustawowego, to ze wskazanego jako podstawa prawna uchwały upoważnienia do ustalenia obowiązującego wzoru informacji i deklaracji podatkowej nie można wyprowadzić podstawy prawnej określającej aktem prawa miejscowego obowiązku składania oświadczeń pod rygorem odpowiedzialności karnej. Ustawowego upoważnienia dla rady nie można zaś domniemywać.

z 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Ke 125/14

Opracował Krzysztof Tomaszewski